scirs2-cluster 0.3.4

Clustering algorithms module for SciRS2 (scirs2-cluster)
Documentation
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
477
478
479
480
481
482
483
484
485
486
487
488
489
490
491
492
493
494
495
496
497
498
499
500
501
502
503
504
505
506
507
508
509
510
511
512
513
514
515
516
517
518
519
520
521
522
523
524
525
526
527
528
529
530
531
532
533
534
535
536
537
538
539
540
541
542
543
544
545
546
547
548
549
550
551
552
553
554
555
556
557
558
559
560
561
562
563
564
565
566
567
568
569
570
571
572
573
574
575
576
577
578
579
580
581
582
583
584
585
586
587
588
589
590
591
592
593
594
595
596
597
598
599
600
601
602
603
604
605
606
607
608
609
610
611
612
613
614
615
616
617
618
619
620
621
622
623
624
625
626
627
628
629
630
631
632
633
634
635
636
637
638
639
640
641
642
643
644
645
646
647
648
649
650
651
652
653
654
655
656
657
658
659
660
661
662
663
664
665
666
667
668
669
670
671
672
673
674
675
676
677
678
679
680
681
682
683
684
685
686
687
688
689
690
691
692
693
694
695
696
697
698
699
700
701
702
703
704
705
706
707
708
709
710
711
712
713
714
715
716
717
718
719
720
721
722
723
724
725
726
727
728
729
730
731
732
733
734
735
736
737
738
739
740
741
742
743
744
745
746
747
748
749
750
751
752
753
754
755
756
757
758
759
760
761
762
763
764
765
766
767
768
769
770
771
772
773
774
775
776
777
778
779
780
781
782
783
784
785
786
787
788
789
790
791
792
793
794
795
796
797
798
799
800
801
802
803
804
805
806
807
808
809
810
811
812
813
814
815
816
817
818
819
820
821
822
823
824
825
826
827
828
829
830
831
832
833
834
835
836
837
838
839
840
841
842
843
844
845
846
847
848
849
850
851
852
853
854
855
856
857
858
859
860
861
862
863
864
865
866
867
868
869
870
871
872
873
874
875
876
877
878
879
880
881
882
883
884
885
886
887
888
889
890
891
892
893
894
895
896
897
898
899
900
901
902
903
904
905
906
907
908
909
910
911
912
913
914
915
916
917
918
919
920
921
922
923
924
925
926
927
928
929
930
931
932
933
934
935
936
937
938
939
940
941
942
943
944
945
946
947
948
949
950
951
952
953
954
955
956
957
958
959
960
//! SIMD-optimized core clustering operations
//!
//! This module provides comprehensive SIMD optimizations for fundamental clustering
//! operations including distance computations, data preprocessing, vector quantization,
//! and centroid calculations. All functions provide automatic fallback to scalar
//! implementations when SIMD is not available.

use scirs2_core::ndarray::{s, Array1, Array2, ArrayView1, ArrayView2, Axis};
use scirs2_core::numeric::{Float, FromPrimitive, Zero};
use scirs2_core::parallel_ops::*;
use scirs2_core::simd_ops::{AutoOptimizer, PlatformCapabilities, SimdUnifiedOps};
use std::fmt::Debug;

use crate::error::{ClusteringError, Result};
use statrs::statistics::Statistics;

/// Configuration for SIMD optimizations
#[derive(Debug, Clone)]
pub struct SimdOptimizationConfig {
    /// Minimum array size to trigger SIMD optimizations
    pub simd_threshold: usize,
    /// Enable parallel processing for large arrays
    pub enable_parallel: bool,
    /// Chunk size for parallel processing
    pub parallel_chunk_size: usize,
    /// Enable cache-friendly memory access patterns
    pub cache_friendly: bool,
    /// Force SIMD usage even for small arrays (for testing)
    pub force_simd: bool,
}

impl Default for SimdOptimizationConfig {
    fn default() -> Self {
        Self {
            simd_threshold: 64,
            enable_parallel: true,
            parallel_chunk_size: 1024,
            cache_friendly: true,
            force_simd: false,
        }
    }
}

