use fuel_ir::Shape;
use fuel_ir::{error::Error, error::Result};
use fuel_tensor::lazy::Tensor;
#[derive(Debug, Clone, Copy)]
pub enum BetaSchedule {
Linear,
ScaledLinear,
SquaredcosCapV2,
}
#[derive(Debug, Clone, Copy)]
pub enum PredictionType {
Epsilon,
VPrediction,
Sample,
}
#[derive(Debug, Default, Clone, Copy)]
pub enum TimestepSpacing {
#[default]
Leading,
Linspace,
Trailing,
}
#[derive(Debug, Default, Clone, Copy, PartialEq, Eq)]
pub enum DdpmVarianceType {
#[default]
FixedSmall,
FixedSmallLog,
FixedLarge,
FixedLargeLog,
Learned,
}
pub trait SdScheduler {
fn timesteps(&self) -> &[usize];
fn init_noise_sigma(&self) -> f64;
fn set_timesteps(&mut self, num_inference_steps: usize) -> Result<()>;
fn step(&mut self, model_output: &Tensor, timestep: usize, sample: &Tensor) -> Result<Tensor>;
fn add_noise(&self, original: &Tensor, noise: &Tensor, timesteps: &[usize]) -> Result<Tensor>;
}
fn linspace(start: f64, stop: f64, steps: usize) -> Vec<f64> {
if steps == 0 {
Vec::new()
} else if steps == 1 {
vec![start]
} else {
let delta = (stop - start) / (steps - 1) as f64;
(0..steps).map(|i| start + i as f64 * delta).collect()
}
}
fn betas_for_alpha_bar(num_diffusion_timesteps: usize, max_beta: f64) -> Vec<f64> {
let alpha_bar =
|t: usize| f64::cos((t as f64 + 0.008) / 1.008 * std::f64::consts::FRAC_PI_2).powi(2);
let mut betas = Vec::with_capacity(num_diffusion_timesteps);
for i in 0..num_diffusion_timesteps {
let t1 = i / num_diffusion_timesteps;
let t2 = (i + 1) / num_diffusion_timesteps;
betas.push((1.0 - alpha_bar(t2) / alpha_bar(t1)).min(max_beta));
}
betas
}
fn build_betas(schedule: BetaSchedule, beta_start: f64, beta_end: f64, n: usize) -> Vec<f64> {
match schedule {
BetaSchedule::Linear => linspace(beta_start, beta_end, n),
BetaSchedule::ScaledLinear => linspace(beta_start.sqrt(), beta_end.sqrt(), n)
.into_iter()
.map(|x| x * x)
.collect(),
BetaSchedule::SquaredcosCapV2 => betas_for_alpha_bar(n, 0.999),
}
}
fn build_alphas_cumprod(betas: &[f64]) -> Vec<f64> {
let mut out = Vec::with_capacity(betas.len());
let mut acc = 1.0f64;
for &b in betas {
acc *= 1.0 - b;
out.push(acc);
}
out
}
fn clamp_timestep(t: usize, len: usize) -> usize {
if t >= len { len - 1 } else { t }
}
fn randn_like_on_graph(anchor: &Tensor, mean: f64, stdev: f64) -> Result<Tensor> {
use rand_distr::{Distribution, Normal};
let shape = anchor.shape();
let n = shape.elem_count();
let normal = Normal::new(mean, stdev)
.map_err(|e| Error::Msg(format!("randn_like_on_graph: invalid stdev={stdev}: {e}")).bt())?;
let mut rng = rand::rng();
let data: Vec<f32> = (0..n).map(|_| normal.sample(&mut rng) as f32).collect();
anchor.const_f32_like(data, Shape::from_dims(shape.dims()))
}
#[derive(Debug, Clone, Copy)]
pub struct DdimSchedulerConfig {
pub beta_start: f64,
pub beta_end: f64,
pub beta_schedule: BetaSchedule,
pub eta: f64,
pub steps_offset: usize,
pub prediction_type: PredictionType,
pub train_timesteps: usize,
pub timestep_spacing: TimestepSpacing,
}
impl Default for DdimSchedulerConfig {
fn default() -> Self {
Self {
beta_start: 0.00085,
