quantrs2-circuit 0.1.3

Quantum circuit representation and DSL for the QuantRS2 framework
Documentation
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
//! Classical control flow support for quantum circuits
//!
//! This module provides support for classical registers, measurements,
//! and conditional execution of quantum gates based on classical values.

use quantrs2_core::{
    error::{QuantRS2Error, QuantRS2Result},
    gate::GateOp,
    qubit::QubitId,
};
use std::collections::HashMap;
use std::fmt;

/// A classical register that can store measurement results
#[derive(Debug, Clone, PartialEq, Eq, Hash)]
pub struct ClassicalRegister {
    /// Name of the register
    pub name: String,
    /// Number of bits in the register
    pub size: usize,
}

impl ClassicalRegister {
    /// Create a new classical register
    pub fn new(name: impl Into<String>, size: usize) -> Self {
        Self {
            name: name.into(),
            size,
        }
    }
}

/// A classical bit reference within a register
#[derive(Debug, Clone, PartialEq, Eq, Hash)]
pub struct ClassicalBit {
    /// The register containing this bit
    pub register: String,
    /// Index within the register
    pub index: usize,
}

/// Classical values that can be used in conditions
#[derive(Debug, Clone, PartialEq, Eq)]
pub enum ClassicalValue {
    /// A single bit value
    Bit(bool),
    /// A multi-bit integer value
    Integer(u64),
    /// A reference to a classical register
    Register(String),
}

/// Comparison operators for classical conditions
#[derive(Debug, Clone, Copy, PartialEq, Eq)]
pub enum ComparisonOp {
    /// Equal to
    Equal,
    /// Not equal to
    NotEqual,
    /// Less than
    Less,
    /// Less than or equal
    LessEqual,
    /// Greater than
    Greater,
    /// Greater than or equal
    GreaterEqual,
}

/// A condition that gates execution based on classical values
#[derive(Debug, Clone)]
pub struct ClassicalCondition {
    /// Left-hand side of the comparison
    pub lhs: ClassicalValue,
    /// Comparison operator
    pub op: ComparisonOp,
    /// Right-hand side of the comparison
    pub rhs: ClassicalValue,
}

impl ClassicalCondition {
    /// Create a new equality condition
    #[must_use]
    pub const fn equals(lhs: ClassicalValue, rhs: ClassicalValue) -> Self {
        Self {
            lhs,
            op: ComparisonOp::Equal,
            rhs,
        }
    }

    /// Check if a register equals a specific value
    #[must_use]
    pub fn register_equals(register: &str, value: u64) -> Self {
        Self {
            lhs: ClassicalValue::Register(register.to_string()),
            op: ComparisonOp::Equal,
            rhs: ClassicalValue::Integer(value),
        }
    }
}

/// A measurement operation that stores the result in a classical register
#[derive(Debug, Clone)]
pub struct MeasureOp {
    /// Qubit to measure
    pub qubit: QubitId,
    /// Classical bit to store the result
    pub cbit: ClassicalBit,
}

impl MeasureOp {
    /// Create a new measurement operation
    #[must_use]
    pub fn new(qubit: QubitId, register: &str, bit_index: usize) -> Self {
        Self {
            qubit,
            cbit: ClassicalBit {
                register: register.to_string(),
                index: bit_index,
            },
        }
    }
}

/// A gate that executes conditionally based on classical values
pub struct ConditionalGate {
    /// The condition to check
    pub condition: ClassicalCondition,
    /// The gate to execute if the condition is true
    pub gate: Box<dyn GateOp>,
}

impl fmt::Debug for ConditionalGate {
    fn fmt(&self, f: &mut fmt::Formatter<'_>) -> fmt::Result {
        f.debug_struct("ConditionalGate")
            .field("condition", &self.condition)
            .field("gate", &self.gate.name())
            .finish()
    }
}

/// Classical control flow operations
#[derive(Debug)]
pub enum ClassicalOp {
    /// Measure a qubit into a classical bit
    Measure(MeasureOp),
    /// Reset a classical register
    Reset(String),
    /// Conditional gate execution
    Conditional(ConditionalGate),
    /// Classical computation (e.g., XOR, AND)
    Compute {
        /// Output register
        output: String,
        /// Operation type
        op: String,
        /// Input registers
        inputs: Vec<String>,
    },
}

/// A circuit with classical control flow support
pub struct ClassicalCircuit<const N: usize> {
    /// Classical registers
    pub classical_registers: HashMap<String, ClassicalRegister>,
    /// Operations (both quantum and classical)
    pub operations: Vec<CircuitOp>,
}

