vmspect 0.2.1

Biblioteca en Rust para inspección estática, análisis y extracción de información de imágenes de disco de máquinas virtuales (VMDK, RAW, QCOW2, etc.).
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
477
478
479
480
481
482
483
484
485
486
487
488
489
490
491
492
493
494
495
496
497
498
499
500
501
502
503
504
505
506
507
508
509
510
511
512
513
514
515
516
517
518
519
520
521
522
523
524
525
526
//! Análisis de invitados Linux utilizando la crate ext4.
//!
//! Realiza la lectura del sistema de archivos en espacio de usuario sin montar
//! la partición en el sistema operativo anfitrión.
use crate::error::Result;
use crate::models::traits::{InspectorOS, ResultadoAnalisis, VmDriver};
use crate::models::{HerramientasGuest, Opciones, Particion, Programa, SistemaArchivos, VMInfo};
use crate::vms::stream::DiscoVirtual;
use ext4::SuperBlock;
use positioned_io::ReadAt;

use std::io::Read;

pub(crate) struct LinuxInspector;

impl InspectorOS for LinuxInspector {
    fn analizar(
        &self,
        driver: &dyn VmDriver,
        particiones: &[Particion],
        tamano_chunk: u64,
        opciones: &Opciones,
    ) -> Result<ResultadoAnalisis> {
        if !opciones.debe_analizar_sistema() && !opciones.debe_analizar_apps() {
            return Ok(ResultadoAnalisis::default());
        }

        let mut candidatas: Vec<_> = particiones
            .iter()
            .filter(|p| {
                matches!(
                    p.sistema_archivos,
                    SistemaArchivos::Ext4 | SistemaArchivos::Ext3 | SistemaArchivos::Ext2
                )
            })
            .collect();

        candidatas.sort_by_key(|p| std::cmp::Reverse(p.tamano));

        for particion in candidatas {
            let mut disco =
                DiscoVirtual::new(driver, particion.inicio, particion.tamano, tamano_chunk);

            if let Ok(sb) = SuperBlock::new(&mut disco) {
                if let Ok(resultado) = analizar_sistema_archivos(&sb, opciones) {
                    return Ok(resultado);
                }
            }
        }

        // Fallback
        Ok(ResultadoAnalisis {
            vm_info: if opciones.debe_analizar_sistema() {
                VMInfo {
                    os_nombre: "Linux (No se pudo leer rootfs)".to_string(),
                    ..VMInfo::default()
                }
            } else {
                VMInfo::default()
            },
            programas: Vec::new(),
            advertencias: Vec::new(),
        })
    }
}

fn analizar_sistema_archivos<R: ReadAt>(
    sb: &SuperBlock<R>,
    opciones: &Opciones,
) -> Result<ResultadoAnalisis> {
    let mut vm_info = VMInfo::default();
    let mut programas = Vec::new();

    if opciones.debe_analizar_sistema() {
        if let Ok(contenido) = leer_archivo_texto(sb, "/etc/os-release")
            .or_else(|_| leer_archivo_texto(sb, "/usr/lib/os-release"))
        {
            parsear_os_release(&contenido, &mut vm_info);
        }

        if let Ok(hostname) = leer_archivo_texto(sb, "/etc/hostname") {
            let name = hostname.trim();
            if !name.is_empty() {
                vm_info.os_edition_version = format!("Host: {}", name);
            }
        }
    }

    if let Ok(dpkg_status) = leer_archivo_texto(sb, "/var/lib/dpkg/status") {
        let (pkgs, guest_tools) = parsear_dpkg_status(&dpkg_status, opciones);
        if opciones.debe_analizar_apps() {
            programas.extend(pkgs);
        }
        if opciones.debe_analizar_sistema() {
            if let Some(tools) = guest_tools {
                vm_info.guest_tools = Some(tools);
            }
        }
    }

    if opciones.debe_analizar_sistema() && vm_info.guest_tools.is_none() {
        vm_info.guest_tools = detectar_guest_tools_archivos_linux(sb);
    }

    if opciones.debe_analizar_apps() {
        // Ordenar y deduplicar respetando la estructura Programa
        programas.sort_by(|a, b| a.nombre.cmp(&b.nombre));
        programas.dedup_by(|a, b| a.nombre == b.nombre && a.version == b.version);
    }

    Ok(ResultadoAnalisis {
        vm_info,
        programas,
        advertencias: Vec::new(),
    })
}

