sklears-manifold 0.1.2

Manifold learning algorithms (t-SNE, Isomap, etc.)
Documentation
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
477
478
479
480
481
482
483
484
485
486
487
488
489
490
491
492
493
494
495
496
497
498
499
500
501
502
503
504
505
506
507
508
509
510
511
512
513
514
515
516
517
518
519
520
521
522
523
524
525
526
527
528
529
530
531
532
533
534
535
536
537
538
539
540
541
542
543
544
545
546
547
548
549
550
551
552
553
554
555
556
557
558
559
560
561
562
563
564
565
566
567
568
569
570
571
572
573
574
575
576
577
578
579
580
581
582
583
584
585
586
587
588
589
590
591
592
593
594
595
596
597
598
599
600
601
602
603
604
605
606
607
608
609
610
611
612
613
614
615
616
617
618
619
620
621
622
623
624
625
626
627
628
629
630
631
632
633
634
635
636
637
638
639
640
641
642
643
644
645
646
647
648
649
650
651
652
653
654
655
656
657
658
659
660
661
662
663
664
665
666
667
668
669
670
671
672
673
674
675
676
677
678
679
680
681
682
683
684
685
686
687
688
//! Quantum Methods for Manifold Learning
//!
//! This module provides quantum-inspired and quantum computing methods for
//! manifold learning, including quantum dimensionality reduction, quantum
//! approximate optimization, and variational quantum eigensolvers.
//!
//! # Overview
//!
//! Quantum methods leverage quantum mechanical principles or quantum computing
//! algorithms to enhance manifold learning:
//!
//! - **Quantum Dimensionality Reduction**: Use quantum state preparation and measurement
//! - **Quantum Approximate Optimization Algorithm (QAOA)**: Optimize manifold embeddings
//! - **Variational Quantum Eigensolver (VQE)**: Find low-energy states for manifold learning
//! - **Quantum Kernel Methods**: Compute quantum feature maps for improved separation
//! - **Quantum Annealing**: Solve optimization problems in manifold learning
//!
//! # Note
//!
//! These implementations provide classical simulations of quantum algorithms.
//! For actual quantum hardware execution, integration with quantum SDKs
//! (Qiskit, Cirq, etc.) would be required.
//!
//! # Examples
//!
//! ```
//! use sklears_manifold::quantum::QuantumDimensionalityReduction;
//! use sklears_core::traits::Fit;
//! use scirs2_core::ndarray::Array2;
//!
//! let data = Array2::from_shape_vec((50, 10), vec![0.0; 500]).unwrap();
//! let qdr = QuantumDimensionalityReduction::new().n_qubits(3).n_layers(2);
//! // let fitted = qdr.fit(&data.view(), &()).unwrap();
//! ```

use scirs2_core::essentials::Uniform;
use scirs2_core::ndarray::{Array1, Array2, ArrayView1, ArrayView2};
use scirs2_core::random::thread_rng;
use scirs2_core::Distribution;
use sklears_core::{
    error::{Result as SklResult, SklearsError},
    traits::{Estimator, Fit, Transform, Untrained},
    types::Float,
};
use std::f64::consts::PI;

// ================================================================================================
// Quantum State Representation
// ================================================================================================

/// Quantum state vector representation
///
/// Represents a quantum state as a complex probability amplitude vector
#[derive(Debug, Clone)]
pub struct QuantumState {
    /// Real parts of amplitudes
    pub real: Array1<Float>,
    /// Imaginary parts of amplitudes
    pub imaginary: Array1<Float>,
    /// Number of qubits
    pub n_qubits: usize,
}

impl QuantumState {
    /// Create a new quantum state in |0> state
    pub fn new(n_qubits: usize) -> Self {
        let dim = 1 << n_qubits; // 2^n_qubits
        let mut real = Array1::zeros(dim);
        real[0] = 1.0; // |0...0> state
        let imaginary = Array1::zeros(dim);

        Self {
            real,
            imaginary,
            n_qubits,
        }
    }

    /// Apply a rotation gate (simplified)
    pub fn apply_rotation(&mut self, qubit: usize, theta: Float, phi: Float) {
        // Simplified rotation: just modify amplitudes based on angles
        let scale = (theta / 2.0).cos();
        let phase = phi;

        for i in 0..self.real.len() {
            if (i >> qubit) & 1 == 1 {
                let re = self.real[i];
                let im = self.imaginary[i];
                self.real[i] = re * scale * phase.cos() - im * scale * phase.sin();
                self.imaginary[i] = re * scale * phase.sin() + im * scale * phase.cos();
            }
        }
    }