/// SIMD-optimized Euclidean distance between two vectors
///
/// This function uses SIMD operations when available and beneficial,
/// automatically falling back to scalar computation for small vectors
/// or when SIMD is not available.
///
/// # Arguments
///
/// * `x` - First vector
/// * `y` - Second vector
/// * `config` - Optional SIMD configuration
///
/// # Returns
///
/// * Euclidean distance between the two vectors
///
/// # Errors
///
/// * Returns error if vectors have different lengths
#[allow(dead_code)]
pub fn euclidean_distance_simd<F>(
    x: ArrayView1<F>,
    y: ArrayView1<F>,
    config: Option<&SimdOptimizationConfig>,
) -> Result<F>
where
    F: Float + FromPrimitive + Debug + SimdUnifiedOps,
{
    if x.len() != y.len() {
        return Err(ClusteringError::InvalidInput(format!(
            "Vectors must have the same length: got {} and {}",
            x.len(),
            y.len()
        )));
    }

    let default_config = SimdOptimizationConfig::default();
    let config = config.unwrap_or(&default_config);
    let caps = PlatformCapabilities::detect();
    let optimizer = AutoOptimizer::new();

    if (caps.simd_available && (optimizer.should_use_simd(x.len()) || config.force_simd))
        || x.len() >= config.simd_threshold
    {
        let diff = F::simd_sub(&x, &y);
        Ok(F::simd_norm(&diff.view()))
    } else {
        // Scalar fallback
        let mut sum = F::zero();
        for i in 0..x.len() {
            let diff = x[i] - y[i];
            sum = sum + diff * diff;
        }
        Ok(sum.sqrt())
    }
}

/// SIMD-optimized data whitening (normalization by standard deviation)
///
/// This function normalizes data features by subtracting the mean and dividing by
/// the standard deviation using SIMD operations for improved performance.
///
/// # Arguments
///
/// * `obs` - Input data (n_samples × n_features)
/// * `config` - Optional SIMD configuration
///
/// # Returns
///
/// * Whitened array with the same shape as input
#[allow(dead_code)]
pub fn whiten_simd<F>(obs: &Array2<F>, config: Option<&SimdOptimizationConfig>) -> Result<Array2<F>>
where
    F: Float + FromPrimitive + Debug + Send + Sync + SimdUnifiedOps,
{
    let default_config = SimdOptimizationConfig::default();
    let config = config.unwrap_or(&default_config);
    let n_samples = obs.shape()[0];
    let n_features = obs.shape()[1];

    if n_samples == 0 || n_features == 0 {
        return Err(ClusteringError::InvalidInput(
            "Input data cannot be empty".to_string(),
        ));
    }

    let caps = PlatformCapabilities::detect();
    let optimizer = AutoOptimizer::new();
    let use_simd = caps.simd_available
        && (optimizer.should_use_simd(n_samples * n_features) || config.force_simd);

    if use_simd && config.enable_parallel && n_features > config.parallel_chunk_size {
        whiten_simd_parallel(obs, config)
    } else if use_simd {
        whiten_simd_sequential(obs)
    } else {
        whiten_scalar_fallback(obs)
    }
}

/// SIMD-optimized sequential whitening
#[allow(dead_code)]
fn whiten_simd_sequential<F>(obs: &Array2<F>) -> Result<Array2<F>>
where
    F: Float + FromPrimitive + Debug + SimdUnifiedOps,
{
    let n_samples = obs.shape()[0];
    let n_features = obs.shape()[1];
    let n_samples_f = F::from(n_samples).expect("Failed to convert to float");

    // Calculate means using SIMD operations
    let mut means = Array1::<F>::zeros(n_features);
    for j in 0..n_features {
        let column = obs.column(j);
        means[j] = F::simd_sum(&column) / n_samples_f;
    }

    // Calculate standard deviations using SIMD operations
    let mut stds = Array1::<F>::zeros(n_features);
    for j in 0..n_features {
        let column = obs.column(j);
        let mean_array = Array1::from_elem(n_samples, means[j]);
        let diff = F::simd_sub(&column, &mean_array.view());
        let squared_diff = F::simd_mul(&diff.view(), &diff.view());
        let variance = F::simd_sum(&squared_diff.view())
            / F::from(n_samples - 1).expect("Failed to convert to float");
        stds[j] = variance.sqrt();

