vibesql-executor 0.2.0

Query execution engine for vibesql SQL database
Documentation
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
477
478
479
480
481
482
483
484
485
486
487
488
489
490
491
492
493
494
495
496
497
498
499
500
501
502
503
//! Tests for DELETE statements with EXISTS/NOT EXISTS predicates
//!
//! Covers E101-04 (Searched DELETE) conformance requirements:
//! - EXISTS with correlated subqueries
//! - NOT EXISTS with correlated subqueries
//! - EXISTS with empty result sets
//! - Nested EXISTS predicates

use vibesql_catalog::{ColumnSchema, TableSchema};
use vibesql_executor::DeleteExecutor;
use vibesql_parser::Parser;
use vibesql_storage::{Database, Row};
use vibesql_types::{DataType, SqlValue};

/// Helper: Create test database with customers and orders tables
fn setup_customers_orders_db() -> Database {
    let mut db = Database::new();

    // Create customers table
    let customers_schema = TableSchema::new(
        "CUSTOMERS".to_string(),
        vec![
            ColumnSchema::new("ID".to_string(), DataType::Integer, false),
            ColumnSchema::new(
                "NAME".to_string(),
                DataType::Varchar { max_length: Some(50) },
                false,
            ),
            ColumnSchema::new("ACTIVE".to_string(), DataType::Boolean, false),
        ],
    );
    db.create_table(customers_schema).unwrap();

    // Create orders table
    let orders_schema = TableSchema::new(
        "ORDERS".to_string(),
        vec![
            ColumnSchema::new("ID".to_string(), DataType::Integer, false),
            ColumnSchema::new("CUSTOMER_ID".to_string(), DataType::Integer, false),
            ColumnSchema::new("TOTAL".to_string(), DataType::Integer, false),
        ],
    );
    db.create_table(orders_schema).unwrap();

    // Insert customers
    db.insert_row(
        "CUSTOMERS",
        Row::new(vec![
            SqlValue::Integer(1),
            SqlValue::Varchar(arcstr::ArcStr::from("Alice")),
            SqlValue::Boolean(true),
        ]),
    )
    .unwrap();

    db.insert_row(
        "CUSTOMERS",
        Row::new(vec![
            SqlValue::Integer(2),
            SqlValue::Varchar(arcstr::ArcStr::from("Bob")),
            SqlValue::Boolean(true),
        ]),
    )
    .unwrap();

    db.insert_row(
        "CUSTOMERS",
        Row::new(vec![
            SqlValue::Integer(3),
            SqlValue::Varchar(arcstr::ArcStr::from("Charlie")),
            SqlValue::Boolean(false),
        ]),
    )
    .unwrap();

    db.insert_row(
        "CUSTOMERS",
        Row::new(vec![
            SqlValue::Integer(4),
            SqlValue::Varchar(arcstr::ArcStr::from("Diana")),
            SqlValue::Boolean(true),
        ]),
    )
    .unwrap();

    // Insert orders - Alice and Bob have orders, Charlie and Diana don't
    db.insert_row(
        "ORDERS",
        Row::new(vec![
            SqlValue::Integer(101),
            SqlValue::Integer(1), // Alice
            SqlValue::Integer(100),
        ]),
    )
    .unwrap();

    db.insert_row(
        "ORDERS",
        Row::new(vec![
            SqlValue::Integer(102),
            SqlValue::Integer(1), // Alice
            SqlValue::Integer(200),
        ]),
    )
    .unwrap();

    db.insert_row(
        "ORDERS",
        Row::new(vec![
            SqlValue::Integer(103),
            SqlValue::Integer(2), // Bob
            SqlValue::Integer(150),
        ]),
    )
    .unwrap();

    db
}

#[test]
fn test_delete_with_exists_correlated() {
    let mut db = setup_customers_orders_db();

