wbspatialstats 0.1.1

Unified spatial statistics library: kriging, spatial autocorrelation, spatial regression, point process analysis
Documentation
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
// CoKriging (multivariate kriging) solver
//
// Enables prediction using primary variable (Z) and correlated auxiliary variables (Y1, Y2, ...).
// Leverages cross-variograms to reduce prediction uncertainty.
//
// Phase 2 Week 8+ Implementation (2026-06-04)

use crate::variogram::{VariogramModel, CrossVariogramModel};
use nalgebra::{DMatrix, DVector};

/// Result of a single cokriging prediction
#[derive(Clone, Debug)]
pub struct CoKrigingPrediction {
    /// Predicted value at target location
    pub prediction: f64,

    /// Kriging variance (uncertainty)
    pub variance: f64,

    /// Kriging weights for primary variable
    pub weights_primary: Vec<f64>,

    /// Kriging weights for each auxiliary variable
    pub weights_auxiliary: Vec<Vec<f64>>,

    /// Lagrange multiplier (for constraint satisfaction)
    pub lagrange: f64,
}

/// Ordinary CoKriging predictor for multivariate kriging
///
/// Uses primary and auxiliary variables to improve predictions through
/// cross-variable spatial correlation (cross-variograms).
pub struct OrdinaryCoKriging {
    /// Primary variable variogram model
    primary_variogram: VariogramModel,

    /// Cross-variogram models (primary vs. each auxiliary variable)
    cross_variograms: Vec<CrossVariogramModel>,

    /// Auxiliary variable variogram models
    auxiliary_variograms: Vec<VariogramModel>,

    /// Training data coordinates and values
    training_data: CoKrigingTrainingData,
}

/// Structured training data for cokriging
#[derive(Clone, Debug)]
struct CoKrigingTrainingData {
    /// Coordinates for all variables: (x, y) same for all
    coordinates: Vec<(f64, f64)>,

    /// Primary variable values
    primary_values: Vec<f64>,

    /// Auxiliary variable values: auxiliary_values[var_idx][point_idx]
    auxiliary_values: Vec<Vec<f64>>,
}

impl OrdinaryCoKriging {
    /// Create a new OrdinaryCoKriging predictor
    ///
    /// # Arguments
    /// - `primary_variogram`: Fitted variogram for primary variable
    /// - `cross_variograms`: Cross-variograms (primary vs. each auxiliary)
    /// - `auxiliary_variograms`: Fitted variograms for auxiliary variables
    /// - `primary_coords`: Training point coordinates (x, y)
    /// - `primary_values`: Primary variable values at training points
    /// - `auxiliary_values`: Auxiliary variable values (one vec per variable)
    ///
    /// # Returns
    /// OrdinaryCoKriging instance ready for predictions
    pub fn new(
        primary_variogram: VariogramModel,
        cross_variograms: Vec<CrossVariogramModel>,
        auxiliary_variograms: Vec<VariogramModel>,
        primary_coords: Vec<(f64, f64)>,
        primary_values: Vec<f64>,
        auxiliary_values: Vec<Vec<f64>>,
    ) -> Result<Self, String> {
        if primary_coords.is_empty() {
            return Err("No training points provided".to_string());
        }

        if primary_values.len() != primary_coords.len() {
            return Err("Primary values and coordinates must have equal length".to_string());
        }

        if cross_variograms.len() != auxiliary_variograms.len() {
            return Err(
                "Number of cross-variograms must equal number of auxiliary variables"
                    .to_string(),
            );
        }

        for (idx, aux_vals) in auxiliary_values.iter().enumerate() {
            if aux_vals.len() != primary_coords.len() {
                return Err(format!(
                    "Auxiliary variable {} has wrong number of values",
                    idx
                ));
            }
        }

        Ok(OrdinaryCoKriging {
            primary_variogram,
            cross_variograms,
            auxiliary_variograms,
            training_data: CoKrigingTrainingData {
                coordinates: primary_coords,
                primary_values,
                auxiliary_values,
            },
        })
    }

    /// Predict at a single target location using cokriging
    ///
    /// # Arguments
    /// - `target`: Target location (x, y)
    /// - `neighborhood_size`: Number of nearest neighbors to use (optional, defaults to all)
    ///
    /// # Returns
    /// CoKrigingPrediction with prediction, variance, and weights
    pub fn predict(
        &self,
        target: (f64, f64),
        neighborhood_size: Option<usize>,
    ) -> Result<CoKrigingPrediction, String> {
        let n_points = self.training_data.coordinates.len();
        let n_aux = self.training_data.auxiliary_values.len();
        let n_use = neighborhood_size.unwrap_or(n_points).min(n_points);

        // Select nearest neighbors
        let neighbors = self.select_neighbors(target, n_use)?;

        // Build cokriging system matrix
        // Structure: [Gamma_PP, Gamma_PA; Gamma_AP, Gamma_AA] with Lagrange row/col
        let matrix_size = n_use * (1 + n_aux) + 1;
        let mut system = DMatrix::zeros(matrix_size, matrix_size);
        let mut rhs = DVector::zeros(matrix_size);