        // Avoid division by zero
        if stds[j] < F::from(1e-10).expect("Failed to convert constant to float") {
            stds[j] = F::one();
        }
    }

    // Whiten the data using SIMD operations
    let mut whitened = Array2::<F>::zeros((n_samples, n_features));
    for j in 0..n_features {
        let column = obs.column(j);
        let mean_array = Array1::from_elem(n_samples, means[j]);
        let std_array = Array1::from_elem(n_samples, stds[j]);

        let centered = F::simd_sub(&column, &mean_array.view());
        let normalized = F::simd_div(&centered.view(), &std_array.view());

        for i in 0..n_samples {
            whitened[[i, j]] = normalized[i];
        }
    }

    Ok(whitened)
}

/// Parallel SIMD-optimized whitening for large datasets
#[allow(dead_code)]
fn whiten_simd_parallel<F>(obs: &Array2<F>, config: &SimdOptimizationConfig) -> Result<Array2<F>>
where
    F: Float + FromPrimitive + Debug + Send + Sync + SimdUnifiedOps,
{
    let n_samples = obs.shape()[0];
    let n_features = obs.shape()[1];
    let n_samples_f = F::from(n_samples).expect("Failed to convert to float");

    // Parallel mean calculation
    let means: Array1<F> = if is_parallel_enabled() {
        (0..n_features)
            .into_par_iter()
            .map(|j| {
                let column = obs.column(j);
                F::simd_sum(&column) / n_samples_f
            })
            .collect::<Vec<_>>()
            .into()
    } else {
        let mut means = Array1::<F>::zeros(n_features);
        for j in 0..n_features {
            let column = obs.column(j);
            means[j] = F::simd_sum(&column) / n_samples_f;
        }
        means
    };

    // Parallel standard deviation calculation
    let stds: Array1<F> = if is_parallel_enabled() {
        (0..n_features)
            .into_par_iter()
            .map(|j| {
                let column = obs.column(j);
                let mean_array = Array1::from_elem(n_samples, means[j]);
                let diff = F::simd_sub(&column, &mean_array.view());
                let squared_diff = F::simd_mul(&diff.view(), &diff.view());
                let variance = F::simd_sum(&squared_diff.view())
                    / F::from(n_samples - 1).expect("Failed to convert to float");
                let std = variance.sqrt();

                // Avoid division by zero
                if std < F::from(1e-10).expect("Failed to convert constant to float") {
                    F::one()
                } else {
                    std
                }
            })
            .collect::<Vec<_>>()
            .into()
    } else {
        whiten_simd_sequential(obs)?
            .into_shape_with_order((n_samples, n_features))
            .expect("Operation failed");
        return whiten_simd_sequential(obs);
    };

    // Parallel whitening
    let mut whitened = Array2::<F>::zeros((n_samples, n_features));

    if is_parallel_enabled() {
        // Process features in parallel chunks
        let chunk_size = config.parallel_chunk_size;
        let normalized_columns: Vec<Array1<F>> = (0..n_features)
            .into_par_iter()
            .map(|j| {
                let column = obs.column(j);
                let mean_array = Array1::from_elem(n_samples, means[j]);
                let std_array = Array1::from_elem(n_samples, stds[j]);

                let centered = F::simd_sub(&column, &mean_array.view());
                F::simd_div(&centered.view(), &std_array.view())
            })
            .collect();

        // Assign the normalized columns to the whitened array
        for (j, normalized_column) in normalized_columns.iter().enumerate() {
            for i in 0..n_samples {
                whitened[[i, j]] = normalized_column[i];
            }
        }
    } else {
        for j in 0..n_features {
            let column = obs.column(j);
            let mean_array = Array1::from_elem(n_samples, means[j]);
            let std_array = Array1::from_elem(n_samples, stds[j]);

            let centered = F::simd_sub(&column, &mean_array.view());
            let normalized = F::simd_div(&centered.view(), &std_array.view());

            for i in 0..n_samples {
                whitened[[i, j]] = normalized[i];
            }
        }
    }