/// Inspecciona binarios o unidades de servicio del sistema operativo invitado Linux
/// para detectar suites de herramientas de integración (VMware Tools, VirtualBox Guest Additions,
/// QEMU Guest Agent y Hyper-V Integration Services) cuando no provienen del gestor de paquetes.
fn detectar_guest_tools_archivos_linux<R: ReadAt>(sb: &SuperBlock<R>) -> Option<HerramientasGuest> {
    // 1. VMware
    let rutas_vmware = [
        "/usr/bin/vmtoolsd",
        "/usr/sbin/vmtoolsd",
        "/bin/vmtoolsd",
        "/sbin/vmtoolsd",
        "/etc/vmware-tools",
        "/lib/systemd/system/open-vm-tools.service",
        "/etc/systemd/system/open-vm-tools.service",
    ];
    for ruta in &rutas_vmware {
        if sb.resolve_path(ruta).is_ok() {
            return Some(HerramientasGuest {
                tipo: "VMware Tools".to_string(),
                version: None,
                presente: true,
            });
        }
    }

    // 2. VirtualBox
    let rutas_vbox = [
        "/usr/sbin/VBoxService",
        "/usr/bin/VBoxService",
        "/usr/sbin/vboxservice",
        "/usr/bin/vboxservice",
        "/sbin/VBoxService",
        "/lib/systemd/system/vboxadd-service.service",
        "/etc/systemd/system/vboxadd-service.service",
        "/opt/VBoxGuestAdditions",
    ];
    for ruta in &rutas_vbox {
        if sb.resolve_path(ruta).is_ok() {
            return Some(HerramientasGuest {
                tipo: "VirtualBox Guest Additions".to_string(),
                version: None,
                presente: true,
            });
        }
    }

    // 3. QEMU Guest Agent
    let rutas_qemu = [
        "/usr/bin/qemu-ga",
        "/usr/sbin/qemu-ga",
        "/lib/systemd/system/qemu-guest-agent.service",
        "/etc/systemd/system/qemu-guest-agent.service",
    ];
    for ruta in &rutas_qemu {
        if sb.resolve_path(ruta).is_ok() {
            return Some(HerramientasGuest {
                tipo: "QEMU Guest Agent".to_string(),
                version: None,
                presente: true,
            });
        }
    }

    // 4. Hyper-V
    let rutas_hyperv = [
        "/usr/sbin/hv_kvp_daemon",
        "/usr/bin/hv_kvp_daemon",
        "/usr/sbin/hv_vss_daemon",
        "/usr/sbin/hv_fcopy_daemon",
        "/lib/systemd/system/hv-kvp-daemon.service",
        "/lib/systemd/system/hypervkvp.service",
    ];
    for ruta in &rutas_hyperv {
        if sb.resolve_path(ruta).is_ok() {
            return Some(HerramientasGuest {
                tipo: "Hyper-V Integration Services".to_string(),
                version: None,
                presente: true,
            });
        }
    }

    None
}

fn parsear_dpkg_status(
    contenido: &str,
    opciones: &Opciones,
) -> (Vec<Programa>, Option<HerramientasGuest>) {
    let mut paquetes = Vec::new();
    let mut guest_tools: Option<HerramientasGuest> = None;

    let mut pkg_actual = String::new();
    let mut ver_actual = String::new();
    let mut seccion_actual = String::new();
    let mut instalado = false;

    let debe_apps = opciones.debe_analizar_apps();

    let procesar_paquete = |pkg: &str,
                            ver: &str,
                            sec: &str,
                            inst: bool,
                            pkgs: &mut Vec<Programa>,
                            tools: &mut Option<HerramientasGuest>| {
        if inst && !pkg.is_empty() {
            // Capturar herramientas de integración agnósticas del hipervisor
            if tools.is_none() {
                let ver_opt = if !ver.is_empty() {
                    Some(ver.to_string())
                } else {
                    None
                };