        // Fill primary-primary block (Gamma_PP)
        for i in 0..n_use {
            for j in 0..n_use {
                let idx_i = neighbors[i];
                let idx_j = neighbors[j];
                let dist = distance(
                    self.training_data.coordinates[idx_i],
                    self.training_data.coordinates[idx_j],
                );
                let gamma = if i == j {
                    0.0
                } else {
                    self.primary_variogram.evaluate(dist)
                };
                system[(i, j)] = gamma;
            }
        }

        // Fill cross-variogram blocks (Gamma_PA and Gamma_AP)
        for aux_var in 0..n_aux {
            for i in 0..n_use {
                for j in 0..n_use {
                    let idx_i = neighbors[i];
                    let idx_j = neighbors[j];
                    let dist = distance(
                        self.training_data.coordinates[idx_i],
                        self.training_data.coordinates[idx_j],
                    );
                    let gamma_cross = self.cross_variograms[aux_var].evaluate(dist);

                    // Gamma_PA block (primary rows, auxiliary columns)
                    system[(i, n_use + aux_var * n_use + j)] = gamma_cross;

                    // Gamma_AP block (auxiliary rows, primary columns)
                    system[(n_use + aux_var * n_use + i, j)] = gamma_cross;
                }
            }
        }

        // Fill auxiliary-auxiliary blocks (Gamma_AA)
        for aux1 in 0..n_aux {
            for aux2 in 0..n_aux {
                for i in 0..n_use {
                    for j in 0..n_use {
                        let idx_i = neighbors[i];
                        let idx_j = neighbors[j];
                        let dist = distance(
                            self.training_data.coordinates[idx_i],
                            self.training_data.coordinates[idx_j],
                        );

                        let gamma = if aux1 == aux2 {
                            // Diagonal blocks: auxiliary variograms
                            if i == j {
                                0.0
                            } else {
                                self.auxiliary_variograms[aux1].evaluate(dist)
                            }
                        } else {
                            // Off-diagonal: cross-variograms between auxiliaries (zero for now)
                            // Full implementation would include auxiliary-auxiliary cross-variograms
                            0.0
                        };

                        system[(n_use + aux1 * n_use + i, n_use + aux2 * n_use + j)] = gamma;
                    }
                }
            }
        }

        // Fill Lagrange constraint row/column (last row/col for unbiasedness)
        for i in 0..n_use {
            system[(matrix_size - 1, i)] = 1.0;
            system[(i, matrix_size - 1)] = 1.0;
        }
        for aux_var in 0..n_aux {
            // Auxiliary constraints: sum of weights = 0
            for i in 0..n_use {
                system[(matrix_size - 1, n_use + aux_var * n_use + i)] = 0.0;
                system[(n_use + aux_var * n_use + i, matrix_size - 1)] = 0.0;
            }
        }

        // Fill RHS vector
        for i in 0..n_use {
            let idx = neighbors[i];
            let dist = distance(self.training_data.coordinates[idx], target);
            rhs[i] = self.primary_variogram.evaluate(dist);
        }

        for aux_var in 0..n_aux {
            for i in 0..n_use {
                let idx = neighbors[i];
                let dist = distance(self.training_data.coordinates[idx], target);
                rhs[n_use + aux_var * n_use + i] = self.cross_variograms[aux_var].evaluate(dist);
            }
        }

        rhs[matrix_size - 1] = 1.0; // Unbiasedness constraint

        // Solve system
        let decomp = system.lu();
        let weights = decomp
            .solve(&rhs)
            .ok_or_else(|| "Failed to solve cokriging system".to_string())?;

        // Extract weights and compute prediction
        let mut weights_primary = Vec::new();
        let mut weights_auxiliary = vec![Vec::new(); n_aux];

        let mut prediction = 0.0;
        for i in 0..n_use {
            let w = weights[i];
            weights_primary.push(w);
            prediction += w * self.training_data.primary_values[neighbors[i]];
        }

        for aux_var in 0..n_aux {
            for i in 0..n_use {
                let w = weights[n_use + aux_var * n_use + i];
                weights_auxiliary[aux_var].push(w);
                prediction += w * self.training_data.auxiliary_values[aux_var][neighbors[i]];
            }
        }

        // Compute kriging variance
        let lagrange = weights[matrix_size - 1];
        let mut variance = lagrange; // Starts with Lagrange multiplier

        for i in 0..n_use {
            let w = weights[i];
            let idx = neighbors[i];
            let dist = distance(self.training_data.coordinates[idx], target);
            variance -= w * self.primary_variogram.evaluate(dist);
        }

        for aux_var in 0..n_aux {
            for i in 0..n_use {
                let w = weights[n_use + aux_var * n_use + i];
                let idx = neighbors[i];
                let dist = distance(self.training_data.coordinates[idx], target);
                variance -= w * self.cross_variograms[aux_var].evaluate(dist);
            }
        }

        Ok(CoKrigingPrediction {
            prediction,
            variance: variance.max(0.0), // Ensure non-negative variance
            weights_primary,
            weights_auxiliary,
            lagrange,
        })
    }