/// Operations that can appear in a classical circuit
pub enum CircuitOp {
    /// A quantum gate operation
    Quantum(Box<dyn GateOp>),
    /// A classical operation
    Classical(ClassicalOp),
}

impl<const N: usize> Default for ClassicalCircuit<N> {
    fn default() -> Self {
        Self::new()
    }
}

impl<const N: usize> ClassicalCircuit<N> {
    /// Create a new circuit with classical control
    #[must_use]
    pub fn new() -> Self {
        Self {
            classical_registers: HashMap::new(),
            operations: Vec::new(),
        }
    }

    /// Add a classical register
    pub fn add_classical_register(&mut self, name: &str, size: usize) -> QuantRS2Result<()> {
        if self.classical_registers.contains_key(name) {
            return Err(QuantRS2Error::InvalidInput(format!(
                "Classical register '{name}' already exists"
            )));
        }

        self.classical_registers
            .insert(name.to_string(), ClassicalRegister::new(name, size));
        Ok(())
    }

    /// Add a quantum gate
    pub fn add_gate<G: GateOp + 'static>(&mut self, gate: G) -> QuantRS2Result<()> {
        // Validate qubits
        for qubit in gate.qubits() {
            if qubit.id() as usize >= N {
                return Err(QuantRS2Error::InvalidQubitId(qubit.id()));
            }
        }

        self.operations.push(CircuitOp::Quantum(Box::new(gate)));
        Ok(())
    }

    /// Add a measurement
    pub fn measure(&mut self, qubit: QubitId, register: &str, bit: usize) -> QuantRS2Result<()> {
        // Validate qubit
        if qubit.id() as usize >= N {
            return Err(QuantRS2Error::InvalidQubitId(qubit.id()));
        }

        // Validate classical register
        let creg = self.classical_registers.get(register).ok_or_else(|| {
            QuantRS2Error::InvalidInput(format!("Classical register '{register}' not found"))
        })?;

        if bit >= creg.size {
            return Err(QuantRS2Error::InvalidInput(format!(
                "Bit index {} out of range for register '{}' (size: {})",
                bit, register, creg.size
            )));
        }

        self.operations
            .push(CircuitOp::Classical(ClassicalOp::Measure(MeasureOp::new(
                qubit, register, bit,
            ))));
        Ok(())
    }

    /// Add a conditional gate
    ///
    /// Adds a gate that will only execute if the classical condition is satisfied.
    ///
    /// # Arguments
    /// * `condition` - The classical condition that must be true for the gate to execute
    /// * `gate` - The quantum gate to execute conditionally
    ///
    /// # Errors
    /// Returns an error if:
    /// - The gate acts on invalid qubits (>= N)
    /// - The condition references non-existent classical registers
    ///
    /// # Examples
    /// ```ignore
    /// circuit.add_classical_register("measurement", 1)?;
    /// circuit.measure(QubitId(0), "measurement", 0)?;
    /// let condition = ClassicalCondition::register_equals("measurement", 1);
    /// circuit.add_conditional(condition, PauliX { target: QubitId(1) })?;
    /// ```
    pub fn add_conditional<G: GateOp + 'static>(
        &mut self,
        condition: ClassicalCondition,
        gate: G,
    ) -> QuantRS2Result<()> {
        // Validate gate qubits
        for qubit in gate.qubits() {
            if qubit.id() as usize >= N {
                return Err(QuantRS2Error::InvalidQubitId(qubit.id()));
            }
        }

        // Validate condition references valid registers
        self.validate_classical_value(&condition.lhs)?;
        self.validate_classical_value(&condition.rhs)?;

        self.operations
            .push(CircuitOp::Classical(ClassicalOp::Conditional(
                ConditionalGate {
                    condition,
                    gate: Box::new(gate),
                },
            )));
        Ok(())
    }

    /// Validate that a classical value references valid registers
    fn validate_classical_value(&self, value: &ClassicalValue) -> QuantRS2Result<()> {
        match value {
            ClassicalValue::Register(register_name) => {
                if !self.classical_registers.contains_key(register_name) {
                    return Err(QuantRS2Error::InvalidInput(format!(
                        "Classical register '{register_name}' not found. Available registers: {:?}",
                        self.classical_registers.keys().collect::<Vec<_>>()
                    )));
                }
            }
            ClassicalValue::Bit(_) | ClassicalValue::Integer(_) => {
                // Literal values are always valid
            }
        }
        Ok(())
    }

    /// Reset a classical register to zero
    pub fn reset_classical(&mut self, register: &str) -> QuantRS2Result<()> {
        if !self.classical_registers.contains_key(register) {
            return Err(QuantRS2Error::InvalidInput(format!(
                "Classical register '{register}' not found"
            )));
        }

        self.operations
            .push(CircuitOp::Classical(ClassicalOp::Reset(
                register.to_string(),
            )));
        Ok(())
    }

