windex 0.1.0

Lock-free fixed-capacity hash index with overflow bucket pool / 无锁定容哈希索引,含溢出桶池
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
477
478
479
480
481
482
483
484
485
486
487
488
489
490
491
492
493
494
495
496
497
use std::{
  fmt,
  hint::spin_loop,
  mem::forget,
  result::Result,
  sync::atomic::{AtomicU64, Ordering, fence},
  thread::yield_now,
};

use crate::entry::HashBucketEntry;

/// 每个哈希桶严格占满一个 64 字节 CPU 缓存行(Cacheline 对齐)
///
/// 包含 8 个 AtomicU64 槽位:
/// - 槽位 0..7:存放数据项条目(HashBucketEntry)
/// - 槽位 7(OVERFLOW_INDEX):
///   - 低 48 位:溢出桶索引(0 表示无溢出桶,1-based 索引)
///   - 次高 15 位:共享锁读者计数器(Shared Latch,最大 32767 并发读者)
///   - 最高 1 位:独占写者锁标记(Exclusive Latch)
#[repr(C, align(64))]
pub struct HashBucket {
  pub entries: [AtomicU64; 8],
}

/// 每个哈希桶中的条目总数(8 个 64 位槽位)
pub const ENTRIES_PER_BUCKET: usize = 8;
/// 溢出桶指针与自旋锁所在槽位索引(槽位 7)
pub const OVERFLOW_INDEX: usize = 7;
/// 用于存放真实数据条目的槽位数量(槽位 0..7 共 7 个数据槽位)
pub const DATA_ENTRIES: usize = 7;

impl HashBucket {
  pub const DATA_ENTRIES: usize = DATA_ENTRIES;
  pub const OVERFLOW_INDEX: usize = OVERFLOW_INDEX;
  /// 自旋锁获取的最大自旋次数
  pub const MAX_LOCK_SPINS: usize = 128;
  /// 独占锁等待活跃读者完全退出的最大自旋次数
  pub const MAX_READER_DRAIN_SPINS: usize = 1024;
  /// 自旋让步阈值(超过后让出 CPU 时间片)
  pub const SPIN_THRESHOLD: usize = 32;
  /// 排空重试让步阈值
  pub const DRAIN_RETRIES_THRESHOLD: usize = 16;

  /// 共享锁占用的比特位数(15 位)
  pub const SHARED_LATCH_BITS: u32 = 15;
  /// 共享锁在 u64 中的起始偏移(第 48 位)
  pub const SHARED_LATCH_SHIFT: u32 = HashBucketEntry::ADDRESS_BITS;
  /// 共享锁掩码(0x7FFF_0000_0000_0000)
  pub const SHARED_LATCH_MASK: u64 =
    ((1u64 << Self::SHARED_LATCH_BITS) - 1) << Self::SHARED_LATCH_SHIFT;
  /// 共享锁每次递增的步长(1 << 48)
  pub const SHARED_LATCH_INC: u64 = 1u64 << Self::SHARED_LATCH_SHIFT;

  /// 独占写锁偏移量(第 63 位)
  pub const EXCLUSIVE_LATCH_SHIFT: u32 = 63;
  /// 独占写锁掩码(0x8000_0000_0000_0000)
  pub const EXCLUSIVE_LATCH_MASK: u64 = 1u64 << Self::EXCLUSIVE_LATCH_SHIFT;

  /// 复合锁状态掩码(涵盖共享读者计数与独占写标记)
  pub const LATCH_MASK: u64 = Self::SHARED_LATCH_MASK | Self::EXCLUSIVE_LATCH_MASK;

  /// 构造一个全空的 64 字节对齐哈希桶
  pub const fn new() -> Self {
    Self {
      entries: [const { AtomicU64::new(0) }; ENTRIES_PER_BUCKET],
    }
  }

  /// 尝试获取共享锁(Shared Latch)
  pub fn try_lock_shared(&self) -> bool {
    for i in 0..Self::MAX_LOCK_SPINS {
      let curr = self.entries[OVERFLOW_INDEX].load(Ordering::Acquire);
      if (curr & Self::EXCLUSIVE_LATCH_MASK) == 0
        && (curr & Self::SHARED_LATCH_MASK) != Self::SHARED_LATCH_MASK
      {
        let new_val = curr + Self::SHARED_LATCH_INC;
        if self.entries[OVERFLOW_INDEX]
          .compare_exchange_weak(curr, new_val, Ordering::AcqRel, Ordering::Acquire)
          .is_ok()
        {
          return true;
        }
      }
      if i < Self::SPIN_THRESHOLD {
        spin_loop();
      } else {
        yield_now();
      }
    }
    false
  }

  /// 释放共享锁
  pub fn unlock_shared(&self) {
    let prev = self.entries[OVERFLOW_INDEX].fetch_sub(Self::SHARED_LATCH_INC, Ordering::Release);
    debug_assert!(
      (prev & Self::SHARED_LATCH_MASK) != 0,
      "试图释放未持有的共享锁"
    );
    debug_assert!(
      (prev & Self::LATCH_MASK) != Self::EXCLUSIVE_LATCH_MASK,
      "试图对仅持独占锁的桶释放共享锁"
    );
  }

  /// 尝试获取独占锁(Exclusive Latch)
  pub fn try_lock_exclusive(&self) -> bool {
    let mut acquired_bit = false;
    for i in 0..Self::MAX_LOCK_SPINS {
      let curr = self.entries[OVERFLOW_INDEX].load(Ordering::Acquire);
      if (curr & Self::EXCLUSIVE_LATCH_MASK) == 0 {
        let new_val = curr | Self::EXCLUSIVE_LATCH_MASK;
        if self.entries[OVERFLOW_INDEX]
          .compare_exchange_weak(curr, new_val, Ordering::AcqRel, Ordering::Acquire)
          .is_ok()
        {
          acquired_bit = true;
          break;
        }
      }
      if i < Self::SPIN_THRESHOLD {
        spin_loop();
      } else {
        yield_now();
      }
    }

    if !acquired_bit {
      return false;
    }

    // 等待活跃读者完全排空
    for i in 0..Self::MAX_READER_DRAIN_SPINS {
      let curr = self.entries[OVERFLOW_INDEX].load(Ordering::Acquire);
      if (curr & Self::SHARED_LATCH_MASK) == 0 {
        return true;
      }
      if i < Self::SPIN_THRESHOLD {
        spin_loop();
      } else {
        yield_now();
      }
    }

    // 排空超时,回退独占标记
    self.entries[OVERFLOW_INDEX].fetch_and(!Self::EXCLUSIVE_LATCH_MASK, Ordering::Release);
    false
  }

  /// 尝试将当前持有的共享锁(S-Latch)原子升级为独占锁(X-Latch)
  ///
  /// 对照 C# Tsavorite `HashBucket.TryPromoteLatch` 实现:
  /// 1. 原子将独占标记位置 1 并扣减自身持有的一个共享读者计数
  /// 2. 自旋等待其余活跃读者排空(最多 MAX_READER_DRAIN_SPINS 次)
  /// 3. 若排空超时,原子回退独占标记并补回共享读者计数,返回 false
  pub fn try_promote_latch(&self) -> bool {
    let mut acquired_bit = false;
    for i in 0..Self::MAX_LOCK_SPINS {
      let curr = self.entries[OVERFLOW_INDEX].load(Ordering::Acquire);
      if (curr & Self::SHARED_LATCH_MASK) == 0 {
        return false;
      }
      if (curr & Self::EXCLUSIVE_LATCH_MASK) == 0 {
        let new_val = (curr | Self::EXCLUSIVE_LATCH_MASK) - Self::SHARED_LATCH_INC;
        if self.entries[OVERFLOW_INDEX]
          .compare_exchange_weak(curr, new_val, Ordering::AcqRel, Ordering::Acquire)
          .is_ok()
        {
          acquired_bit = true;
          break;
        }
      }
      if i < Self::SPIN_THRESHOLD {
        spin_loop();
      } else {
        yield_now();
      }
    }

    if !acquired_bit {
      return false;
    }

    // 等待其余活跃读者排空
    for i in 0..Self::MAX_READER_DRAIN_SPINS {
      let curr = self.entries[OVERFLOW_INDEX].load(Ordering::Acquire);
      if (curr & Self::SHARED_LATCH_MASK) == 0 {
        return true;
      }
      if i < Self::SPIN_THRESHOLD {
        spin_loop();
      } else {
        yield_now();
      }
    }