                if pkg == "open-vm-tools" || pkg == "open-vm-tools-desktop" {
                    *tools = Some(HerramientasGuest {
                        tipo: "VMware Tools".to_string(),
                        version: ver_opt,
                        presente: true,
                    });
                } else if pkg == "virtualbox-guest-utils"
                    || pkg == "virtualbox-guest-x11"
                    || pkg == "virtualbox-guest-dkms"
                    || pkg == "virtualbox-guest-additions-iso"
                {
                    *tools = Some(HerramientasGuest {
                        tipo: "VirtualBox Guest Additions".to_string(),
                        version: ver_opt,
                        presente: true,
                    });
                } else if pkg == "qemu-guest-agent" {
                    *tools = Some(HerramientasGuest {
                        tipo: "QEMU Guest Agent".to_string(),
                        version: ver_opt,
                        presente: true,
                    });
                } else if pkg == "hyperv-daemons"
                    || pkg == "hv-kvp-daemon-init"
                    || pkg == "linux-cloud-tools-virtual"
                {
                    *tools = Some(HerramientasGuest {
                        tipo: "Hyper-V Integration Services".to_string(),
                        version: ver_opt,
                        presente: true,
                    });
                }
            }

            if debe_apps {
                let version_opt = if !ver.is_empty() {
                    Some(ver.to_string())
                } else {
                    None
                };

                let editor_opt = if !sec.is_empty() {
                    Some(sec.to_string())
                } else {
                    None
                };

                pkgs.push(Programa {
                    nombre: pkg.to_string(),
                    version: version_opt,
                    editor: editor_opt,
                    origen: None,
                });
            }
        }
    };

    for linea in contenido.lines() {
        if let Some(cancel) = &opciones.cancel_token {
            if cancel.load(std::sync::atomic::Ordering::Relaxed) {
                break;
            }
        }

        if linea.starts_with("Package: ") {
            pkg_actual = linea.trim_start_matches("Package: ").trim().to_string();
        } else if linea.starts_with("Status: ") {
            instalado = linea.contains("install ok installed");
        } else if linea.starts_with("Version: ") {
            ver_actual = linea.trim_start_matches("Version: ").trim().to_string();
        } else if linea.starts_with("Section: ") {
            seccion_actual = linea.trim_start_matches("Section: ").trim().to_string();
        } else if linea.trim().is_empty() {
            procesar_paquete(
                &pkg_actual,
                &ver_actual,
                &seccion_actual,
                instalado,
                &mut paquetes,
                &mut guest_tools,
            );
            pkg_actual.clear();
            ver_actual.clear();
            seccion_actual.clear();
            instalado = false;
        }
    }

    // Procesar último paquete si no había línea vacía al final
    procesar_paquete(
        &pkg_actual,
        &ver_actual,
        &seccion_actual,
        instalado,
        &mut paquetes,
        &mut guest_tools,
    );

    (paquetes, guest_tools)
}

/// Lee un archivo de texto de la partición ext4 y lo devuelve como String.
fn leer_archivo_texto<R: ReadAt>(sb: &SuperBlock<R>, ruta: &str) -> Result<String> {
    let entry = sb
        .resolve_path(ruta)
        .map_err(|e| crate::error::VmSpectError::FileSystem(format!("{:?}", e)))?;
    let inode = sb
        .load_inode(entry.inode)
        .map_err(|e| crate::error::VmSpectError::FileSystem(format!("{:?}", e)))?;
    let mut reader = sb
        .open(&inode)
        .map_err(|e| crate::error::VmSpectError::FileSystem(format!("{:?}", e)))?;
    let mut buffer = Vec::new();
    reader.read_to_end(&mut buffer)?;
    Ok(String::from_utf8_lossy(&buffer).to_string())
}

/// Parsea `/etc/os-release` extrayendo el nombre y versión del SO.
fn parsear_os_release(contenido: &str, info: &mut VMInfo) {
    for linea in contenido.lines() {
        let linea = linea.trim();
        if linea.starts_with('#') || !linea.contains('=') {
            continue;
        }

        let mut partes = linea.splitn(2, '=');
        let clave = partes.next().unwrap_or("").trim();
        let valor = partes
            .next()
            .unwrap_or("")
            .trim()
            .trim_matches('"')
            .trim_matches('\'');

        match clave {
            "PRETTY_NAME" => info.os_nombre = valor.to_string(),
            "VERSION_ID" if info.os_build.is_empty() => info.os_build = valor.to_string(),
            "NAME" if info.os_nombre.is_empty() => info.os_nombre = valor.to_string(),
            _ => {}
        }
    }
}

#[cfg(test)]
mod tests {
    use super::*;

