reductive 0.9.0

Optimized vector quantization for dense vectors
Documentation
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
477
478
479
480
481
482
483
484
485
486
487
488
489
490
491
492
493
494
495
496
497
498
499
500
501
502
503
504
505
506
507
508
509
510
511
512
513
514
515
516
517
518
519
520
//! K-means clustering.

use std::collections::HashSet;
use std::iter::Sum;

use ndarray::{
    Array1, Array2, ArrayBase, ArrayView2, ArrayViewMut2, Axis, Data, Ix1, Ix2, NdFloat,
};
use num_traits::AsPrimitive;
use ordered_float::OrderedFloat;
use rand::distributions::{Distribution, Uniform};
use rand::Rng;

use crate::linalg::SquaredEuclideanDistance;

/// Initial centroid selection.
pub trait InitialCentroids<A> {
    /// Pick *k* initial centroids for k-mean clustering.
    ///
    /// The initial centroid selection can use the provided `data`, where
    /// instances are along `instance_axis`.
    ///
    /// Implementations return a matrix with centroids as rows.
    fn initial_centroids<S>(
        &mut self,
        data: ArrayBase<S, Ix2>,
        instance_axis: Axis,
        k: usize,
    ) -> Array2<A>
    where
        S: Data<Elem = A>;
}

/// Pick random data set instances as centroids.
pub struct RandomInstanceCentroids<R>(R);

impl<R> RandomInstanceCentroids<R>
where
    R: Rng,
{
    /// Construct `RandomInstanceCentroids` from a random number generator.
    pub fn new(rng: R) -> Self {
        RandomInstanceCentroids(rng)
    }
}

impl<A, R> InitialCentroids<A> for RandomInstanceCentroids<R>
where
    A: NdFloat,
    R: Rng,
{
    fn initial_centroids<S>(
        &mut self,
        data: ArrayBase<S, Ix2>,
        instance_axis: Axis,
        k: usize,
    ) -> Array2<A>
    where
        S: Data<Elem = A>,
    {
        assert!(k > 0, "Cannot pick 0 random centroids");
        assert!(
            k < data.len_of(instance_axis),
            "Cannot pick more centroids than instances: {} instances, {} centroids",
            data.len_of(instance_axis),
            k
        );
        assert!(
            data.len() / data.len_of(instance_axis) > 0,
            "Cannot pick centroids from zero-length instances"
        );

        // Use random instances as centroids.
        let uniform = Uniform::new(0, data.len_of(instance_axis));
        let mut initial_indices = HashSet::new();
        while initial_indices.len() != k {
            initial_indices.insert(uniform.sample(&mut self.0));
        }

        // Assign instances.
        let mut centroids = Array2::zeros((k, data.len() / data.len_of(instance_axis)));
        for (idx, mut centroid) in initial_indices.iter().zip(centroids.outer_iter_mut()) {
            centroid.assign(&data.index_axis(instance_axis, *idx));
        }

        centroids
    }
}

/// k-means stopping conditions.
pub trait StopCondition<A> {
    /// Returns `true` when k-means clustering should stop.
    fn should_stop(&mut self, iteration: usize, loss: A) -> bool;
}

/// Condition that stops clustering after N iterations.
#[derive(Copy, Clone, Debug)]
pub struct NIterationsCondition(pub usize);

impl<A> StopCondition<A> for NIterationsCondition {
    fn should_stop(&mut self, iteration: usize, _loss: A) -> bool {
        iteration >= self.0
    }
}

/// Find nearest cluster centroid for an instance.
///
/// Find nearest centroid for each instance along `instance_axis` of
/// `instances`. Returns for each instance the index of the nearest
/// cluster centroid.
pub(crate) fn cluster_assignment<A, S>(
    centroids: ArrayView2<A>,
    instance: ArrayBase<S, Ix1>,
) -> usize
where
    A: NdFloat + Sum,
    S: Data<Elem = A>,
{
    instance
        .squared_euclidean_distance(centroids)
        .iter()
        .enumerate()
        .min_by_key(|v| OrderedFloat(*v.1))
        .unwrap()
        .0
}