    // DELETE FROM customers WHERE EXISTS (SELECT 1 FROM orders WHERE customer_id = customers.id)
    // Should delete customers who have orders (Alice and Bob)
    let sql = "DELETE FROM customers WHERE EXISTS (SELECT 1 FROM orders WHERE customer_id = customers.id);";
    let stmt = Parser::parse_sql(sql).unwrap();

    if let vibesql_ast::Statement::Delete(delete_stmt) = stmt {
        let deleted = DeleteExecutor::execute(&delete_stmt, &mut db).unwrap();
        assert_eq!(deleted, 2, "Should delete 2 customers with orders");

        // Verify only Charlie and Diana remain (no orders)
        let customers = db.get_table("CUSTOMERS").unwrap();
        assert_eq!(customers.row_count(), 2);

        let remaining_ids: Vec<i64> = customers
            .scan_live()
            .map(|(_, row)| if let SqlValue::Integer(id) = row.get(0).unwrap() { *id } else { 0 })
            .collect();

        assert!(remaining_ids.contains(&3)); // Charlie
        assert!(remaining_ids.contains(&4)); // Diana
    } else {
        panic!("Expected DELETE statement");
    }
}

#[test]
fn test_delete_with_not_exists_correlated() {
    let mut db = setup_customers_orders_db();

    // DELETE FROM customers WHERE NOT EXISTS (SELECT 1 FROM orders WHERE customer_id =
    // customers.id) Should delete customers with NO orders (Charlie and Diana)
    let sql = "DELETE FROM customers WHERE NOT EXISTS (SELECT 1 FROM orders WHERE customer_id = customers.id);";
    let stmt = Parser::parse_sql(sql).unwrap();

    if let vibesql_ast::Statement::Delete(delete_stmt) = stmt {
        let deleted = DeleteExecutor::execute(&delete_stmt, &mut db).unwrap();
        assert_eq!(deleted, 2, "Should delete 2 customers without orders");

        // Verify only Alice and Bob remain (have orders)
        let customers = db.get_table("CUSTOMERS").unwrap();
        assert_eq!(customers.row_count(), 2);

        let remaining_ids: Vec<i64> = customers
            .scan_live()
            .map(|(_, row)| if let SqlValue::Integer(id) = row.get(0).unwrap() { *id } else { 0 })
            .collect();

        assert!(remaining_ids.contains(&1)); // Alice
        assert!(remaining_ids.contains(&2)); // Bob
    } else {
        panic!("Expected DELETE statement");
    }
}

#[test]
fn test_delete_with_exists_empty_result() {
    let mut db = setup_customers_orders_db();

    // DELETE FROM customers WHERE EXISTS (SELECT 1 FROM orders WHERE total > 10000)
    // Subquery returns empty (no orders > 10000), so no rows should be deleted
    let sql = "DELETE FROM customers WHERE EXISTS (SELECT 1 FROM orders WHERE total > 10000);";
    let stmt = Parser::parse_sql(sql).unwrap();

    if let vibesql_ast::Statement::Delete(delete_stmt) = stmt {
        let deleted = DeleteExecutor::execute(&delete_stmt, &mut db).unwrap();
        assert_eq!(deleted, 0, "Should delete 0 customers (EXISTS returns false)");

        // All 4 customers should remain
        let customers = db.get_table("CUSTOMERS").unwrap();
        assert_eq!(customers.row_count(), 4);
    } else {
        panic!("Expected DELETE statement");
    }
}

#[test]
fn test_delete_with_not_exists_empty_result() {
    let mut db = setup_customers_orders_db();

    // DELETE FROM customers WHERE NOT EXISTS (SELECT 1 FROM orders WHERE total > 10000)
    // Subquery returns empty, so NOT EXISTS is TRUE, all rows deleted
    let sql = "DELETE FROM customers WHERE NOT EXISTS (SELECT 1 FROM orders WHERE total > 10000);";
    let stmt = Parser::parse_sql(sql).unwrap();

    if let vibesql_ast::Statement::Delete(delete_stmt) = stmt {
        let deleted = DeleteExecutor::execute(&delete_stmt, &mut db).unwrap();
        assert_eq!(deleted, 4, "Should delete all 4 customers (NOT EXISTS returns true)");