beta_end: 0.012,
beta_schedule: BetaSchedule::ScaledLinear,
eta: 0.0,
steps_offset: 1,
prediction_type: PredictionType::Epsilon,
train_timesteps: 1000,
timestep_spacing: TimestepSpacing::Leading,
}
}
}
#[derive(Debug, Clone)]
pub struct DdimScheduler {
timesteps: Vec<usize>,
alphas_cumprod: Vec<f64>,
step_ratio: usize,
init_noise_sigma: f64,
pub config: DdimSchedulerConfig,
}
impl DdimScheduler {
pub fn new(inference_steps: usize, config: DdimSchedulerConfig) -> Result<Self> {
if inference_steps == 0 {
return Err(Error::Msg("DdimScheduler: inference_steps must be > 0".into()).bt());
}
if config.train_timesteps == 0 {
return Err(Error::Msg("DdimScheduler: train_timesteps must be > 0".into()).bt());
}
let betas = build_betas(
config.beta_schedule,
config.beta_start,
config.beta_end,
config.train_timesteps,
);
let alphas_cumprod = build_alphas_cumprod(&betas);
let step_ratio = config.train_timesteps / inference_steps;
let timesteps = build_ddim_timesteps(inference_steps, step_ratio, &config);
Ok(Self {
timesteps,
alphas_cumprod,
step_ratio,
init_noise_sigma: 1.0,
config,
})
}
}
fn build_ddim_timesteps(
inference_steps: usize,
step_ratio: usize,
config: &DdimSchedulerConfig,
) -> Vec<usize> {
match config.timestep_spacing {
TimestepSpacing::Leading => (0..inference_steps)
.map(|s| s * step_ratio + config.steps_offset)
.rev()
.collect(),
TimestepSpacing::Trailing => std::iter::successors(Some(config.train_timesteps), |n| {
if *n > step_ratio {
Some(n - step_ratio)
} else {
None
}
})
.map(|n| n - 1)
.collect(),
TimestepSpacing::Linspace => {
let xs = linspace(0.0, (config.train_timesteps - 1) as f64, inference_steps);
xs.into_iter().map(|v| v as usize).rev().collect()
}
}
}
impl SdScheduler for DdimScheduler {
fn timesteps(&self) -> &[usize] {
&self.timesteps
}
fn init_noise_sigma(&self) -> f64 {
self.init_noise_sigma
}
fn set_timesteps(&mut self, num_inference_steps: usize) -> Result<()> {
if num_inference_steps == 0 {
return Err(Error::Msg(
"DdimScheduler::set_timesteps: num_inference_steps must be > 0".into(),
)
.bt());
}
self.step_ratio = self.config.train_timesteps / num_inference_steps;
self.timesteps = build_ddim_timesteps(num_inference_steps, self.step_ratio, &self.config);
Ok(())
}
fn step(&mut self, model_output: &Tensor, timestep: usize, sample: &Tensor) -> Result<Tensor> {
let t = clamp_timestep(timestep, self.alphas_cumprod.len());
let prev_t = t.saturating_sub(self.step_ratio);
let alpha_prod_t = self.alphas_cumprod[t];
let alpha_prod_t_prev = self.alphas_cumprod[prev_t];
let beta_prod_t = 1.0 - alpha_prod_t;
let beta_prod_t_prev = 1.0 - alpha_prod_t_prev;
let (pred_original_sample, pred_epsilon) = match self.config.prediction_type {
PredictionType::Epsilon => {
let scaled_eps = model_output.mul_scalar(beta_prod_t.sqrt());
let diff = sample.sub(&scaled_eps)?;
let pred_original = diff.mul_scalar(1.0 / alpha_prod_t.sqrt());
(pred_original, model_output.clone())
}
PredictionType::VPrediction => {
let pred_original = sample
.mul_scalar(alpha_prod_t.sqrt())
.sub(&model_output.mul_scalar(beta_prod_t.sqrt()))?;
