refeff-io 0.2.0

FEFF file-format readers and writers (feff.inp, .dat/.bin handoffs, PAD encoding) for the refeff FEFF10 port
Documentation
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
//! FEFF FULLSPECTRUM optical-constants table codec.
//!
//! `FULLSPECTRUM/opcons.f90` writes `opcons.dat`, `opconsKK.dat`, and
//! `opcons0.dat` as eight-column optical-constant tables. EELS can also read
//! `opconsKK*.dat` as an alternate spectrum source.

use std::fmt::Write as _;
use std::path::Path;

use ndarray::{Array1, ArrayView1};
use num_complex::Complex64;
use refeff_core::{
    FEFF_HARTREE_EV, FullSpectrumOpticalConstants, FullSpectrumOpticalConstantsInput,
    full_spectrum_optical_constants,
};

use crate::error::{IoError, Result};
use crate::format::write_fortran_zero_scaled_exp;

const OPCONS_DAT_PATH: &str = "opcons.dat";
const OPCONS_DAT_ROW_WIDTH: usize = 8;

/// Parsed FEFF `opcons.dat`/`opconsKK.dat`/`opcons0.dat` contents.
#[derive(Debug, Clone, PartialEq)]
pub struct OpconsDatData {
    /// Header and comment lines before and around optical-constant rows.
    pub header_lines: Vec<String>,
    /// Photon energy in eV.
    pub energy_ev: Array1<f64>,
    /// Complex dielectric response minus one, written by FEFF as columns 2-3.
    pub epsilon_minus_one: Array1<Complex64>,
    /// Complex refractive index minus one, written by FEFF as columns 4-5.
    pub refractive_index_minus_one: Array1<Complex64>,
    /// FEFF `mu` absorption-coefficient column.
    pub absorption_coefficient: Array1<f64>,
    /// Normal-incidence reflectivity column.
    pub reflectivity: Array1<f64>,
    /// Energy-loss function column.
    pub loss: Array1<f64>,
}

impl OpconsDatData {
    /// Number of optical-constant rows.
    #[must_use]
    pub fn point_count(&self) -> usize {
        self.energy_ev.len()
    }
}

/// Render FEFF-compatible optical-constants table text.
pub fn opcons_dat_string(data: &OpconsDatData) -> Result<String> {
    validate_opcons_dat(data)?;

    let mut out = String::new();
    for line in &data.header_lines {
        writeln!(out, "{line}")?;
    }
    for ((((energy, epsilon), refractive_index), absorption), (reflectivity, loss)) in data
        .energy_ev
        .iter()
        .zip(data.epsilon_minus_one.iter())
        .zip(data.refractive_index_minus_one.iter())
        .zip(data.absorption_coefficient.iter())
        .zip(data.reflectivity.iter().zip(data.loss.iter()))
    {
        write_opcons_row(
            &mut out,
            [
                *energy,
                epsilon.re,
                epsilon.im,
                refractive_index.re,
                refractive_index.im,
                *absorption,
                *reflectivity,
                *loss,
            ],
        )?;
    }
    Ok(out)
}

/// Parse FEFF optical-constants table text.
pub fn parse_opcons_dat(text: &str) -> Result<OpconsDatData> {
    let mut header_lines = Vec::new();
    let mut energy_ev = Vec::new();
    let mut epsilon_minus_one = Vec::new();
    let mut refractive_index_minus_one = Vec::new();
    let mut absorption_coefficient = Vec::new();
    let mut reflectivity = Vec::new();
    let mut loss = Vec::new();

    for (index, raw) in text.lines().enumerate() {
        let line_number = index + 1;
        let line = raw.trim_end();
        let tokens = line.split_whitespace().collect::<Vec<_>>();
        if tokens.first().is_some_and(|token| is_numeric_token(token)) {
            if tokens.len() != OPCONS_DAT_ROW_WIDTH {
                return parse_error(
                    line_number,
                    format!(
                        "opcons row has {} token(s), expected {OPCONS_DAT_ROW_WIDTH}",
                        tokens.len()
                    ),
                );
            }
            energy_ev.push(parse_f64(line_number, "energy", tokens[0])?);
            epsilon_minus_one.push(Complex64::new(
                parse_f64(line_number, "epsilon real", tokens[1])?,
                parse_f64(line_number, "epsilon imaginary", tokens[2])?,
            ));
            refractive_index_minus_one.push(Complex64::new(
                parse_f64(line_number, "refractive index real", tokens[3])?,
                parse_f64(line_number, "refractive index imaginary", tokens[4])?,
            ));
            absorption_coefficient.push(parse_f64(
                line_number,
                "absorption coefficient",
                tokens[5],
            )?);
            reflectivity.push(parse_f64(line_number, "reflectivity", tokens[6])?);
            loss.push(parse_f64(line_number, "loss", tokens[7])?);
        } else {
            header_lines.push(raw.to_string());
        }
    }