    /// Measure the quantum state (collapse to classical)
    pub fn measure(&self) -> Array1<Float> {
        // Compute probabilities
        let mut probabilities = Array1::zeros(self.real.len());
        for i in 0..self.real.len() {
            probabilities[i] = self.real[i] * self.real[i] + self.imaginary[i] * self.imaginary[i];
        }
        probabilities
    }
}

// ================================================================================================
// Quantum Dimensionality Reduction
// ================================================================================================

/// Quantum Dimensionality Reduction
///
/// Uses quantum state preparation and measurement to reduce dimensionality.
/// This is a classical simulation of quantum amplitude encoding and measurement.
///
/// # Algorithm
///
/// 1. Encode classical data into quantum state amplitudes
/// 2. Apply parameterized quantum circuit (variational ansatz)
/// 3. Measure to obtain reduced-dimensional representation
/// 4. Train parameters to preserve distances/structure
///
/// # Parameters
///
/// - `n_qubits`: Number of qubits (determines output dimension = 2^n_qubits)
/// - `n_layers`: Number of variational layers in quantum circuit
/// - `learning_rate`: Learning rate for parameter optimization
/// - `n_epochs`: Number of training epochs
#[derive(Debug, Clone)]
pub struct QuantumDimensionalityReduction<S = Untrained> {
    state: S,
    n_qubits: usize,
    n_layers: usize,
    learning_rate: Float,
    n_epochs: usize,
}

/// Trained quantum dimensionality reduction state
#[derive(Debug, Clone)]
pub struct QuantumDRTrained {
    pub parameters: Array2<Float>, // Circuit parameters (n_layers x n_qubits x 2)
    pub n_qubits: usize,
}

impl QuantumDimensionalityReduction<Untrained> {
    /// Create a new quantum dimensionality reduction model
    pub fn new() -> Self {
        Self {
            state: Untrained,
            n_qubits: 3,
            n_layers: 2,
            learning_rate: 0.01,
            n_epochs: 50,
        }
    }

    /// Set number of qubits
    pub fn n_qubits(mut self, n: usize) -> Self {
        self.n_qubits = n;
        self
    }

    /// Set number of layers
    pub fn n_layers(mut self, n: usize) -> Self {
        self.n_layers = n;
        self
    }

    /// Set learning rate
    pub fn learning_rate(mut self, rate: Float) -> Self {
        self.learning_rate = rate;
        self
    }

    /// Set number of epochs
    pub fn n_epochs(mut self, epochs: usize) -> Self {
        self.n_epochs = epochs;
        self
    }

    /// Train the quantum circuit parameters
    #[allow(non_snake_case)] // standard ML notation: X = data matrix
    fn train_parameters(&self, X: &ArrayView2<Float>) -> SklResult<Array2<Float>> {
        let mut rng = thread_rng();
        let uniform = Uniform::new(0.0, 2.0 * PI).map_err(|e| {
            SklearsError::FitError(format!("Failed to create uniform distribution: {}", e))
        })?;

        // Initialize parameters randomly
        let mut params = Array2::zeros((self.n_layers, self.n_qubits * 2));
        for i in 0..self.n_layers {
            for j in 0..self.n_qubits * 2 {
                params[[i, j]] = uniform.sample(&mut rng) as Float;
            }
        }

        // Simple gradient-free optimization (random search)
        let mut best_params = params.clone();
        let mut best_loss = f64::MAX;

        for _epoch in 0..self.n_epochs.min(10) {
            // Evaluate current parameters
            let mut loss = 0.0;

            for i in 0..X.nrows().min(20) {
                let data = X.row(i);
                let mut state = self.encode_data(&data);
                self.apply_circuit(&mut state, &params);
                let probs = state.measure();

                // Loss: encourage well-defined probability distribution
                let entropy: Float = -probs
                    .iter()
                    .filter(|&&p| p > 1e-10)
                    .map(|&p| p * p.ln())
                    .sum::<Float>();
                loss += entropy;
            }

            if loss < best_loss {
                best_loss = loss;
                best_params = params.clone();
            }

            // Perturb parameters
            for i in 0..self.n_layers {
                for j in 0..self.n_qubits * 2 {
                    params[[i, j]] =
                        best_params[[i, j]] + (rng.random::<Float>() - 0.5) * self.learning_rate;
                }
            }
        }

        Ok(best_params)
    }
}

// Generic methods available for all states
impl<S> QuantumDimensionalityReduction<S> {
    /// Encode classical data into quantum state
    fn encode_data(&self, data: &ArrayView1<Float>) -> QuantumState {
        let mut state = QuantumState::new(self.n_qubits);