        // No customers should remain
        let customers = db.get_table("CUSTOMERS").unwrap();
        assert_eq!(customers.row_count(), 0);
    } else {
        panic!("Expected DELETE statement");
    }
}

#[test]
fn test_delete_with_exists_and_other_conditions() {
    let mut db = setup_customers_orders_db();

    // DELETE FROM customers WHERE active = TRUE AND EXISTS (SELECT 1 FROM orders WHERE customer_id
    // = customers.id) Should delete active customers with orders (Alice and Bob)
    let sql = "DELETE FROM customers WHERE active = TRUE AND EXISTS (SELECT 1 FROM orders WHERE customer_id = customers.id);";
    let stmt = Parser::parse_sql(sql).unwrap();

    if let vibesql_ast::Statement::Delete(delete_stmt) = stmt {
        let deleted = DeleteExecutor::execute(&delete_stmt, &mut db).unwrap();
        assert_eq!(deleted, 2, "Should delete 2 active customers with orders");

        // Verify Charlie and Diana remain
        let customers = db.get_table("CUSTOMERS").unwrap();
        assert_eq!(customers.row_count(), 2);

        let remaining_ids: Vec<i64> = customers
            .scan_live()
            .map(|(_, row)| if let SqlValue::Integer(id) = row.get(0).unwrap() { *id } else { 0 })
            .collect();

        assert!(remaining_ids.contains(&3)); // Charlie (inactive)
        assert!(remaining_ids.contains(&4)); // Diana (active but no orders)
    } else {
        panic!("Expected DELETE statement");
    }
}

#[test]
fn test_delete_with_exists_uncorrelated() {
    let mut db = setup_customers_orders_db();

    // DELETE FROM customers WHERE EXISTS (SELECT 1 FROM orders)
    // Uncorrelated - orders table is not empty, so EXISTS is TRUE for all rows
    let sql = "DELETE FROM customers WHERE EXISTS (SELECT 1 FROM orders);";
    let stmt = Parser::parse_sql(sql).unwrap();

    if let vibesql_ast::Statement::Delete(delete_stmt) = stmt {
        let deleted = DeleteExecutor::execute(&delete_stmt, &mut db).unwrap();
        assert_eq!(deleted, 4, "Should delete all customers (uncorrelated EXISTS is TRUE)");

        let customers = db.get_table("CUSTOMERS").unwrap();
        assert_eq!(customers.row_count(), 0);
    } else {
        panic!("Expected DELETE statement");
    }
}

#[test]
fn test_delete_with_exists_complex_subquery() {
    let mut db = setup_customers_orders_db();

    // DELETE FROM customers WHERE EXISTS (SELECT 1 FROM orders WHERE customer_id = customers.id AND
    // total > 150) Should delete customers with orders > 150 (Alice only)
    let sql = "DELETE FROM customers WHERE EXISTS (SELECT 1 FROM orders WHERE customer_id = customers.id AND total > 150);";
    let stmt = Parser::parse_sql(sql).unwrap();

    if let vibesql_ast::Statement::Delete(delete_stmt) = stmt {
        let deleted = DeleteExecutor::execute(&delete_stmt, &mut db).unwrap();
        assert_eq!(deleted, 1, "Should delete 1 customer with order > 150");

        // Verify Bob, Charlie, and Diana remain
        let customers = db.get_table("CUSTOMERS").unwrap();
        assert_eq!(customers.row_count(), 3);

        let remaining_ids: Vec<i64> = customers
            .scan_live()
            .map(|(_, row)| if let SqlValue::Integer(id) = row.get(0).unwrap() { *id } else { 0 })
            .collect();

        assert!(!remaining_ids.contains(&1)); // Alice deleted
        assert!(remaining_ids.contains(&2)); // Bob remains (order = 150)
        assert!(remaining_ids.contains(&3)); // Charlie
        assert!(remaining_ids.contains(&4)); // Diana
    } else {
        panic!("Expected DELETE statement");
    }
}

#[test]
fn test_delete_with_nested_exists() {
    let mut db = Database::new();