    /// Get the number of operations
    #[must_use]
    pub fn num_operations(&self) -> usize {
        self.operations.len()
    }
}

/// Builder pattern for classical circuits
pub struct ClassicalCircuitBuilder<const N: usize> {
    circuit: ClassicalCircuit<N>,
}

impl<const N: usize> Default for ClassicalCircuitBuilder<N> {
    fn default() -> Self {
        Self::new()
    }
}

impl<const N: usize> ClassicalCircuitBuilder<N> {
    /// Create a new builder
    #[must_use]
    pub fn new() -> Self {
        Self {
            circuit: ClassicalCircuit::new(),
        }
    }

    /// Add a classical register
    pub fn classical_register(mut self, name: &str, size: usize) -> QuantRS2Result<Self> {
        self.circuit.add_classical_register(name, size)?;
        Ok(self)
    }

    /// Add a quantum gate
    pub fn gate<G: GateOp + 'static>(mut self, gate: G) -> QuantRS2Result<Self> {
        self.circuit.add_gate(gate)?;
        Ok(self)
    }

    /// Add a measurement
    pub fn measure(mut self, qubit: QubitId, register: &str, bit: usize) -> QuantRS2Result<Self> {
        self.circuit.measure(qubit, register, bit)?;
        Ok(self)
    }

    /// Add a conditional gate
    pub fn conditional<G: GateOp + 'static>(
        mut self,
        condition: ClassicalCondition,
        gate: G,
    ) -> QuantRS2Result<Self> {
        self.circuit.add_conditional(condition, gate)?;
        Ok(self)
    }

    /// Build the circuit
    #[must_use]
    pub fn build(self) -> ClassicalCircuit<N> {
        self.circuit
    }
}

#[cfg(test)]
mod tests {
    use super::*;
    use quantrs2_core::gate::single::PauliX;

    #[test]
    fn test_classical_register() {
        let reg = ClassicalRegister::new("c", 3);
        assert_eq!(reg.name, "c");
        assert_eq!(reg.size, 3);
    }

    #[test]
    fn test_classical_condition() {
        let cond = ClassicalCondition::register_equals("c", 1);
        assert_eq!(cond.op, ComparisonOp::Equal);

        match &cond.lhs {
            ClassicalValue::Register(name) => assert_eq!(name, "c"),
            _ => panic!("Expected Register variant"),
        }

        match &cond.rhs {
            ClassicalValue::Integer(val) => assert_eq!(*val, 1),
            _ => panic!("Expected Integer variant"),
        }
    }

    #[test]
    fn test_classical_circuit_builder() {
        let circuit = ClassicalCircuitBuilder::<2>::new()
            .classical_register("c", 2)
            .expect("Failed to add classical register")
            .gate(PauliX { target: QubitId(0) })
            .expect("Failed to add PauliX gate")
            .measure(QubitId(0), "c", 0)
            .expect("Failed to add measurement")
            .conditional(
                ClassicalCondition::register_equals("c", 1),
                PauliX { target: QubitId(1) },
            )
            .expect("Failed to add conditional gate")
            .build();

        assert_eq!(circuit.classical_registers.len(), 1);
        assert_eq!(circuit.num_operations(), 3);
    }

    #[test]
    fn test_conditional_validation_invalid_register() {
        // Test that using a non-existent register in a condition produces an error
        let mut circuit = ClassicalCircuit::<2>::new();
        circuit
            .add_classical_register("measurement", 1)
            .expect("Failed to add classical register");

        // Try to add a conditional gate with a condition referencing a non-existent register
        let condition = ClassicalCondition::register_equals("nonexistent", 1);
        let result = circuit.add_conditional(condition, PauliX { target: QubitId(0) });

        assert!(result.is_err());
        match result {
            Err(QuantRS2Error::InvalidInput(msg)) => {
                assert!(msg.contains("nonexistent"));
                assert!(msg.contains("not found"));
            }
            _ => panic!("Expected InvalidInput error"),
        }
    }

    #[test]
    fn test_conditional_validation_valid_register() {
        // Test that using a valid register works correctly
        let mut circuit = ClassicalCircuit::<2>::new();
        circuit
            .add_classical_register("measurement", 1)
            .expect("Failed to add classical register");
        circuit
            .measure(QubitId(0), "measurement", 0)
            .expect("Failed to add measurement");

        // Add a conditional gate with a valid condition
        let condition = ClassicalCondition::register_equals("measurement", 1);
        let result = circuit.add_conditional(condition, PauliX { target: QubitId(1) });

        assert!(result.is_ok());
        assert_eq!(circuit.num_operations(), 2); // Measure + Conditional
    }
}