    // 排空超时,回退:清除独占标记位,并补回共享读者计数
    let mut curr = self.entries[OVERFLOW_INDEX].load(Ordering::Acquire);
    let mut retries = 0usize;
    loop {
      let new_val = (curr & !Self::EXCLUSIVE_LATCH_MASK) + Self::SHARED_LATCH_INC;
      match self.entries[OVERFLOW_INDEX].compare_exchange_weak(
        curr,
        new_val,
        Ordering::AcqRel,
        Ordering::Acquire,
      ) {
        Ok(_) => break,
        Err(actual) => {
          curr = actual;
          retries += 1;
          if retries < Self::DRAIN_RETRIES_THRESHOLD {
            spin_loop();
          } else {
            yield_now();
          }
        }
      }
    }
    false
  }

  /// 将独占锁(X-Latch)原子降级为共享锁(S-Latch)
  ///
  /// 原子清除独占标记并增加一个共享读者计数,保证没有任何并发写者能在这期间插入
  pub fn downgrade_latch(&self) {
    let mut curr = self.entries[OVERFLOW_INDEX].load(Ordering::Acquire);
    loop {
      debug_assert!(
        (curr & Self::EXCLUSIVE_LATCH_MASK) != 0,
        "尝试降级未持有独占锁的桶"
      );
      let new_val = (curr & !Self::EXCLUSIVE_LATCH_MASK) + Self::SHARED_LATCH_INC;
      match self.entries[OVERFLOW_INDEX].compare_exchange_weak(
        curr,
        new_val,
        Ordering::AcqRel,
        Ordering::Acquire,
      ) {
        Ok(_) => break,
        Err(actual) => curr = actual,
      }
      spin_loop();
    }
  }

  /// 释放独占锁
  pub fn unlock_exclusive(&self) {
    let prev =
      self.entries[OVERFLOW_INDEX].fetch_and(!Self::EXCLUSIVE_LATCH_MASK, Ordering::Release);
    debug_assert!(
      (prev & Self::EXCLUSIVE_LATCH_MASK) != 0,
      "试图释放未持有的独占锁"
    );
  }

  /// 判定当前是否处于独占加锁状态
  #[inline]
  pub fn is_latched_exclusive(&self) -> bool {
    (self.entries[OVERFLOW_INDEX].load(Ordering::Acquire) & Self::EXCLUSIVE_LATCH_MASK) != 0
  }

  /// 判定当前是否处于共享加锁状态
  #[inline]
  pub fn is_latched_shared(&self) -> bool {
    (self.entries[OVERFLOW_INDEX].load(Ordering::Acquire) & Self::SHARED_LATCH_MASK) != 0
  }

  /// 获取当前并发共享读者数量
  #[inline]
  pub fn num_latched_shared(&self) -> u16 {
    ((self.entries[OVERFLOW_INDEX].load(Ordering::Acquire) & Self::SHARED_LATCH_MASK)
      >> Self::SHARED_LATCH_SHIFT) as u16
  }

  /// 判定当前是否存在任意类型的锁占用
  #[inline]
  pub fn is_latched(&self) -> bool {
    (self.entries[OVERFLOW_INDEX].load(Ordering::Acquire) & Self::LATCH_MASK) != 0
  }

  /// 读取溢出桶索引(0 表示当前桶链在此终止)
  #[inline]
  pub fn overflow_index(&self) -> u64 {
    self.entries[OVERFLOW_INDEX].load(Ordering::Acquire) & HashBucketEntry::ADDRESS_MASK
  }