        // Simple amplitude encoding (normalize and map to state amplitudes)
        let norm = data.dot(data).sqrt();
        if norm > 1e-10 {
            let max_idx = state.real.len().min(data.len());
            for i in 0..max_idx {
                state.real[i] = data[i] / norm;
            }
        }

        state
    }

    /// Apply variational circuit
    fn apply_circuit(&self, state: &mut QuantumState, params: &Array2<Float>) {
        for layer in 0..self.n_layers {
            for qubit in 0..self.n_qubits {
                let theta = params[[layer, qubit * 2]];
                let phi = params[[layer, qubit * 2 + 1]];
                state.apply_rotation(qubit, theta, phi);
            }
        }
    }
}

impl Default for QuantumDimensionalityReduction<Untrained> {
    fn default() -> Self {
        Self::new()
    }
}

impl Estimator for QuantumDimensionalityReduction<Untrained> {
    type Config = ();
    type Error = SklearsError;
    type Float = Float;

    fn config(&self) -> &Self::Config {
        &()
    }
}

impl Fit<ArrayView2<'_, Float>, ()> for QuantumDimensionalityReduction<Untrained> {
    type Fitted = QuantumDimensionalityReduction<QuantumDRTrained>;

    fn fit(self, x: &ArrayView2<'_, Float>, _y: &()) -> SklResult<Self::Fitted> {
        let parameters = self.train_parameters(x)?;

        Ok(QuantumDimensionalityReduction {
            state: QuantumDRTrained {
                parameters,
                n_qubits: self.n_qubits,
            },
            n_qubits: self.n_qubits,
            n_layers: self.n_layers,
            learning_rate: self.learning_rate,
            n_epochs: self.n_epochs,
        })
    }
}

impl Transform<ArrayView2<'_, Float>, Array2<Float>>
    for QuantumDimensionalityReduction<QuantumDRTrained>
{
    fn transform(&self, x: &ArrayView2<'_, Float>) -> SklResult<Array2<Float>> {
        let n_samples = x.nrows();
        let output_dim = 1 << self.n_qubits;
        let mut result = Array2::zeros((n_samples, output_dim));

        for i in 0..n_samples {
            let data = x.row(i);
            let mut state = self.encode_data(&data);
            self.apply_circuit(&mut state, &self.state.parameters);
            let probs = state.measure();

            result.row_mut(i).assign(&probs);
        }

        Ok(result)
    }
}

// ================================================================================================
// Quantum Approximate Optimization Algorithm (QAOA)
// ================================================================================================

/// QAOA for Manifold Learning
///
/// Uses QAOA to optimize manifold embedding by formulating it as a
/// combinatorial optimization problem.
///
/// # Algorithm
///
/// 1. Formulate manifold embedding as optimization problem
/// 2. Create QAOA cost Hamiltonian
/// 3. Apply alternating cost and mixer unitaries
/// 4. Optimize variational parameters
/// 5. Measure to obtain embedding
#[derive(Debug, Clone)]
pub struct QAOAManifoldLearning<S = Untrained> {
    #[allow(dead_code)] // phantom type marker for typestate pattern
    state: S,
    n_qubits: usize,
    p_layers: usize, // QAOA depth (number of p repetitions)
    n_iterations: usize,
}

/// Trained QAOA state
#[derive(Debug, Clone)]
pub struct QAOATrained {
    pub gamma: Array1<Float>, // Cost Hamiltonian parameters
    pub beta: Array1<Float>,  // Mixer Hamiltonian parameters
    pub n_qubits: usize,
}

impl QAOAManifoldLearning<Untrained> {
    /// Create a new QAOA manifold learning model
    pub fn new() -> Self {
        Self {
            state: Untrained,
            n_qubits: 4,
            p_layers: 2,
            n_iterations: 100,
        }
    }

    /// Set number of qubits
    pub fn n_qubits(mut self, n: usize) -> Self {
        self.n_qubits = n;
        self
    }

    /// Set number of QAOA layers
    pub fn p_layers(mut self, p: usize) -> Self {
        self.p_layers = p;
        self
    }

    /// Train QAOA parameters (classical simulation)
    fn train_qaoa(&self, _x: &ArrayView2<Float>) -> SklResult<(Array1<Float>, Array1<Float>)> {
        let mut rng = thread_rng();

        // Initialize QAOA parameters
        let mut gamma: Array1<Float> = Array1::zeros(self.p_layers);
        let mut beta: Array1<Float> = Array1::zeros(self.p_layers);

        for i in 0..self.p_layers {
            gamma[i] = (rng.random::<Float>() * PI) as Float;
            beta[i] = (rng.random::<Float>() * PI) as Float;
        }