    // Create tables for nested EXISTS test
    let users_schema = TableSchema::new(
        "USERS".to_string(),
        vec![
            ColumnSchema::new("ID".to_string(), DataType::Integer, false),
            ColumnSchema::new(
                "NAME".to_string(),
                DataType::Varchar { max_length: Some(50) },
                false,
            ),
        ],
    );
    db.create_table(users_schema).unwrap();

    let posts_schema = TableSchema::new(
        "POSTS".to_string(),
        vec![
            ColumnSchema::new("ID".to_string(), DataType::Integer, false),
            ColumnSchema::new("USER_ID".to_string(), DataType::Integer, false),
        ],
    );
    db.create_table(posts_schema).unwrap();

    let comments_schema = TableSchema::new(
        "COMMENTS".to_string(),
        vec![
            ColumnSchema::new("ID".to_string(), DataType::Integer, false),
            ColumnSchema::new("POST_ID".to_string(), DataType::Integer, false),
        ],
    );
    db.create_table(comments_schema).unwrap();

    // Insert test data
    db.insert_row(
        "USERS",
        Row::new(vec![SqlValue::Integer(1), SqlValue::Varchar(arcstr::ArcStr::from("Alice"))]),
    )
    .unwrap();
    db.insert_row(
        "USERS",
        Row::new(vec![SqlValue::Integer(2), SqlValue::Varchar(arcstr::ArcStr::from("Bob"))]),
    )
    .unwrap();

    db.insert_row("POSTS", Row::new(vec![SqlValue::Integer(101), SqlValue::Integer(1)])).unwrap();

    db.insert_row("COMMENTS", Row::new(vec![SqlValue::Integer(1001), SqlValue::Integer(101)]))
        .unwrap();

    // DELETE FROM users WHERE EXISTS (SELECT 1 FROM posts WHERE user_id = users.id AND EXISTS
    // (SELECT 1 FROM comments WHERE post_id = posts.id)) Should delete users who have posts
    // that have comments (Alice only)
    let sql = "DELETE FROM users WHERE EXISTS (SELECT 1 FROM posts WHERE user_id = users.id AND EXISTS (SELECT 1 FROM comments WHERE post_id = posts.id));";
    let stmt = Parser::parse_sql(sql).unwrap();

    if let vibesql_ast::Statement::Delete(delete_stmt) = stmt {
        let deleted = DeleteExecutor::execute(&delete_stmt, &mut db).unwrap();
        assert_eq!(deleted, 1, "Should delete 1 user with posts that have comments");

        let users = db.get_table("USERS").unwrap();
        assert_eq!(users.row_count(), 1);

        let remaining_id =
            if let SqlValue::Integer(id) = users.scan_live().next().unwrap().1.get(0).unwrap() {
                *id
            } else {
                0
            };
        assert_eq!(remaining_id, 2); // Bob remains
    } else {
        panic!("Expected DELETE statement");
    }
}

#[test]
fn test_delete_with_or_exists() {
    let mut db = setup_customers_orders_db();

    // DELETE FROM customers WHERE id = 3 OR EXISTS (SELECT 1 FROM orders WHERE customer_id =
    // customers.id) Should delete Charlie (id=3) and customers with orders (Alice, Bob)
    let sql = "DELETE FROM customers WHERE id = 3 OR EXISTS (SELECT 1 FROM orders WHERE customer_id = customers.id);";
    let stmt = Parser::parse_sql(sql).unwrap();

    if let vibesql_ast::Statement::Delete(delete_stmt) = stmt {
        let deleted = DeleteExecutor::execute(&delete_stmt, &mut db).unwrap();
        assert_eq!(deleted, 3, "Should delete 3 customers (Charlie + Alice + Bob)");

        // Only Diana should remain
        let customers = db.get_table("CUSTOMERS").unwrap();
        assert_eq!(customers.row_count(), 1);

        let remaining_id = if let SqlValue::Integer(id) =
            customers.scan_live().next().unwrap().1.get(0).unwrap()
        {
            *id
        } else {
            0
        };
        assert_eq!(remaining_id, 4); // Diana
    } else {
        panic!("Expected DELETE statement");
    }
}