/// Find nearest cluster centroid for each instance.
///
/// Find nearest centroid for each instance along `instance_axis` of
/// `instances`. Returns for each instance the index of the nearest
/// cluster centroid.
pub(crate) fn cluster_assignments<A>(
    centroids: ArrayView2<A>,
    instances: ArrayView2<A>,
    instance_axis: Axis,
) -> Array1<usize>
where
    A: NdFloat + Sum,
{
    let mut assignments = Array1::zeros(instances.len_of(instance_axis));

    let dists = if instance_axis == Axis(0) {
        instances.squared_euclidean_distance(centroids)
    } else {
        instances.t().squared_euclidean_distance(centroids)
    };

    for (assignment, inst_dists) in assignments.iter_mut().zip(dists.outer_iter()) {
        *assignment = inst_dists
            .iter()
            .enumerate()
            .min_by_key(|v| OrderedFloat(*v.1))
            .unwrap()
            .0;
    }

    assignments
}

/// Update centroids to the mean of the assigned data points.
///
/// `instance_axis` is the instance axis of `data`. The centroids
/// are row-based. `assignments` contains an assignment for each
/// data point.
fn update_centroids<A, S>(
    mut centroids: ArrayViewMut2<A>,
    data: ArrayView2<A>,
    instance_axis: Axis,
    assignments: ArrayBase<S, Ix1>,
) where
    A: NdFloat,
    S: Data<Elem = usize>,
{
    assert_eq!(
        assignments.len(),
        data.len_of(instance_axis),
        "The number of assignments should be equal to the number of instances."
    );

    centroids.fill(A::zero());

    let mut centroid_counts = Array1::zeros(centroids.nrows());

    for (instance, assignment) in data.axis_iter(instance_axis).zip(assignments.iter()) {
        let mut centroid = centroids.index_axis_mut(Axis(0), *assignment);
        centroid += &instance;
        centroid_counts[*assignment] += A::one();
    }

    for (mut centroid, centroid_count) in
        centroids.outer_iter_mut().zip(centroid_counts.outer_iter())
    {
        if centroid_count[()] > A::zero() {
            centroid /= &centroid_count;
        }
    }
}

/// Trait for types that implement k-means clustering.
pub trait KMeans<A> {
    /// Perform k-means clustering.
    ///
    /// Performs k-means clustering on the matrix of instances along the
    /// given `instance_axis`.
    ///
    /// Returns the *k x d* matrix of cluster centroids and the mean
    /// mean-squared error.
    fn k_means(
        &self,
        instance_axis: Axis,
        k: usize,
        initial_centroids: impl InitialCentroids<A>,
        stop_condition: impl StopCondition<A>,
    ) -> (Array2<A>, A);
}

impl<'a, S, A> KMeans<A> for ArrayBase<S, Ix2>
where
    S: Data<Elem = A>,
    A: NdFloat + Sum,
    usize: AsPrimitive<A>,
{
    fn k_means(
        &self,
        instance_axis: Axis,
        k: usize,
        mut initial_centroids: impl InitialCentroids<A>,
        stop_condition: impl StopCondition<A>,
    ) -> (Array2<A>, A) {
        assert!(
            k <= self.len_of(instance_axis) && k != 0,
            "k cannot be larger than the number of data points or zero"
        );

        let mut centroids = initial_centroids.initial_centroids(self.view(), instance_axis, k);
        let loss = self.kmeans_with_centroids(instance_axis, centroids.view_mut(), stop_condition);
        (centroids, loss)
    }
}

/// Trait for k-means clustering with an initial set of centroids.
///
/// Performs k-means clustering on the matrix of instances along
/// `instance_axis` using the given `centroids`.
///
/// