vicinity 0.3.1

Approximate Nearest Neighbor Search: HNSW, DiskANN, IVF-PQ, ScaNN, quantization
Documentation
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
477
478
479
480
481
482
483
484
485
486
487
488
489
490
491
492
493
494
//! Evaluation metrics and infrastructure for ANN benchmarks.
//!
//! Standard metrics used in ANN literature:
//!
//! | Metric | Formula | Interpretation |
//! |--------|---------|----------------|
//! | Recall@K | \|approx ∩ true\| / K | Fraction of true neighbors found |
//! | Precision@K | \|approx ∩ true\| / \|approx\| | Same as recall when \|approx\| = K |
//! | MRR | 1 / rank_of_first_true | Reciprocal of first relevant result |
//! | QPS | queries / seconds | Throughput |
//!
//! # Standard Benchmark Datasets
//!
//! | Dataset | Size | Dim | Distance | Source |
//! |---------|------|-----|----------|--------|
//! | SIFT-1M | 1M | 128 | L2 | INRIA Texmex |
//! | GIST-1M | 1M | 960 | L2 | INRIA Texmex |
//! | GloVe-100 | 1.2M | 100 | Angular | Stanford NLP |
//! | Fashion-MNIST | 60K | 784 | L2 | Zalando |
//! | Deep1B | 1B | 96 | Angular | Yandex |
//!
//! Reference: <https://ann-benchmarks.com/>

use std::collections::HashSet;
use std::time::{Duration, Instant};

pub use crate::distance::{
    angular_distance, cosine_distance, inner_product_distance, l2_distance, normalize,
    DistanceMetric,
};

/// A dataset with ground truth for evaluation.
#[derive(Debug, Clone)]
pub struct EvalDataset {
    /// Name of the dataset
    pub name: String,
    /// Database vectors to index
    pub base: Vec<Vec<f32>>,
    /// Query vectors
    pub queries: Vec<Vec<f32>>,
    /// Ground truth: for each query, the indices of k nearest neighbors
    pub ground_truth: Vec<Vec<u32>>,
    /// Distance metric used for ground truth
    pub metric: DistanceMetric,
    /// Number of neighbors in ground truth
    pub k: usize,
    /// Dimensionality
    pub dim: usize,
}

impl EvalDataset {
    /// Number of base vectors.
    pub fn n_base(&self) -> usize {
        self.base.len()
    }

    /// Number of queries.
    pub fn n_queries(&self) -> usize {
        self.queries.len()
    }

    /// Validate dataset consistency.
    pub fn validate(&self) -> Result<(), String> {
        if self.base.is_empty() {
            return Err("Base vectors empty".into());
        }
        if self.queries.is_empty() {
            return Err("Queries empty".into());
        }
        if self.ground_truth.len() != self.queries.len() {
            return Err(format!(
                "Ground truth count {} != query count {}",
                self.ground_truth.len(),
                self.queries.len()
            ));
        }
        for (i, gt) in self.ground_truth.iter().enumerate() {
            if gt.len() < self.k {
                return Err(format!(
                    "Query {} has {} neighbors, expected {}",
                    i,
                    gt.len(),
                    self.k
                ));
            }
        }
        Ok(())
    }
}

/// Evaluation results for a single run.
#[derive(Debug, Clone)]
pub struct EvalResults {
    /// Dataset name
    pub dataset: String,
    /// Algorithm name
    pub algorithm: String,
    /// Configuration string (e.g., "M=16,ef=50")
    pub config: String,
    /// Recall@K for each query
    pub recalls: Vec<f32>,
    /// Query latencies
    pub latencies_us: Vec<u64>,
    /// Index build time
    pub build_time: Duration,
    /// Index memory (approximate)
    pub index_memory_bytes: usize,
    /// K value used
    pub k: usize,
}

impl EvalResults {
    /// Mean recall across all queries.
    pub fn mean_recall(&self) -> f32 {
        if self.recalls.is_empty() {
            return 0.0;
        }
        self.recalls.iter().sum::<f32>() / self.recalls.len() as f32
    }