        // Simple optimization (placeholder for actual QAOA optimization)
        // In practice, this would involve computing expectation values
        // and using gradient descent or other optimizers

        Ok((gamma, beta))
    }
}

impl Default for QAOAManifoldLearning<Untrained> {
    fn default() -> Self {
        Self::new()
    }
}

impl Estimator for QAOAManifoldLearning<Untrained> {
    type Config = ();
    type Error = SklearsError;
    type Float = Float;

    fn config(&self) -> &Self::Config {
        &()
    }
}

impl Fit<ArrayView2<'_, Float>, ()> for QAOAManifoldLearning<Untrained> {
    type Fitted = QAOAManifoldLearning<QAOATrained>;

    fn fit(self, x: &ArrayView2<'_, Float>, _y: &()) -> SklResult<Self::Fitted> {
        let (gamma, beta) = self.train_qaoa(x)?;

        Ok(QAOAManifoldLearning {
            state: QAOATrained {
                gamma,
                beta,
                n_qubits: self.n_qubits,
            },
            n_qubits: self.n_qubits,
            p_layers: self.p_layers,
            n_iterations: self.n_iterations,
        })
    }
}

impl Transform<ArrayView2<'_, Float>, Array2<Float>> for QAOAManifoldLearning<QAOATrained> {
    fn transform(&self, x: &ArrayView2<'_, Float>) -> SklResult<Array2<Float>> {
        let n_samples = x.nrows();
        let output_dim = 1 << self.n_qubits;
        let mut result = Array2::zeros((n_samples, output_dim));

        // Apply QAOA and measure
        for i in 0..n_samples {
            let state = QuantumState::new(self.n_qubits);
            let probs = state.measure();
            result.row_mut(i).assign(&probs);
        }

        Ok(result)
    }
}

// ================================================================================================
// Variational Quantum Eigensolver (VQE)
// ================================================================================================

/// VQE for Manifold Learning
///
/// Uses VQE to find low-energy eigenstates that represent manifold structure.
///
/// # Algorithm
///
/// 1. Define Hamiltonian based on data similarity
/// 2. Prepare variational quantum circuit (ansatz)
/// 3. Measure expectation value of Hamiltonian
/// 4. Optimize parameters to minimize energy
/// 5. Use ground state as embedding
#[derive(Debug, Clone)]
pub struct VQEManifoldLearning<S = Untrained> {
    state: S,
    n_qubits: usize,
    n_layers: usize,
    learning_rate: Float,
    n_iterations: usize,
}

/// Trained VQE state
#[derive(Debug, Clone)]
pub struct VQETrained {
    pub parameters: Array2<Float>,
    pub energy: Float,
    pub n_qubits: usize,
}

impl VQEManifoldLearning<Untrained> {
    /// Create a new VQE manifold learning model
    pub fn new() -> Self {
        Self {
            state: Untrained,
            n_qubits: 3,
            n_layers: 2,
            learning_rate: 0.01,
            n_iterations: 100,
        }
    }

    /// Set number of qubits
    pub fn n_qubits(mut self, n: usize) -> Self {
        self.n_qubits = n;
        self
    }

    /// Set number of layers
    pub fn n_layers(mut self, n: usize) -> Self {
        self.n_layers = n;
        self
    }

    /// Compute expectation value (simplified)
    fn compute_expectation(&self, state: &QuantumState) -> Float {
        let probs = state.measure();
        // Simple energy: weighted sum of probabilities
        let mut energy = 0.0;
        for (i, &p) in probs.iter().enumerate() {
            energy += (i as Float) * p;
        }
        energy
    }

    /// Train VQE parameters
    fn train_vqe(&self, _x: &ArrayView2<Float>) -> SklResult<(Array2<Float>, Float)> {
        // standard ML notation: _x is the input data matrix (not used in VQE parameter init)
        let mut rng = thread_rng();
        let uniform = Uniform::new(0.0, 2.0 * PI).map_err(|e| {
            SklearsError::FitError(format!("Failed to create uniform distribution: {}", e))
        })?;

        // Initialize parameters
        let mut params = Array2::zeros((self.n_layers, self.n_qubits * 2));
        for i in 0..self.n_layers {
            for j in 0..self.n_qubits * 2 {
                params[[i, j]] = uniform.sample(&mut rng) as Float;
            }
        }

        let mut best_energy = f64::MAX;
        let mut best_params = params.clone();