#[test]
fn test_delete_exists_with_select_star() {
    let mut db = setup_customers_orders_db();

    // EXISTS doesn't care what's selected - SELECT * is valid
    let sql = "DELETE FROM customers WHERE EXISTS (SELECT * FROM orders WHERE customer_id = customers.id);";
    let stmt = Parser::parse_sql(sql).unwrap();

    if let vibesql_ast::Statement::Delete(delete_stmt) = stmt {
        let deleted = DeleteExecutor::execute(&delete_stmt, &mut db).unwrap();
        assert_eq!(deleted, 2, "Should delete 2 customers with orders");
    } else {
        panic!("Expected DELETE statement");
    }
}

#[test]
fn test_delete_exists_with_select_multiple_columns() {
    let mut db = setup_customers_orders_db();

    // EXISTS doesn't care about column count
    let sql = "DELETE FROM customers WHERE EXISTS (SELECT id, total FROM orders WHERE customer_id = customers.id);";
    let stmt = Parser::parse_sql(sql).unwrap();

    if let vibesql_ast::Statement::Delete(delete_stmt) = stmt {
        let deleted = DeleteExecutor::execute(&delete_stmt, &mut db).unwrap();
        assert_eq!(deleted, 2, "Should delete 2 customers with orders");
    } else {
        panic!("Expected DELETE statement");
    }
}

/// Test that SELECT queries return only non-deleted rows after deletion bitmap marks rows as
/// deleted.
///
/// This test verifies the fix for issue #3790:
/// - DELETE marks rows as deleted in the bitmap (O(1) operation)
/// - SELECT must filter out deleted rows using scan_live(), not scan()
///
/// Without the fix, SELECT returns all rows including deleted ones.
#[test]
fn test_select_excludes_deleted_rows_after_delete() {
    use vibesql_executor::SelectExecutor;

    let mut db = setup_customers_orders_db();

    // Initial state: 4 customers (Alice, Bob, Charlie, Diana)
    let select_stmt = Parser::parse_sql("SELECT * FROM customers").unwrap();
    let rows = if let vibesql_ast::Statement::Select(ref select) = select_stmt {
        SelectExecutor::new(&db).execute(select).unwrap()
    } else {
        panic!("Expected SELECT statement");
    };
    assert_eq!(rows.len(), 4, "Should have 4 customers initially");

    // Delete Alice and Bob (customers with orders)
    let delete_sql = "DELETE FROM customers WHERE EXISTS (SELECT 1 FROM orders WHERE customer_id = customers.id)";
    let stmt = Parser::parse_sql(delete_sql).unwrap();
    if let vibesql_ast::Statement::Delete(delete_stmt) = stmt {
        let deleted = DeleteExecutor::execute(&delete_stmt, &mut db).unwrap();
        assert_eq!(deleted, 2, "Should delete 2 customers");
    }

    // SELECT * FROM customers should only return Charlie and Diana (2 rows)
    // Bug: Without fix, this returns all 4 rows (including deleted Alice and Bob)
    let select_stmt = Parser::parse_sql("SELECT * FROM customers").unwrap();
    let rows = if let vibesql_ast::Statement::Select(ref select) = select_stmt {
        SelectExecutor::new(&db).execute(select).unwrap()
    } else {
        panic!("Expected SELECT statement");
    };

    assert_eq!(
        rows.len(),
        2,
        "SELECT should return only 2 non-deleted customers (Charlie, Diana), got {}",
        rows.len()
    );

    // Verify the remaining customers are Charlie (id=3) and Diana (id=4)
    let ids: Vec<i64> =
        rows.iter()
            .filter_map(|row| {
                if let SqlValue::Integer(id) = row.get(0).unwrap() {
                    Some(*id)
                } else {
                    None
                }
            })
            .collect();

    assert!(ids.contains(&3), "Charlie (id=3) should be in results");
    assert!(ids.contains(&4), "Diana (id=4) should be in results");
    assert!(!ids.contains(&1), "Alice (id=1) was deleted, should NOT be in results");
    assert!(!ids.contains(&2), "Bob (id=2) was deleted, should NOT be in results");
}