    Ok(whitened)
}

/// Scalar fallback for whitening when SIMD is not available
#[allow(dead_code)]
fn whiten_scalar_fallback<F>(obs: &Array2<F>) -> Result<Array2<F>>
where
    F: Float + FromPrimitive + Debug,
{
    let n_samples = obs.shape()[0];
    let n_features = obs.shape()[1];

    // Calculate mean for each feature
    let mut means = Array1::<F>::zeros(n_features);
    for j in 0..n_features {
        let mut sum = F::zero();
        for i in 0..n_samples {
            sum = sum + obs[[i, j]];
        }
        means[j] = sum / F::from(n_samples).expect("Failed to convert to float");
    }

    // Calculate standard deviation for each feature
    let mut stds = Array1::<F>::zeros(n_features);
    for j in 0..n_features {
        let mut sum = F::zero();
        for i in 0..n_samples {
            let diff = obs[[i, j]] - means[j];
            sum = sum + diff * diff;
        }
        stds[j] = (sum / F::from(n_samples - 1).expect("Failed to convert to float")).sqrt();

        // Avoid division by zero
        if stds[j] < F::from(1e-10).expect("Failed to convert constant to float") {
            stds[j] = F::one();
        }
    }

    // Whiten the data
    let mut whitened = Array2::<F>::zeros((n_samples, n_features));
    for i in 0..n_samples {
        for j in 0..n_features {
            whitened[[i, j]] = (obs[[i, j]] - means[j]) / stds[j];
        }
    }

    Ok(whitened)
}

/// SIMD-optimized vector quantization (assignment to nearest centroids)
///
/// This function assigns each data point to its nearest centroid using SIMD
/// operations for distance calculations.
///
/// # Arguments
///
/// * `data` - Input data (n_samples × n_features)
/// * `centroids` - Centroids (n_centroids × n_features)
/// * `config` - Optional SIMD configuration
///
/// # Returns
///
/// * Tuple of (labels, distances) where labels are cluster assignments
///   and distances are distances to the nearest centroid
#[allow(dead_code)]
pub fn vq_simd<F>(
    data: ArrayView2<F>,
    centroids: ArrayView2<F>,
    config: Option<&SimdOptimizationConfig>,
) -> Result<(Array1<usize>, Array1<F>)>
where
    F: Float + FromPrimitive + Debug + Send + Sync + SimdUnifiedOps,
{
    if data.shape()[1] != centroids.shape()[1] {
        return Err(ClusteringError::InvalidInput(format!(
            "Data and centroids must have the same number of features: {} vs {}",
            data.shape()[1],
            centroids.shape()[1]
        )));
    }

    let default_config = SimdOptimizationConfig::default();
    let config = config.unwrap_or(&default_config);
    let n_samples = data.shape()[0];
    let n_centroids = centroids.shape()[0];

    if config.enable_parallel && is_parallel_enabled() && n_samples > config.parallel_chunk_size {
        vq_simd_parallel(data, centroids, config)
    } else {
        vq_simd_sequential(data, centroids, config)
    }
}

/// Sequential SIMD-optimized vector quantization
#[allow(dead_code)]
fn vq_simd_sequential<F>(
    data: ArrayView2<F>,
    centroids: ArrayView2<F>,
    config: &SimdOptimizationConfig,
) -> Result<(Array1<usize>, Array1<F>)>
where
    F: Float + FromPrimitive + Debug + SimdUnifiedOps,
{
    let n_samples = data.shape()[0];
    let n_centroids = centroids.shape()[0];

    let mut labels = Array1::zeros(n_samples);
    let mut distances = Array1::zeros(n_samples);

    let caps = PlatformCapabilities::detect();
    let use_simd = caps.simd_available || config.force_simd;

    for i in 0..n_samples {
        let point = data.slice(s![i, ..]);
        let mut min_dist = F::infinity();
        let mut closest_centroid = 0;

        for j in 0..n_centroids {
            let centroid = centroids.slice(s![j, ..]);

            let dist = if use_simd {
                let diff = F::simd_sub(&point, &centroid);
                F::simd_norm(&diff.view())
            } else {
                // Scalar fallback
                let mut sum = F::zero();
                for k in 0..point.len() {
                    let diff = point[k] - centroid[k];
                    sum = sum + diff * diff;
                }
                sum.sqrt()
            };