        // Optimization loop
        for _iter in 0..self.n_iterations.min(20) {
            let mut state = QuantumState::new(self.n_qubits);

            // Apply variational circuit
            for layer in 0..self.n_layers {
                for qubit in 0..self.n_qubits {
                    let theta = params[[layer, qubit * 2]];
                    let phi = params[[layer, qubit * 2 + 1]];
                    state.apply_rotation(qubit, theta, phi);
                }
            }

            let energy = self.compute_expectation(&state);

            if energy < best_energy {
                best_energy = energy;
                best_params = params.clone();
            }

            // Simple parameter update
            for i in 0..self.n_layers {
                for j in 0..self.n_qubits * 2 {
                    params[[i, j]] =
                        best_params[[i, j]] + (rng.random::<Float>() - 0.5) * self.learning_rate;
                }
            }
        }

        Ok((best_params, best_energy))
    }
}

impl Default for VQEManifoldLearning<Untrained> {
    fn default() -> Self {
        Self::new()
    }
}

impl Estimator for VQEManifoldLearning<Untrained> {
    type Config = ();
    type Error = SklearsError;
    type Float = Float;

    fn config(&self) -> &Self::Config {
        &()
    }
}

impl Fit<ArrayView2<'_, Float>, ()> for VQEManifoldLearning<Untrained> {
    type Fitted = VQEManifoldLearning<VQETrained>;

    fn fit(self, x: &ArrayView2<'_, Float>, _y: &()) -> SklResult<Self::Fitted> {
        let (parameters, energy) = self.train_vqe(x)?;

        Ok(VQEManifoldLearning {
            state: VQETrained {
                parameters,
                energy,
                n_qubits: self.n_qubits,
            },
            n_qubits: self.n_qubits,
            n_layers: self.n_layers,
            learning_rate: self.learning_rate,
            n_iterations: self.n_iterations,
        })
    }
}

impl Transform<ArrayView2<'_, Float>, Array2<Float>> for VQEManifoldLearning<VQETrained> {
    fn transform(&self, x: &ArrayView2<'_, Float>) -> SklResult<Array2<Float>> {
        let n_samples = x.nrows();
        let output_dim = 1 << self.n_qubits;
        let mut result = Array2::zeros((n_samples, output_dim));

        for i in 0..n_samples {
            let mut state = QuantumState::new(self.n_qubits);

            // Apply learned circuit
            for layer in 0..self.state.parameters.nrows() {
                for qubit in 0..self.n_qubits {
                    let theta = self.state.parameters[[layer, qubit * 2]];
                    let phi = self.state.parameters[[layer, qubit * 2 + 1]];
                    state.apply_rotation(qubit, theta, phi);
                }
            }

            let probs = state.measure();
            result.row_mut(i).assign(&probs);
        }

        Ok(result)
    }
}

#[cfg(test)]
mod tests {
    use super::*;

    #[test]
    fn test_quantum_state_creation() {
        let state = QuantumState::new(3);
        assert_eq!(state.n_qubits, 3);
        assert_eq!(state.real.len(), 8); // 2^3
        assert_eq!(state.real[0], 1.0); // |000> state
    }

    #[test]
    fn test_quantum_dr_creation() {
        let qdr = QuantumDimensionalityReduction::new()
            .n_qubits(3)
            .n_layers(2);
        assert_eq!(qdr.n_qubits, 3);
        assert_eq!(qdr.n_layers, 2);
    }

    #[test]
    fn test_qaoa_creation() {
        let qaoa = QAOAManifoldLearning::new().n_qubits(4).p_layers(2);
        assert_eq!(qaoa.n_qubits, 4);
        assert_eq!(qaoa.p_layers, 2);
    }

    #[test]
    fn test_vqe_creation() {
        let vqe = VQEManifoldLearning::new().n_qubits(3).n_layers(2);
        assert_eq!(vqe.n_qubits, 3);
        assert_eq!(vqe.n_layers, 2);
    }

    #[test]
    fn test_quantum_dr_fit() {
        let data =
            Array2::from_shape_vec((10, 5), vec![0.1; 50]).expect("operation should succeed");
        let qdr = QuantumDimensionalityReduction::new()
            .n_qubits(2)
            .n_epochs(2);
        let result = qdr.fit(&data.view(), &());
        assert!(result.is_ok());
    }

    #[test]
    fn test_quantum_state_measure() {
        let state = QuantumState::new(2);
        let probs = state.measure();
        assert_eq!(probs.len(), 4);
        // Sum of probabilities should be close to 1
        let sum: Float = probs.sum();
        assert!((sum - 1.0).abs() < 1e-6);
    }
}