    /// Predict on a batch of locations
    ///
    /// # Arguments
    /// - `targets`: Vector of target locations
    /// - `neighborhood_size`: Number of nearest neighbors per location
    ///
    /// # Returns
    /// Vector of CoKrigingPredictions
    pub fn predict_batch(
        &self,
        targets: &[(f64, f64)],
        neighborhood_size: Option<usize>,
    ) -> Result<Vec<CoKrigingPrediction>, String> {
        targets
            .iter()
            .map(|&target| self.predict(target, neighborhood_size))
            .collect()
    }

    /// Select nearest neighbors to a target location
    fn select_neighbors(&self, target: (f64, f64), n: usize) -> Result<Vec<usize>, String> {
        let mut distances: Vec<(usize, f64)> = self
            .training_data
            .coordinates
            .iter()
            .enumerate()
            .map(|(i, &coord)| (i, distance(coord, target)))
            .collect();

        distances.sort_by(|a, b| a.1.partial_cmp(&b.1).unwrap());

        Ok(distances.into_iter().take(n).map(|(i, _)| i).collect())
    }
}

/// Euclidean distance between two points
fn distance(p1: (f64, f64), p2: (f64, f64)) -> f64 {
    let dx = p2.0 - p1.0;
    let dy = p2.1 - p1.1;
    (dx * dx + dy * dy).sqrt()
}

#[cfg(test)]
mod tests {
    use super::*;
    use crate::variogram::VariogramModelFamily;

    fn create_test_cokriging() -> Result<OrdinaryCoKriging, String> {
        // Simple 4-point test case
        let coords = vec![(0.0, 0.0), (1.0, 0.0), (0.0, 1.0), (1.0, 1.0)];
        let primary = vec![10.0, 12.0, 11.0, 13.0];
        let auxiliary = vec![vec![20.0, 22.0, 21.0, 23.0]];

        let primary_vgm = VariogramModel {
            family: VariogramModelFamily::Exponential,
            nugget: 0.1,
            partial_sill: 1.0,
            range: 1.5,
            wrss: 0.0,
            condition_number: 1.0,
        };

        let cross_vgm = CrossVariogramModel {
            nugget: 0.05,
            sill: 0.8,
            range: 1.5,
            family: VariogramModelFamily::Exponential,
            wrss: 0.0,
            condition_number: 1.0,
            primary_var: "Z".to_string(),
            auxiliary_var: "Y".to_string(),
        };

        let aux_vgm = VariogramModel {
            family: VariogramModelFamily::Exponential,
            nugget: 0.1,
            partial_sill: 0.8,
            range: 1.5,
            wrss: 0.0,
            condition_number: 1.0,
        };

        OrdinaryCoKriging::new(
            primary_vgm,
            vec![cross_vgm],
            vec![aux_vgm],
            coords,
            primary,
            auxiliary,
        )
    }

    #[test]
    fn test_cokriging_new() {
        let result = create_test_cokriging();
        assert!(result.is_ok());
    }

    #[test]
    fn test_cokriging_new_length_mismatch() {
        let coords = vec![(0.0, 0.0), (1.0, 0.0)];
        let primary = vec![10.0];
        let auxiliary = vec![vec![20.0, 22.0]];

        let primary_vgm = VariogramModel {
            family: VariogramModelFamily::Exponential,
            nugget: 0.1,
            partial_sill: 1.0,
            range: 1.5,
            wrss: 0.0,
            condition_number: 1.0,
        };

        let cross_vgm = CrossVariogramModel {
            nugget: 0.05,
            sill: 0.8,
            range: 1.5,
            family: VariogramModelFamily::Exponential,
            wrss: 0.0,
            condition_number: 1.0,
            primary_var: "Z".to_string(),
            auxiliary_var: "Y".to_string(),
        };

        let aux_vgm = VariogramModel {
            family: VariogramModelFamily::Exponential,
            nugget: 0.1,
            partial_sill: 0.8,
            range: 1.5,
            wrss: 0.0,
            condition_number: 1.0,
        };

        let result = OrdinaryCoKriging::new(
            primary_vgm,
            vec![cross_vgm],
            vec![aux_vgm],
            coords,
            primary,
            auxiliary,
        );

        assert!(result.is_err());
    }

    #[test]
    fn test_cokriging_predict() {
        let cokriging = create_test_cokriging().unwrap();
        let target = (0.5, 0.5);

        let result = cokriging.predict(target, None);
        assert!(result.is_ok());

        let pred = result.unwrap();
        assert!(pred.prediction.is_finite());
        assert!(pred.variance >= 0.0);
    }

    #[test]
    fn test_cokriging_predict_batch() {
        let cokriging = create_test_cokriging().unwrap();
        let targets = vec![(0.5, 0.5), (0.2, 0.8)];

        let result = cokriging.predict_batch(&targets, None);
        assert!(result.is_ok());

        let preds = result.unwrap();
        assert_eq!(preds.len(), 2);
        assert!(preds.iter().all(|p| p.prediction.is_finite()));
    }
}