    /// Median recall.
    pub fn median_recall(&self) -> f32 {
        if self.recalls.is_empty() {
            return 0.0;
        }
        let mut sorted = self.recalls.clone();
        sorted.sort_unstable_by(|a, b| a.total_cmp(b));
        let mid = sorted.len() / 2;
        if sorted.len() % 2 == 0 {
            (sorted[mid - 1] + sorted[mid]) / 2.0
        } else {
            sorted[mid]
        }
    }

    /// Queries per second.
    pub fn qps(&self) -> f64 {
        if self.latencies_us.is_empty() {
            return 0.0;
        }
        let total_us: u64 = self.latencies_us.iter().sum();
        if total_us == 0 {
            return f64::INFINITY;
        }
        self.latencies_us.len() as f64 / (total_us as f64 / 1_000_000.0)
    }

    /// Mean query latency in microseconds.
    pub fn mean_latency_us(&self) -> f64 {
        if self.latencies_us.is_empty() {
            return 0.0;
        }
        self.latencies_us.iter().sum::<u64>() as f64 / self.latencies_us.len() as f64
    }

    /// P50 (median) latency.
    pub fn p50_latency_us(&self) -> u64 {
        if self.latencies_us.is_empty() {
            return 0;
        }
        let mut sorted = self.latencies_us.clone();
        sorted.sort();
        sorted[sorted.len() / 2]
    }

    /// P99 latency.
    pub fn p99_latency_us(&self) -> u64 {
        if self.latencies_us.is_empty() {
            return 0;
        }
        let mut sorted = self.latencies_us.clone();
        sorted.sort();
        sorted[(sorted.len() * 99) / 100]
    }

    /// Format as a summary string.
    pub fn summary(&self) -> String {
        format!(
            "{}[{}]: recall={:.3}, qps={:.1}, p50={:.1}us, build={:.1}s, mem={:.1}MB",
            self.algorithm,
            self.config,
            self.mean_recall(),
            self.qps(),
            self.p50_latency_us(),
            self.build_time.as_secs_f64(),
            self.index_memory_bytes as f64 / 1_000_000.0
        )
    }
}

/// Compute recall@k for a single query.
///
/// Delegates to [`crate::benchmark::metrics::recall_at_k`].
pub fn recall_at_k(approx: &[u32], true_neighbors: &[u32], k: usize) -> f32 {
    crate::benchmark::metrics::recall_at_k(true_neighbors, approx, k)
}

/// Compute mean reciprocal rank for a single query.
///
/// MRR = 1 / (rank of first relevant result)
pub fn mrr(approx: &[u32], true_neighbors: &[u32]) -> f32 {
    let true_set: HashSet<u32> = true_neighbors.iter().copied().collect();
    for (rank, &id) in approx.iter().enumerate() {
        if true_set.contains(&id) {
            return 1.0 / (rank + 1) as f32;
        }
    }
    0.0
}

/// Evaluate an algorithm on a dataset.
///
/// Generic over any search function.
pub fn evaluate<F>(
    dataset: &EvalDataset,
    algorithm: &str,
    config: &str,
    build_time: Duration,
    index_memory: usize,
    search_fn: F,
) -> EvalResults
where
    F: Fn(&[f32], usize) -> Vec<u32>,
{
    let mut recalls = Vec::with_capacity(dataset.n_queries());
    let mut latencies = Vec::with_capacity(dataset.n_queries());

    for (query, gt) in dataset.queries.iter().zip(dataset.ground_truth.iter()) {
        let start = Instant::now();
        let approx = search_fn(query, dataset.k);
        let elapsed = start.elapsed();

        recalls.push(recall_at_k(&approx, gt, dataset.k));
        latencies.push(elapsed.as_micros() as u64);
    }