let pred_eps = model_output
.mul_scalar(alpha_prod_t.sqrt())
.add(&sample.mul_scalar(beta_prod_t.sqrt()))?;
(pred_original, pred_eps)
}
PredictionType::Sample => {
let pred_original = model_output.clone();
let diff = sample.sub(&pred_original.mul_scalar(alpha_prod_t.sqrt()))?;
let pred_eps = diff.mul_scalar(1.0 / beta_prod_t.sqrt());
(pred_original, pred_eps)
}
};
let variance = (beta_prod_t_prev / beta_prod_t) * (1.0 - alpha_prod_t / alpha_prod_t_prev);
let std_dev_t = self.config.eta * variance.sqrt();
let dir_coef = (1.0 - alpha_prod_t_prev - std_dev_t * std_dev_t)
.max(0.0)
.sqrt();
let pred_sample_direction = pred_epsilon.mul_scalar(dir_coef);
let prev_sample = pred_original_sample
.mul_scalar(alpha_prod_t_prev.sqrt())
.add(&pred_sample_direction)?;
if self.config.eta > 0.0 {
let noise = randn_like_on_graph(&prev_sample, 0.0, std_dev_t)?;
prev_sample.add(&noise)
} else {
Ok(prev_sample)
}
}
fn add_noise(&self, original: &Tensor, noise: &Tensor, timesteps: &[usize]) -> Result<Tensor> {
if timesteps.is_empty() {
return Err(
Error::Msg("DdimScheduler::add_noise: timesteps must be non-empty".into()).bt(),
);
}
let t = clamp_timestep(timesteps[0], self.alphas_cumprod.len());
let sqrt_alpha = self.alphas_cumprod[t].sqrt();
let sqrt_one_minus = (1.0 - self.alphas_cumprod[t]).sqrt();
original
.mul_scalar(sqrt_alpha)
.add(&noise.mul_scalar(sqrt_one_minus))
}
}
#[derive(Debug, Clone, Copy)]
pub struct DdpmSchedulerConfig {
pub beta_start: f64,
pub beta_end: f64,
pub beta_schedule: BetaSchedule,
pub clip_sample: bool,
pub variance_type: DdpmVarianceType,
pub prediction_type: PredictionType,
pub train_timesteps: usize,
}
impl Default for DdpmSchedulerConfig {
fn default() -> Self {
Self {
beta_start: 0.00085,
beta_end: 0.012,
beta_schedule: BetaSchedule::ScaledLinear,
clip_sample: false,
variance_type: DdpmVarianceType::FixedSmall,
prediction_type: PredictionType::Epsilon,
train_timesteps: 1000,
}
}
}
#[derive(Debug, Clone)]
pub struct DdpmScheduler {
alphas_cumprod: Vec<f64>,
init_noise_sigma: f64,
timesteps: Vec<usize>,
step_ratio: usize,
pub config: DdpmSchedulerConfig,
}
impl DdpmScheduler {
pub fn new(inference_steps: usize, config: DdpmSchedulerConfig) -> Result<Self> {
if inference_steps == 0 {
return Err(Error::Msg("DdpmScheduler: inference_steps must be > 0".into()).bt());
}
if config.train_timesteps == 0 {
return Err(Error::Msg("DdpmScheduler: train_timesteps must be > 0".into()).bt());
}
let betas = build_betas(
config.beta_schedule,
config.beta_start,
config.beta_end,
config.train_timesteps,
);
let alphas_cumprod = build_alphas_cumprod(&betas);
let inference_steps = inference_steps.min(config.train_timesteps);
let step_ratio = config.train_timesteps / inference_steps;
let timesteps: Vec<usize> = (0..inference_steps).map(|s| s * step_ratio).rev().collect();
Ok(Self {
alphas_cumprod,
init_noise_sigma: 1.0,
timesteps,
step_ratio,
config,
})
}
fn get_variance(&self, timestep: usize) -> f64 {
let prev_t = timestep as isize - self.step_ratio as isize;
let alpha_prod_t = self.alphas_cumprod[timestep];