  /// 原子 CAS 安装新的溢出桶索引(保留原有的锁位状态不变)
  ///
  /// 返回 `false` 表示已有溢出桶(`overflow_idx == 0` 视为非法输入,同样拒绝)。
  pub fn set_overflow_index(&self, overflow_idx: u64) -> bool {
    if overflow_idx == 0 {
      return false;
    }
    let target_addr = overflow_idx & HashBucketEntry::ADDRESS_MASK;
    let mut curr = self.entries[OVERFLOW_INDEX].load(Ordering::Acquire);
    loop {
      if (curr & HashBucketEntry::ADDRESS_MASK) != 0 {
        return false;
      }
      let new_val = curr | target_addr;
      match self.entries[OVERFLOW_INDEX].compare_exchange_weak(
        curr,
        new_val,
        Ordering::AcqRel,
        Ordering::Acquire,
      ) {
        Ok(_) => return true,
        Err(actual) => {
          curr = actual;
          spin_loop();
        }
      }
    }
  }

  /// 查找当前桶内第一个匹配指定 Tag 的有效地址(严格对标 C# Garnet FindTag 首项快速探针)
  ///
  /// 内存序论证(本 crate 桶扫描通用基线):扫描阶段仅做 tag/address 过滤,
  /// u64 对齐原子加载无撕裂,Relaxed 足矣;真正需要 happens-before 的是
  /// 「依据命中地址解引用记录内存」的时刻——发布方先写记录数据、再以
  /// CAS(AcqRel) 发布槽位条目,读者以 Relaxed 读到该条目后、解引用记录前
  /// 执行 fence(Acquire),按内存模型「Release 写 X → Relaxed 读 X 读到 →
  /// sequenced-before Acquire fence」即与发布方建立 release/acquire 同步,
  /// 等价于原先逐槽 Acquire 加载,而屏障开销从每桶 7 次降为命中时 1 次。
  #[inline]
  pub fn find_tag_address(&self, tag: u16) -> Option<u64> {
    let expected_hi = (tag as u64) & HashBucketEntry::TAG_MASK;
    for item in &self.entries[..DATA_ENTRIES] {
      let raw = item.load(Ordering::Relaxed);
      if (raw >> HashBucketEntry::TAG_SHIFT) == expected_hi {
        let addr = raw & HashBucketEntry::ADDRESS_MASK;
        if addr != 0 {
          // 命中屏障:保证调用方对命中地址记录数据的读取可见发布方全部前置写
          fence(Ordering::Acquire);
          return Some(addr);
        }
      }
    }
    None
  }

  /// 在当前桶的数据槽位中查找匹配指定 Tag 和逻辑地址的有效条目
  ///
  /// 内存序论证参见 [`HashBucket::find_tag_address`]:Relaxed 扫描 + 命中后 fence(Acquire)
  #[inline]
  pub fn find_entry_by_address(&self, tag: u16, address: u64) -> Option<(usize, HashBucketEntry)> {
    let target_raw = HashBucketEntry::new(address, tag, false).as_raw();
    for (slot, item) in self.entries[..DATA_ENTRIES].iter().enumerate() {
      let raw = item.load(Ordering::Relaxed);
      if raw == target_raw {
        fence(Ordering::Acquire);
        return Some((slot, HashBucketEntry::from_raw(raw)));
      }
    }
    None
  }

  /// 查找当前桶内的第一个空槽位
  ///
  /// 仅定位空槽供后续 CAS 插入(CAS 自带 AcqRel 发布屏障),无需 Acquire
  #[inline]
  pub fn find_empty_slot(&self) -> Option<usize> {
    for (slot, item) in self.entries[..DATA_ENTRIES].iter().enumerate() {
      if item.load(Ordering::Relaxed) == 0 {
        return Some(slot);
      }
    }
    None
  }