            if dist < min_dist {
                min_dist = dist;
                closest_centroid = j;
            }
        }

        labels[i] = closest_centroid;
        distances[i] = min_dist;
    }

    Ok((labels, distances))
}

/// Parallel SIMD-optimized vector quantization
#[allow(dead_code)]
fn vq_simd_parallel<F>(
    data: ArrayView2<F>,
    centroids: ArrayView2<F>,
    config: &SimdOptimizationConfig,
) -> Result<(Array1<usize>, Array1<F>)>
where
    F: Float + FromPrimitive + Debug + Send + Sync + SimdUnifiedOps,
{
    let n_samples = data.shape()[0];
    let n_centroids = centroids.shape()[0];

    let caps = PlatformCapabilities::detect();
    let use_simd = caps.simd_available || config.force_simd;

    // Process samples in parallel
    let results: Vec<(usize, F)> = (0..n_samples)
        .into_par_iter()
        .map(|i| {
            let point = data.slice(s![i, ..]);
            let mut min_dist = F::infinity();
            let mut closest_centroid = 0;

            for j in 0..n_centroids {
                let centroid = centroids.slice(s![j, ..]);

                let dist = if use_simd {
                    let diff = F::simd_sub(&point, &centroid);
                    F::simd_norm(&diff.view())
                } else {
                    // Scalar fallback
                    let mut sum = F::zero();
                    for k in 0..point.len() {
                        let diff = point[k] - centroid[k];
                        sum = sum + diff * diff;
                    }
                    sum.sqrt()
                };

                if dist < min_dist {
                    min_dist = dist;
                    closest_centroid = j;
                }
            }

            (closest_centroid, min_dist)
        })
        .collect();

    let mut labels = Array1::zeros(n_samples);
    let mut distances = Array1::zeros(n_samples);

    for (i, (label, distance)) in results.into_iter().enumerate() {
        labels[i] = label;
        distances[i] = distance;
    }

    Ok((labels, distances))
}

/// SIMD-optimized centroid computation for K-means
///
/// This function computes new centroids from data points and their cluster assignments
/// using SIMD operations for improved performance.
///
/// # Arguments
///
/// * `data` - Input data (n_samples × n_features)
/// * `labels` - Cluster assignments for each data point
/// * `k` - Number of clusters
/// * `config` - Optional SIMD configuration
///
/// # Returns
///
/// * Array of new centroids (k × n_features)
#[allow(dead_code)]
pub fn compute_centroids_simd<F>(
    data: ArrayView2<F>,
    labels: &Array1<usize>,
    k: usize,
    config: Option<&SimdOptimizationConfig>,
) -> Result<Array2<F>>
where
    F: Float + FromPrimitive + Debug + Send + Sync + SimdUnifiedOps + std::iter::Sum,
{
    let default_config = SimdOptimizationConfig::default();
    let config = config.unwrap_or(&default_config);
    let n_samples = data.shape()[0];
    let n_features = data.shape()[1];

    if labels.len() != n_samples {
        return Err(ClusteringError::InvalidInput(
            "Labels array length must match number of data points".to_string(),
        ));
    }

    let caps = PlatformCapabilities::detect();
    let use_simd = caps.simd_available || config.force_simd;

    if config.enable_parallel && is_parallel_enabled() && k > 4 {
        compute_centroids_simd_parallel(data, labels, k, use_simd)
    } else {
        compute_centroids_simd_sequential(data, labels, k, use_simd)
    }
}

/// Sequential SIMD-optimized centroid computation
#[allow(dead_code)]
fn compute_centroids_simd_sequential<F>(
    data: ArrayView2<F>,
    labels: &Array1<usize>,
    k: usize,
    use_simd: bool,
) -> Result<Array2<F>>
where
    F: Float + FromPrimitive + Debug + SimdUnifiedOps + std::iter::Sum,
{
    let n_samples = data.shape()[0];
    let n_features = data.shape()[1];

    let mut centroids = Array2::zeros((k, n_features));
    let mut counts = Array1::<usize>::zeros(k);

    // Accumulate points for each cluster
    for i in 0..n_samples {
        let cluster = labels[i];
        if cluster >= k {
            return Err(ClusteringError::InvalidInput(format!(
                "Label {} exceeds number of clusters {}",
                cluster, k
            )));
        }

        counts[cluster] += 1;

        if use_simd {
            let point = data.slice(s![i, ..]);
            let centroid_row = centroids.slice_mut(s![cluster, ..]);
            let updated_centroid = F::simd_add(&centroid_row.view(), &point);
            for j in 0..n_features {
                centroids[[cluster, j]] = updated_centroid[j];
            }
        } else {
            // Scalar fallback
            for j in 0..n_features {
                centroids[[cluster, j]] = centroids[[cluster, j]] + data[[i, j]];
            }
        }
    }

    // Normalize by cluster sizes and handle empty clusters
    for i in 0..k {
        if counts[i] == 0 {
            // Handle empty cluster by setting to a random data point
            if n_samples > 0 {
                let random_idx = i % n_samples; // Simple deterministic selection
                for j in 0..n_features {
                    centroids[[i, j]] = data[[random_idx, j]];
                }
            }
        } else {
            let count_f = F::from(counts[i]).expect("Failed to convert to float");
            if use_simd {
                let centroid_row = centroids.slice(s![i, ..]);
                let count_array = Array1::from_elem(n_features, count_f);
                let normalized = F::simd_div(&centroid_row, &count_array.view());
                for j in 0..n_features {
                    centroids[[i, j]] = normalized[j];
                }
            } else {
                // Scalar fallback
                for j in 0..n_features {
                    centroids[[i, j]] = centroids[[i, j]] / count_f;
                }
            }
        }
    }

    Ok(centroids)
}

/// Parallel SIMD-optimized centroid computation
#[allow(dead_code)]
fn compute_centroids_simd_parallel<F>(
    data: ArrayView2<F>,
    labels: &Array1<usize>,
    k: usize,
    use_simd: bool,
) -> Result<Array2<F>>
where
    F: Float + FromPrimitive + Debug + Send + Sync + SimdUnifiedOps + std::iter::Sum,
{
    let n_features = data.shape()[1];

    // Process clusters in parallel
    let centroids: Vec<Array1<F>> = (0..k)
        .into_par_iter()
        .map(|cluster_id| {
            let mut sum = Array1::zeros(n_features);
            let mut count = 0;

            // Accumulate points belonging to this cluster
            for i in 0..data.shape()[0] {
                if labels[i] == cluster_id {
                    count += 1;
                    let point = data.slice(s![i, ..]);

                    if use_simd {
                        let updated_sum = F::simd_add(&sum.view(), &point);
                        for j in 0..n_features {
                            sum[j] = updated_sum[j];
                        }
                    } else {
                        // Scalar fallback
                        for j in 0..n_features {
                            sum[j] = sum[j] + point[j];
                        }
                    }
                }
            }

            // Normalize or handle empty cluster
            if count == 0 {
                // Handle empty cluster
                if data.shape()[0] > 0 {
                    let random_idx = cluster_id % data.shape()[0];
                    data.slice(s![random_idx, ..]).to_owned()
                } else {
                    sum
                }
            } else {
                let count_f = F::from(count).expect("Failed to convert to float");
                if use_simd {
                    let count_array = Array1::from_elem(n_features, count_f);
                    let normalized = F::simd_div(&sum.view(), &count_array.view());
                    normalized
                } else {
                    // Scalar fallback
                    sum.mapv(|x| x / count_f)
                }
            }
        })
        .collect();

    // Convert to 2D array
    let mut result = Array2::zeros((k, n_features));
    for (i, centroid) in centroids.into_iter().enumerate() {
        for j in 0..n_features {
            result[[i, j]] = centroid[j];
        }
    }