    #[test]
    fn test_parsear_os_release() {
        let os_release = r#"
NAME="Ubuntu"
VERSION="22.04.3 LTS (Jammy Jellyfish)"
ID=ubuntu
ID_LIKE=debian
PRETTY_NAME="Ubuntu 22.04.3 LTS"
VERSION_ID="22.04"
"#;
        let mut info = VMInfo::default();
        parsear_os_release(os_release, &mut info);
        assert_eq!(info.os_nombre, "Ubuntu 22.04.3 LTS");
        assert_eq!(info.os_build, "22.04");
    }

    #[test]
    fn test_parsear_dpkg_status_agnostico() {
        let dpkg = r#"
Package: open-vm-tools
Status: install ok installed
Priority: optional
Section: admin
Installed-Size: 3120
Maintainer: Ubuntu Developers
Architecture: amd64
Version: 2:12.1.5-1ubuntu0.22.04.4

Package: mosquitto
Status: install ok installed
Priority: optional
Section: net
Version: 2.0.11-1ubuntu1.1

Package: libc6
Status: install ok installed
Priority: required
Section: libs
Version: 2.35-0ubuntu3.4

Package: python3-minimal
Status: install ok installed
Priority: optional
Section: python
Version: 3.10.6-1~22.04
"#;
        let opciones = Opciones::default();
        let (paquetes, tools) = parsear_dpkg_status(dpkg, &opciones);
        assert_eq!(
            tools,
            Some(HerramientasGuest {
                tipo: "VMware Tools".to_string(),
                version: Some("2:12.1.5-1ubuntu0.22.04.4".to_string()),
                presente: true,
            })
        );
        // Debe incluir TODOS los paquetes sin filtrar por librerías, prefijos o sufijos
        assert_eq!(paquetes.len(), 4);
        assert!(paquetes.iter().any(|p| p.nombre == "open-vm-tools"));
        assert!(paquetes.iter().any(|p| p.nombre == "mosquitto"));
        assert!(paquetes.iter().any(|p| p.nombre == "libc6"));
        assert!(paquetes.iter().any(|p| p.nombre == "python3-minimal"));
    }

    #[test]
    fn test_parsear_dpkg_status_noapps() {
        let dpkg = r#"
Package: open-vm-tools
Status: install ok installed
Priority: optional
Section: admin
Version: 2:12.1.5-1ubuntu0.22.04.4

Package: mosquitto
Status: install ok installed
Priority: optional
Section: net
Version: 2.0.11-1ubuntu1.1
"#;
        let opciones = Opciones {
            noapps: true,
            ..Opciones::default()
        };
        let (paquetes, tools) = parsear_dpkg_status(dpkg, &opciones);
        assert_eq!(
            tools,
            Some(HerramientasGuest {
                tipo: "VMware Tools".to_string(),
                version: Some("2:12.1.5-1ubuntu0.22.04.4".to_string()),
                presente: true,
            })
        );
        assert!(paquetes.is_empty());
    }

    #[test]
    fn test_parsear_dpkg_status_hipervisores_multiples() {
        let dpkg_vbox = r#"
Package: virtualbox-guest-utils
Status: install ok installed
Priority: optional
Section: admin
Version: 7.0.12-dfsg-1
"#;
        let (_, tools_vbox) = parsear_dpkg_status(dpkg_vbox, &Opciones::default());
        assert_eq!(
            tools_vbox,
            Some(HerramientasGuest {
                tipo: "VirtualBox Guest Additions".to_string(),
                version: Some("7.0.12-dfsg-1".to_string()),
                presente: true,
            })
        );

        let dpkg_qemu = r#"
Package: qemu-guest-agent
Status: install ok installed
Priority: optional
Section: admin
Version: 1:8.2.2+ds-0ubuntu1
"#;
        let (_, tools_qemu) = parsear_dpkg_status(dpkg_qemu, &Opciones::default());
        assert_eq!(
            tools_qemu,
            Some(HerramientasGuest {
                tipo: "QEMU Guest Agent".to_string(),
                version: Some("1:8.2.2+ds-0ubuntu1".to_string()),
                presente: true,
            })
        );

        let dpkg_hyperv = r#"
Package: hyperv-daemons
Status: install ok installed
Priority: optional
Section: admin
Version: 5.15.0-91.101
"#;
        let (_, tools_hyperv) = parsear_dpkg_status(dpkg_hyperv, &Opciones::default());
        assert_eq!(
            tools_hyperv,
            Some(HerramientasGuest {
                tipo: "Hyper-V Integration Services".to_string(),
                version: Some("5.15.0-91.101".to_string()),
                presente: true,
            })
        );
    }
}