let alpha_prod_t_prev = if prev_t >= 0 {
self.alphas_cumprod[prev_t as usize]
} else {
1.0
};
let current_beta_t = 1.0 - alpha_prod_t / alpha_prod_t_prev;
let variance = (1.0 - alpha_prod_t_prev) / (1.0 - alpha_prod_t) * current_beta_t;
match self.config.variance_type {
DdpmVarianceType::FixedSmall => variance.max(1e-20),
DdpmVarianceType::FixedSmallLog => {
let v = variance.max(1e-20).ln();
(v * 0.5).exp()
}
DdpmVarianceType::FixedLarge => current_beta_t,
DdpmVarianceType::FixedLargeLog => current_beta_t.ln(),
DdpmVarianceType::Learned => variance,
}
}
}
impl SdScheduler for DdpmScheduler {
fn timesteps(&self) -> &[usize] {
&self.timesteps
}
fn init_noise_sigma(&self) -> f64 {
self.init_noise_sigma
}
fn set_timesteps(&mut self, num_inference_steps: usize) -> Result<()> {
if num_inference_steps == 0 {
return Err(Error::Msg(
"DdpmScheduler::set_timesteps: num_inference_steps must be > 0".into(),
)
.bt());
}
let n = num_inference_steps.min(self.config.train_timesteps);
self.step_ratio = self.config.train_timesteps / n;
self.timesteps = (0..n).map(|s| s * self.step_ratio).rev().collect();
Ok(())
}
fn step(&mut self, model_output: &Tensor, timestep: usize, sample: &Tensor) -> Result<Tensor> {
let prev_t = timestep as isize - self.step_ratio as isize;
let alpha_prod_t = self.alphas_cumprod[timestep];
let alpha_prod_t_prev = if prev_t >= 0 {
self.alphas_cumprod[prev_t as usize]
} else {
1.0
};
let beta_prod_t = 1.0 - alpha_prod_t;
let beta_prod_t_prev = 1.0 - alpha_prod_t_prev;
let current_alpha_t = alpha_prod_t / alpha_prod_t_prev;
let current_beta_t = 1.0 - current_alpha_t;
let mut pred_original_sample = match self.config.prediction_type {
PredictionType::Epsilon => sample
.sub(&model_output.mul_scalar(beta_prod_t.sqrt()))?
.mul_scalar(1.0 / alpha_prod_t.sqrt()),
PredictionType::Sample => model_output.clone(),
PredictionType::VPrediction => sample
.mul_scalar(alpha_prod_t.sqrt())
.sub(&model_output.mul_scalar(beta_prod_t.sqrt()))?,
};
if self.config.clip_sample {
pred_original_sample = pred_original_sample.clamp(-1.0, 1.0);
}
let pred_original_sample_coeff = (alpha_prod_t_prev.sqrt() * current_beta_t) / beta_prod_t;
let current_sample_coeff = current_alpha_t.sqrt() * beta_prod_t_prev / beta_prod_t;
let pred_prev_sample = pred_original_sample
.mul_scalar(pred_original_sample_coeff)
.add(&sample.mul_scalar(current_sample_coeff))?;
if timestep > 0 {
let std = if self.config.variance_type == DdpmVarianceType::FixedSmallLog {
self.get_variance(timestep)
} else {
self.get_variance(timestep).sqrt()
};
let noise = randn_like_on_graph(&pred_prev_sample, 0.0, std)?;
pred_prev_sample.add(&noise)
} else {
Ok(pred_prev_sample)
}
}
fn add_noise(&self, original: &Tensor, noise: &Tensor, timesteps: &[usize]) -> Result<Tensor> {
if timesteps.is_empty() {
return Err(
Error::Msg("DdpmScheduler::add_noise: timesteps must be non-empty".into()).bt(),
);
}
let t = clamp_timestep(timesteps[0], self.alphas_cumprod.len());
let sqrt_alpha = self.alphas_cumprod[t].sqrt();
let sqrt_one_minus = (1.0 - self.alphas_cumprod[t]).sqrt();
original
.mul_scalar(sqrt_alpha)