    let data = OpconsDatData {
        header_lines,
        energy_ev: Array1::from_vec(energy_ev),
        epsilon_minus_one: Array1::from_vec(epsilon_minus_one),
        refractive_index_minus_one: Array1::from_vec(refractive_index_minus_one),
        absorption_coefficient: Array1::from_vec(absorption_coefficient),
        reflectivity: Array1::from_vec(reflectivity),
        loss: Array1::from_vec(loss),
    };
    validate_opcons_dat(&data)?;
    Ok(data)
}

/// Write FEFF optical-constants table text to a file.
pub fn write_opcons_dat(path: impl AsRef<Path>, data: &OpconsDatData) -> Result<()> {
    let path = path.as_ref();
    std::fs::write(path, opcons_dat_string(data)?).map_err(|source| IoError::io(path, source))
}

/// Read FEFF optical-constants table text from a file.
pub fn read_opcons_dat(path: impl AsRef<Path>) -> Result<OpconsDatData> {
    let path = path.as_ref();
    let text = std::fs::read_to_string(path).map_err(|source| IoError::io(path, source))?;
    parse_opcons_dat(&text)
}

/// Convert a core FULLSPECTRUM optical-constants result to `opcons.dat` rows.
///
/// FEFF writes photon energy in eV even though `FULLSPECTRUM/opcons.f90`
/// performs the calculation on the Hartree grid. The remaining columns are the
/// direct outputs of the optical-constants kernel.
pub fn opcons_dat_from_fullspectrum_optical_constants(
    header_lines: Vec<String>,
    constants: &FullSpectrumOpticalConstants,
) -> Result<OpconsDatData> {
    let data = OpconsDatData {
        header_lines,
        energy_ev: constants.omega.mapv(|omega| omega * FEFF_HARTREE_EV),
        epsilon_minus_one: constants.epsilon_minus_one.clone(),
        refractive_index_minus_one: constants.refractive_index_minus_one.clone(),
        absorption_coefficient: constants.absorption_coefficient.clone(),
        reflectivity: constants.reflectivity.clone(),
        loss: constants.loss.clone(),
    };
    validate_opcons_dat(&data)?;
    Ok(data)
}

/// Generate FEFF-compatible `opcons.dat` rows from `eps - 1` on a Hartree grid.
pub fn opcons_dat_from_fullspectrum_epsilon_minus_one(
    header_lines: Vec<String>,
    omega: ArrayView1<'_, f64>,
    epsilon_minus_one: ArrayView1<'_, Complex64>,
) -> Result<OpconsDatData> {
    let constants = full_spectrum_optical_constants(FullSpectrumOpticalConstantsInput {
        omega,
        epsilon_minus_one,
    })
    .map_err(|source| invalid_opcons_dat_error("optical_constants", source.to_string()))?;
    opcons_dat_from_fullspectrum_optical_constants(header_lines, &constants)
}

fn write_opcons_row(out: &mut String, fields: [f64; OPCONS_DAT_ROW_WIDTH]) -> Result<()> {
    for value in fields {
        write_fortran_zero_scaled_exp(out, value, 16, 6)?;
    }
    out.push('\n');
    Ok(())
}

fn validate_opcons_dat(data: &OpconsDatData) -> Result<()> {
    let point_count = data.point_count();
    if point_count == 0 {
        return invalid_opcons_dat("rows", "at least one optical-constant row is required");
    }
    validate_len("epsilon", data.epsilon_minus_one.len(), point_count)?;
    validate_len(
        "refractive index",
        data.refractive_index_minus_one.len(),
        point_count,
    )?;
    validate_len(
        "absorption coefficient",
        data.absorption_coefficient.len(),
        point_count,
    )?;
    validate_len("reflectivity", data.reflectivity.len(), point_count)?;
    validate_len("loss", data.loss.len(), point_count)?;