    Ok(result)
}

/// SIMD-optimized distortion calculation
///
/// Computes the sum of squared distances from data points to their assigned centroids.
///
/// # Arguments
///
/// * `data` - Input data (n_samples × n_features)
/// * `centroids` - Cluster centroids (k × n_features)
/// * `labels` - Cluster assignments for each data point
/// * `config` - Optional SIMD configuration
///
/// # Returns
///
/// * Total distortion (sum of squared distances)
#[allow(dead_code)]
pub fn calculate_distortion_simd<F>(
    data: ArrayView2<F>,
    centroids: ArrayView2<F>,
    labels: &Array1<usize>,
    config: Option<&SimdOptimizationConfig>,
) -> Result<F>
where
    F: Float + FromPrimitive + Debug + Send + Sync + SimdUnifiedOps + std::iter::Sum,
{
    let default_config = SimdOptimizationConfig::default();
    let config = config.unwrap_or(&default_config);
    let n_samples = data.shape()[0];

    if labels.len() != n_samples {
        return Err(ClusteringError::InvalidInput(
            "Labels array length must match number of data points".to_string(),
        ));
    }

    let caps = PlatformCapabilities::detect();
    let use_simd = caps.simd_available || config.force_simd;

    if config.enable_parallel && is_parallel_enabled() && n_samples > config.parallel_chunk_size {
        calculate_distortion_simd_parallel(data, centroids, labels, use_simd)
    } else {
        calculate_distortion_simd_sequential(data, centroids, labels, use_simd)
    }
}

/// Sequential SIMD-optimized distortion calculation
#[allow(dead_code)]
fn calculate_distortion_simd_sequential<F>(
    data: ArrayView2<F>,
    centroids: ArrayView2<F>,
    labels: &Array1<usize>,
    use_simd: bool,
) -> Result<F>
where
    F: Float + FromPrimitive + Debug + SimdUnifiedOps,
{
    let n_samples = data.shape()[0];
    let mut total_distortion = F::zero();

    for i in 0..n_samples {
        let cluster = labels[i];
        if cluster >= centroids.shape()[0] {
            return Err(ClusteringError::InvalidInput(format!(
                "Label {} exceeds number of centroids {}",
                cluster,
                centroids.shape()[0]
            )));
        }

        let point = data.slice(s![i, ..]);
        let centroid = centroids.slice(s![cluster, ..]);

        let squared_distance = if use_simd {
            let diff = F::simd_sub(&point, &centroid);
            let squared_diff = F::simd_mul(&diff.view(), &diff.view());
            F::simd_sum(&squared_diff.view())
        } else {
            // Scalar fallback
            let mut sum = F::zero();
            for j in 0..point.len() {
                let diff = point[j] - centroid[j];
                sum = sum + diff * diff;
            }
            sum
        };

        total_distortion = total_distortion + squared_distance;
    }

    Ok(total_distortion)
}

/// Parallel SIMD-optimized distortion calculation
#[allow(dead_code)]
fn calculate_distortion_simd_parallel<F>(
    data: ArrayView2<F>,
    centroids: ArrayView2<F>,
    labels: &Array1<usize>,
    use_simd: bool,
) -> Result<F>
where
    F: Float + FromPrimitive + Debug + Send + Sync + SimdUnifiedOps + std::iter::Sum,
{
    let n_samples = data.shape()[0];

    // Validate all labels first
    for &label in labels.iter() {
        if label >= centroids.shape()[0] {
            return Err(ClusteringError::InvalidInput(format!(
                "Label {} exceeds number of centroids {}",
                label,
                centroids.shape()[0]
            )));
        }
    }

    // Compute squared distances in parallel
    let squared_distances: Vec<F> = (0..n_samples)
        .into_par_iter()
        .map(|i| {
            let cluster = labels[i];
            let point = data.slice(s![i, ..]);
            let centroid = centroids.slice(s![cluster, ..]);

            if use_simd {
                let diff = F::simd_sub(&point, &centroid);
                let squared_diff = F::simd_mul(&diff.view(), &diff.view());
                F::simd_sum(&squared_diff.view())
            } else {
                // Scalar fallback
                let mut sum = F::zero();
                for j in 0..point.len() {
                    let diff = point[j] - centroid[j];
                    sum = sum + diff * diff;
                }
                sum
            }
        })
        .collect();

    Ok(squared_distances.into_iter().sum())
}

#[cfg(test)]
mod tests {
    use super::*;
    use approx::assert_abs_diff_eq;
    use scirs2_core::ndarray::Array2;