.add(&noise.mul_scalar(sqrt_one_minus))
}
}
#[cfg(test)]
mod tests {
use super::*;
use fuel_tensor::Device;
fn paired(a: &[f32], b: &[f32], shape: &[usize]) -> (Tensor, Tensor) {
let anchor = Tensor::from_f32(a.to_vec(), Shape::from_dims(shape), &Device::cpu()).unwrap();
let other = anchor
.const_f32_like(b.to_vec(), Shape::from_dims(shape))
.unwrap();
(anchor, other)
}
#[test]
fn ddim_step_finite_on_tiny_sample() {
let mut sched = DdimScheduler::new(10, DdimSchedulerConfig::default()).unwrap();
let t = sched.timesteps()[0];
let (sample, model_out) =
paired(&[0.1, -0.2, 0.3, 0.0], &[0.05, 0.01, -0.04, 0.02], &[1, 4]);
let next = sched.step(&model_out, t, &sample).unwrap();
let out = next.realize_f32();
assert_eq!(out.len(), 4);
assert!(
out.iter().all(|v| v.is_finite()),
"non-finite output: {out:?}"
);
}
#[test]
fn ddpm_step_finite_on_tiny_sample() {
let mut sched = DdpmScheduler::new(10, DdpmSchedulerConfig::default()).unwrap();
let t = sched.timesteps()[0];
let (sample, model_out) =
paired(&[0.1, -0.2, 0.3, 0.0], &[0.05, 0.01, -0.04, 0.02], &[1, 4]);
let next = sched.step(&model_out, t, &sample).unwrap();
let out = next.realize_f32();
assert_eq!(out.len(), 4);
assert!(
out.iter().all(|v| v.is_finite()),
"non-finite output: {out:?}"
);
}
#[test]
fn set_timesteps_produces_descending_schedule() {
let mut sched = DdimScheduler::new(10, DdimSchedulerConfig::default()).unwrap();
sched.set_timesteps(25).unwrap();
let ts = sched.timesteps();
assert_eq!(ts.len(), 25);
for w in ts.windows(2) {
assert!(w[0] > w[1], "DDIM schedule not strictly descending: {ts:?}");
}
let mut sched = DdpmScheduler::new(10, DdpmSchedulerConfig::default()).unwrap();
sched.set_timesteps(50).unwrap();
let ts = sched.timesteps();
assert_eq!(ts.len(), 50);
for w in ts.windows(2) {
assert!(w[0] > w[1], "DDPM schedule not strictly descending: {ts:?}");
}
}
#[test]
fn add_noise_matches_alpha_blend() {
let original_vals: [f32; 4] = [0.5, -0.25, 0.75, 0.1];
let noise_vals: [f32; 4] = [0.2, 0.4, -0.1, 0.05];
let sched = DdimScheduler::new(10, DdimSchedulerConfig::default()).unwrap();
let (original, noise) = paired(&original_vals, &noise_vals, &[1, 4]);
let blended = sched
.add_noise(&original, &noise, &[0])
.unwrap()
.realize_f32();
let alpha = sched.alphas_cumprod[0];
let sqrt_a = alpha.sqrt() as f32;
let sqrt_one_minus = (1.0 - alpha).sqrt() as f32;
for (i, (&o, &n)) in original_vals.iter().zip(noise_vals.iter()).enumerate() {
let expected = sqrt_a * o + sqrt_one_minus * n;
assert!(
(blended[i] - expected).abs() < 1e-5,
"DDIM idx {i}: got {} expected {}",
blended[i],
expected
);
}
let sched = DdpmScheduler::new(10, DdpmSchedulerConfig::default()).unwrap();
let (original, noise) = paired(&original_vals, &noise_vals, &[1, 4]);
let blended = sched
.add_noise(&original, &noise, &[0])
.unwrap()
.realize_f32();
for (i, (&o, &n)) in original_vals.iter().zip(noise_vals.iter()).enumerate() {
let expected = sqrt_a * o + sqrt_one_minus * n;
assert!(
(blended[i] - expected).abs() < 1e-5,
"DDPM idx {i}: got {} expected {}",
blended[i],
expected
);
}
}
}