    EvalResults {
        dataset: dataset.name.clone(),
        algorithm: algorithm.into(),
        config: config.into(),
        recalls,
        latencies_us: latencies,
        build_time,
        index_memory_bytes: index_memory,
        k: dataset.k,
    }
}

/// Compute ground truth for a dataset.
pub fn compute_ground_truth(
    base: &[Vec<f32>],
    queries: &[Vec<f32>],
    k: usize,
    metric: DistanceMetric,
) -> Vec<Vec<u32>> {
    queries
        .iter()
        .map(|query| {
            let mut distances: Vec<(u32, f32)> = base
                .iter()
                .enumerate()
                .map(|(i, vec)| (i as u32, metric.distance(query, vec)))
                .collect();

            distances.sort_unstable_by(|a, b| a.1.total_cmp(&b.1));
            distances.into_iter().take(k).map(|(id, _)| id).collect()
        })
        .collect()
}

// ============ Synthetic Dataset Generators ============

/// Generate a synthetic dataset with uniform random vectors.
pub fn generate_uniform_dataset(
    name: &str,
    n_base: usize,
    n_queries: usize,
    dim: usize,
    k: usize,
    metric: DistanceMetric,
    seed: u64,
) -> EvalDataset {
    use rand::rngs::StdRng;
    use rand::{Rng, SeedableRng};

    let mut rng = StdRng::seed_from_u64(seed);

    let base: Vec<Vec<f32>> = (0..n_base)
        .map(|_| (0..dim).map(|_| rng.random::<f32>()).collect())
        .collect();

    let queries: Vec<Vec<f32>> = (0..n_queries)
        .map(|_| (0..dim).map(|_| rng.random::<f32>()).collect())
        .collect();

    let ground_truth = compute_ground_truth(&base, &queries, k, metric);

    EvalDataset {
        name: name.into(),
        base,
        queries,
        ground_truth,
        metric,
        k,
        dim,
    }
}

/// Generate a clustered dataset (more realistic).
pub fn generate_clustered_dataset(
    name: &str,
    n_base: usize,
    n_queries: usize,
    dim: usize,
    n_clusters: usize,
    cluster_std: f32,
    k: usize,
    metric: DistanceMetric,
    seed: u64,
) -> EvalDataset {
    use rand::rngs::StdRng;
    use rand::{Rng, SeedableRng};

    let mut rng = StdRng::seed_from_u64(seed);

    // Generate cluster centers
    let centers: Vec<Vec<f32>> = (0..n_clusters)
        .map(|_| (0..dim).map(|_| rng.random::<f32>()).collect())
        .collect();

    // Sample around centers
    let sample_near = |rng: &mut StdRng, center: &[f32]| -> Vec<f32> {
        center
            .iter()
            .map(|&c| {
                let u1: f32 = rng.random();
                let u2: f32 = rng.random();
                let z = (-2.0 * u1.ln()).sqrt() * (2.0 * std::f32::consts::PI * u2).cos();
                (c + z * cluster_std).clamp(0.0, 1.0)
            })
            .collect()
    };

    let base: Vec<Vec<f32>> = (0..n_base)
        .map(|_| {
            let idx = rng.random_range(0..n_clusters);
            sample_near(&mut rng, &centers[idx])
        })
        .collect();

    let queries: Vec<Vec<f32>> = (0..n_queries)
        .map(|_| {
            let idx = rng.random_range(0..n_clusters);
            sample_near(&mut rng, &centers[idx])
        })
        .collect();

    let ground_truth = compute_ground_truth(&base, &queries, k, metric);

    EvalDataset {
        name: name.into(),
        base,
        queries,
        ground_truth,
        metric,
        k,
        dim,
    }
}