  /// 尝试向指定空槽位原子 CAS 插入完整有效条目(0 -> 条目,AcqRel 自带发布屏障)
  ///
  /// 内存序论证(本 crate 桶扫描通用基线,参见 [`Self::find_tag_address`]):
  /// 发布方以 CAS(AcqRel) 发布条目,读者以 Relaxed 扫描命中后 fence(Acquire)
  /// 建立与条目指向记录数据的 release/acquire 同步,此处无需额外屏障。
  ///
  /// 返回 `false` 表示空槽位已被并发竞争者抢占,调用方应重新定位空槽。
  /// 对照 C# `HashBucketEntry.Set`:tentative 恒为 false——本 crate 无锁插入协议
  /// 把最终值的原子发布收敛为单次 CAS(见 `HashIndex::insert_by_hash` 的 C# 两阶段
  /// 协议对照注释),读者经 `matches_tag` 只会看到空槽或完整条目,无半成品窗口。
  #[inline]
  pub fn try_insert(&self, slot: usize, tag: u16, address: u64) -> bool {
    if slot >= DATA_ENTRIES {
      return false;
    }
    let entry = HashBucketEntry::new(address, tag, false);
    self.entries[slot]
      .compare_exchange(0, entry.as_raw(), Ordering::AcqRel, Ordering::Acquire)
      .is_ok()
  }

  /// 获取共享锁 RAII 守卫
  pub fn lock_shared_guard(&self) -> Option<BucketSharedGuard<'_>> {
    BucketSharedGuard::new(self)
  }

  /// 获取独占锁 RAII 守卫
  pub fn lock_exclusive_guard(&self) -> Option<BucketExclusiveGuard<'_>> {
    BucketExclusiveGuard::new(self)
  }
}

impl Default for HashBucket {
  fn default() -> Self {
    Self::new()
  }
}

/// 桶共享锁 RAII 守卫
pub struct BucketSharedGuard<'a> {
  bucket: &'a HashBucket,
}

impl<'a> BucketSharedGuard<'a> {
  /// 尝试获取共享锁守卫
  pub fn new(bucket: &'a HashBucket) -> Option<Self> {
    if bucket.try_lock_shared() {
      Some(Self { bucket })
    } else {
      None
    }
  }

  /// 尝试将共享锁升级为独占锁守卫,失败时保留原共享锁守卫
  pub fn try_promote(self) -> Result<BucketExclusiveGuard<'a>, Self> {
    if self.bucket.try_promote_latch() {
      let bucket = self.bucket;
      forget(self);
      Ok(BucketExclusiveGuard { bucket })
    } else {
      Err(self)
    }
  }
}

impl Drop for BucketSharedGuard<'_> {
  fn drop(&mut self) {
    self.bucket.unlock_shared();
  }
}

/// 桶独占锁 RAII 守卫
pub struct BucketExclusiveGuard<'a> {
  bucket: &'a HashBucket,
}

impl<'a> BucketExclusiveGuard<'a> {
  /// 尝试获取独占锁守卫
  pub fn new(bucket: &'a HashBucket) -> Option<Self> {
    if bucket.try_lock_exclusive() {
      Some(Self { bucket })
    } else {
      None
    }
  }

  /// 原子将独占锁降级为共享锁守卫
  pub fn downgrade(self) -> BucketSharedGuard<'a> {
    self.bucket.downgrade_latch();
    let bucket = self.bucket;
    forget(self);
    BucketSharedGuard { bucket }
  }
}

impl Drop for BucketExclusiveGuard<'_> {
  fn drop(&mut self) {
    self.bucket.unlock_exclusive();
  }
}

impl fmt::Debug for HashBucket {
  fn fmt(&self, f: &mut fmt::Formatter<'_>) -> fmt::Result {
    f.debug_struct("HashBucket")
      .field("exclusive", &self.is_latched_exclusive())
      .field("shared_readers", &self.num_latched_shared())
      .field("overflow_index", &self.overflow_index())
      .finish()
  }
}

impl fmt::Debug for BucketSharedGuard<'_> {
  fn fmt(&self, f: &mut fmt::Formatter<'_>) -> fmt::Result {
    f.debug_struct("BucketSharedGuard")
      .field("readers", &self.bucket.num_latched_shared())
      .finish()
  }
}

impl fmt::Debug for BucketExclusiveGuard<'_> {
  fn fmt(&self, f: &mut fmt::Formatter<'_>) -> fmt::Result {
    f.debug_struct("BucketExclusiveGuard")
      .field("exclusive", &self.bucket.is_latched_exclusive())
      .finish()
  }
}