    for (row, value) in data.energy_ev.iter().enumerate() {
        validate_finite("energy", *value, row + 1)?;
    }
    for (row, value) in data.epsilon_minus_one.iter().enumerate() {
        validate_finite("epsilon real", value.re, row + 1)?;
        validate_finite("epsilon imaginary", value.im, row + 1)?;
    }
    for (row, value) in data.refractive_index_minus_one.iter().enumerate() {
        validate_finite("refractive index real", value.re, row + 1)?;
        validate_finite("refractive index imaginary", value.im, row + 1)?;
    }
    for (row, value) in data.absorption_coefficient.iter().enumerate() {
        validate_finite("absorption coefficient", *value, row + 1)?;
    }
    for (row, value) in data.reflectivity.iter().enumerate() {
        validate_finite("reflectivity", *value, row + 1)?;
    }
    for (row, value) in data.loss.iter().enumerate() {
        validate_finite("loss", *value, row + 1)?;
    }
    Ok(())
}

fn validate_len(field: &'static str, actual: usize, expected: usize) -> Result<()> {
    if actual == expected {
        Ok(())
    } else {
        invalid_opcons_dat(field, format!("got {actual} value(s), expected {expected}"))
    }
}

fn parse_f64(line: usize, field: &'static str, token: &str) -> Result<f64> {
    token
        .replace(['D', 'd'], "E")
        .parse::<f64>()
        .map_err(|_| parse_error_value(line, format!("invalid {field} value {token:?}")))
}

fn validate_finite(field: &'static str, value: f64, row: usize) -> Result<()> {
    if value.is_finite() {
        Ok(())
    } else {
        invalid_opcons_dat(field, format!("row {row} value must be finite"))
    }
}

fn invalid_opcons_dat<T>(field: &'static str, message: impl Into<String>) -> Result<T> {
    Err(invalid_opcons_dat_error(field, message))
}

fn invalid_opcons_dat_error(field: &'static str, message: impl Into<String>) -> IoError {
    IoError::Parse {
        path: OPCONS_DAT_PATH.into(),
        line: 0,
        message: format!("{field}: {}", message.into()),
    }
}

fn parse_error<T>(line: usize, message: impl Into<String>) -> Result<T> {
    Err(parse_error_value(line, message))
}

fn parse_error_value(line: usize, message: impl Into<String>) -> IoError {
    IoError::Parse {
        path: OPCONS_DAT_PATH.into(),
        line,
        message: message.into(),
    }
}

fn is_numeric_token(token: &str) -> bool {
    token.replace(['D', 'd'], "E").parse::<f64>().is_ok()
}

#[cfg(test)]
mod tests {
    use ndarray::array;

    use super::*;

    #[test]
    fn parses_feff_fullspectrum_opcons_dat() -> Result<()> {
        let parsed = parse_opcons_dat(OPCONS_DAT)?;

        assert_eq!(parsed.header_lines.len(), 2);
        assert_eq!(parsed.point_count(), 2);
        assert_eq!(parsed.energy_ev[0], 10.0);
        assert_eq!(parsed.epsilon_minus_one[0], Complex64::new(0.25, 0.5));
        assert_eq!(
            parsed.refractive_index_minus_one[1],
            Complex64::new(0.15, 0.25)
        );
        assert_eq!(parsed.absorption_coefficient[1], 2.0e4);
        assert_eq!(parsed.reflectivity[0], 0.012);
        assert_eq!(parsed.loss[1], 0.04);
        Ok(())
    }

    #[test]
    fn roundtrips_feff_fullspectrum_opcons_dat() -> Result<()> {
        let parsed = parse_opcons_dat(OPCONS_DAT)?;
        let rendered = opcons_dat_string(&parsed)?;

        assert_eq!(rendered, OPCONS_DAT);
        assert_eq!(parse_opcons_dat(&rendered)?, parsed);
        Ok(())
    }

    #[test]
    fn renders_opcons_dat_from_arrays() -> Result<()> {
        let data = OpconsDatData {
            header_lines: Vec::new(),
            energy_ev: array![1.0],
            epsilon_minus_one: array![Complex64::new(0.2, -0.1)],
            refractive_index_minus_one: array![Complex64::new(0.08, 0.03)],
            absorption_coefficient: array![123.0],
            reflectivity: array![0.004],
            loss: array![0.05],
        };

        assert_eq!(
            opcons_dat_string(&data)?,
            "    0.100000E+01    0.200000E+00   -0.100000E+00    0.800000E-01    0.300000E-01    0.123000E+03    0.400000E-02    0.500000E-01\n"
        );
        Ok(())
    }