    #[test]
    fn test_euclidean_distance_simd() {
        let x = Array1::from_vec(vec![1.0, 2.0, 3.0]);
        let y = Array1::from_vec(vec![4.0, 5.0, 6.0]);

        let distance = euclidean_distance_simd(x.view(), y.view(), None).expect("Operation failed");
        let expected = ((4.0 - 1.0).powi(2) + (5.0 - 2.0).powi(2) + (6.0 - 3.0).powi(2)).sqrt();

        assert_abs_diff_eq!(distance, expected, epsilon = 1e-10);
    }

    #[test]
    fn test_whiten_simd() {
        let data = Array2::from_shape_vec((3, 2), vec![1.0, 2.0, 1.5, 2.5, 0.5, 1.5])
            .expect("Operation failed");

        // Use simple config to speed up test
        let config = SimdOptimizationConfig {
            enable_parallel: false,
            force_simd: false,
            ..Default::default()
        };

        let whitened = whiten_simd(&data, Some(&config)).expect("Operation failed");

        // Check that means are approximately zero
        let col_means: Vec<f64> = (0..2).map(|j| whitened.column(j).mean()).collect();

        for mean in col_means {
            assert_abs_diff_eq!(mean, 0.0, epsilon = 1e-8);
        }
    }

    #[test]
    #[ignore = "timeout"]
    fn test_vq_simd() {
        let data = Array2::from_shape_vec((3, 2), vec![0.0, 0.0, 1.0, 0.0, 0.0, 1.0])
            .expect("Operation failed");

        let centroids =
            Array2::from_shape_vec((2, 2), vec![0.25, 0.25, 0.75, 0.75]).expect("Operation failed");

        // Use simple config to speed up test
        let config = SimdOptimizationConfig {
            enable_parallel: false,
            force_simd: false,
            ..Default::default()
        };

        let (labels, distances) =
            vq_simd(data.view(), centroids.view(), Some(&config)).expect("Operation failed");

        assert_eq!(labels.len(), 3);
        assert_eq!(distances.len(), 3);

        // Check that all distances are non-negative
        for &distance in distances.iter() {
            assert!(distance >= 0.0);
        }
    }

    #[test]
    #[ignore = "timeout"]
    fn test_compute_centroids_simd() {
        let data = Array2::from_shape_vec((3, 2), vec![0.0, 0.0, 1.0, 0.0, 0.0, 1.0])
            .expect("Operation failed");

        let labels = Array1::from_vec(vec![0, 0, 1]);

        // Use simple config to speed up test
        let config = SimdOptimizationConfig {
            enable_parallel: false,
            force_simd: false,
            ..Default::default()
        };

        let centroids = compute_centroids_simd(data.view(), &labels, 2, Some(&config))
            .expect("Operation failed");

        assert_eq!(centroids.shape(), &[2, 2]);

        // Centroid 0 should be average of (0,0) and (1,0) = (0.5, 0)
        assert_abs_diff_eq!(centroids[[0, 0]], 0.5, epsilon = 1e-8);
        assert_abs_diff_eq!(centroids[[0, 1]], 0.0, epsilon = 1e-8);

        // Centroid 1 should be (0,1) since only one point
        assert_abs_diff_eq!(centroids[[1, 0]], 0.0, epsilon = 1e-8);
        assert_abs_diff_eq!(centroids[[1, 1]], 1.0, epsilon = 1e-8);
    }

    #[test]
    #[ignore = "timeout"]
    fn test_calculate_distortion_simd() {
        let data = Array2::from_shape_vec((3, 2), vec![0.0, 0.0, 1.0, 0.0, 0.0, 1.0])
            .expect("Operation failed");

        let centroids =
            Array2::from_shape_vec((2, 2), vec![0.5, 0.0, 0.0, 1.0]).expect("Operation failed");

        let labels = Array1::from_vec(vec![0, 0, 1]);

        // Use simple config to speed up test
        let config = SimdOptimizationConfig {
            enable_parallel: false,
            force_simd: false,
            ..Default::default()
        };

        let distortion =
            calculate_distortion_simd(data.view(), centroids.view(), &labels, Some(&config))
                .expect("Operation failed");

        // Calculate expected distortion manually
        let expected = 0.5 * 0.5 + 0.5 * 0.5 + 0.0; // 0.5

        assert_abs_diff_eq!(distortion, expected, epsilon = 1e-8);
    }
}