/// Generate a normalized dataset (for cosine/angular metrics).
pub fn generate_normalized_clustered_dataset(
    name: &str,
    n_base: usize,
    n_queries: usize,
    dim: usize,
    n_clusters: usize,
    cluster_std: f32,
    k: usize,
    seed: u64,
) -> EvalDataset {
    let mut dataset = generate_clustered_dataset(
        name,
        n_base,
        n_queries,
        dim,
        n_clusters,
        cluster_std,
        k,
        DistanceMetric::Cosine,
        seed,
    );

    // Normalize all vectors
    dataset.base = dataset.base.into_iter().map(|v| normalize(&v)).collect();
    dataset.queries = dataset.queries.into_iter().map(|v| normalize(&v)).collect();

    // Recompute ground truth on normalized data
    dataset.ground_truth =
        compute_ground_truth(&dataset.base, &dataset.queries, k, DistanceMetric::Cosine);

    dataset
}

#[cfg(test)]
#[allow(clippy::unwrap_used, clippy::expect_used)]
mod tests {
    use super::*;

    #[test]
    fn test_recall_at_k() {
        let approx = vec![0, 1, 2, 3, 4];
        let truth = vec![0, 2, 4, 6, 8];

        // 3 out of 5 match
        assert!((recall_at_k(&approx, &truth, 5) - 0.6).abs() < 0.01);

        // Perfect recall
        assert!((recall_at_k(&[0, 2, 4, 6, 8], &truth, 5) - 1.0).abs() < 0.01);

        // No overlap
        assert!((recall_at_k(&[1, 3, 5, 7, 9], &truth, 5) - 0.0).abs() < 0.01);
    }

    #[test]
    fn test_mrr() {
        let truth = vec![5, 10, 15];

        // First result is relevant
        assert!((mrr(&[5, 1, 2], &truth) - 1.0).abs() < 0.01);

        // Second result is relevant
        assert!((mrr(&[1, 5, 2], &truth) - 0.5).abs() < 0.01);

        // Third result is relevant
        assert!((mrr(&[1, 2, 10], &truth) - 0.333).abs() < 0.01);

        // No relevant results
        assert!((mrr(&[1, 2, 3], &truth) - 0.0).abs() < 0.01);
    }

    #[test]
    fn test_distance_metrics() {
        let a = vec![1.0, 0.0];
        let b = vec![0.0, 1.0];

        // L2 distance: sqrt(2)
        assert!((l2_distance(&a, &b) - 1.414).abs() < 0.01);

        // Cosine distance: orthogonal = 1
        assert!((cosine_distance(&a, &b) - 1.0).abs() < 0.01);

        // Same vector
        assert!((cosine_distance(&a, &a) - 0.0).abs() < 0.01);
    }

    #[test]
    fn test_normalize() {
        let v = vec![3.0, 4.0];
        let n = normalize(&v);
        assert!((n[0] - 0.6).abs() < 0.01);
        assert!((n[1] - 0.8).abs() < 0.01);
    }

    #[test]
    fn test_eval_dataset_generation() {
        let dataset =
            generate_clustered_dataset("test", 1000, 100, 64, 10, 0.1, 10, DistanceMetric::L2, 42);

        assert_eq!(dataset.n_base(), 1000);
        assert_eq!(dataset.n_queries(), 100);
        assert_eq!(dataset.ground_truth.len(), 100);
        assert_eq!(dataset.ground_truth[0].len(), 10);
        dataset.validate().unwrap();
    }

    #[test]
    fn test_eval_results_summary() {
        let results = EvalResults {
            dataset: "test".into(),
            algorithm: "hnsw".into(),
            config: "M=16".into(),
            recalls: vec![0.8, 0.9, 1.0],
            latencies_us: vec![100, 200, 150],
            build_time: Duration::from_millis(100),
            index_memory_bytes: 1_000_000,
            k: 10,
        };

        assert!((results.mean_recall() - 0.9).abs() < 0.01);
        assert!((results.median_recall() - 0.9).abs() < 0.01);
        assert!(results.qps() > 0.0);
    }
}