    #[test]
    fn converts_fullspectrum_epsilon_to_opcons_dat() -> Result<()> {
        let omega = array![0.5, 1.0];
        let epsilon_minus_one = array![Complex64::new(3.0, 4.0), Complex64::new(-0.5, 0.25)];
        let header_lines = vec!["# generated by FULLSPECTRUM/opcons.f90".to_string()];

        let data = opcons_dat_from_fullspectrum_epsilon_minus_one(
            header_lines.clone(),
            omega.view(),
            epsilon_minus_one.view(),
        )?;

        assert_eq!(data.header_lines, header_lines);
        assert_eq!(data.point_count(), 2);
        assert_close(data.energy_ev[0], 0.5 * FEFF_HARTREE_EV, 1.0e-12);
        assert_eq!(data.epsilon_minus_one[0], epsilon_minus_one[0]);
        assert_close(
            data.refractive_index_minus_one[0].re,
            1.197_368_226_935_62,
            1.0e-14,
        );
        assert_close(
            data.refractive_index_minus_one[0].im,
            0.910_179_721_124_454_7,
            1.0e-14,
        );
        assert_close(
            data.absorption_coefficient[0],
            12.551_376_312_230_127,
            1.0e-14,
        );
        assert_close(data.reflectivity[1], 0.034_392_102_279_900_92, 1.0e-14);
        assert_close(data.loss[1], 0.8, 1.0e-14);

        let rendered = opcons_dat_string(&data)?;
        let parsed = parse_opcons_dat(&rendered)?;
        assert_eq!(parsed.header_lines, data.header_lines);
        assert_eq!(parsed.point_count(), data.point_count());
        assert_close(parsed.energy_ev[0], data.energy_ev[0], 1.0e-5);
        assert_close(
            parsed.absorption_coefficient[0],
            data.absorption_coefficient[0],
            1.0e-4,
        );
        Ok(())
    }

    #[test]
    fn rejects_bad_fullspectrum_opcons_inputs() {
        let omega = array![0.0];
        let epsilon_minus_one = array![Complex64::new(0.0, 0.0)];

        assert!(matches!(
            opcons_dat_from_fullspectrum_epsilon_minus_one(
                Vec::new(),
                omega.view(),
                epsilon_minus_one.view(),
            ),
            Err(IoError::Parse { .. })
        ));
    }

    #[test]
    fn rejects_bad_opcons_dat_inputs() {
        assert!(parse_opcons_dat("").is_err());
        assert!(parse_opcons_dat("# only header\n").is_err());
        assert!(parse_opcons_dat("1 2 3 4 5 6 7\n").is_err());
        assert!(parse_opcons_dat("1 2 3 4 5 6 7 8 9\n").is_err());
        assert!(parse_opcons_dat("1 2 3 4 5 6 7 NaN\n").is_err());

        let bad = OpconsDatData {
            header_lines: Vec::new(),
            energy_ev: array![1.0, 2.0],
            epsilon_minus_one: array![Complex64::new(1.0, 0.0)],
            refractive_index_minus_one: array![Complex64::new(1.0, 0.0), Complex64::new(1.0, 0.0)],
            absorption_coefficient: array![0.0, 0.0],
            reflectivity: array![0.0, 0.0],
            loss: array![0.0, 0.0],
        };
        assert!(opcons_dat_string(&bad).is_err());
    }

    fn assert_close(actual: f64, expected: f64, tolerance: f64) {
        assert!(
            (actual - expected).abs() <= tolerance,
            "expected {actual} to be within {tolerance} of {expected}"
        );
    }

    const OPCONS_DAT: &str = "# Cu K\n#   omega (eV)      epsilon_1       epsilon_2       n               kappa           mu (cm^(-1))    R               epsinv\n    0.100000E+02    0.250000E+00    0.500000E+00    0.100000E+00    0.200000E+00    0.100000E+04    0.120000E-01    0.200000E-01\n    0.200000E+02    0.350000E+00    0.600000E+00    0.150000E+00    0.250000E+00    0.200000E+05    0.140000E-01    0.400000E-01\n";
}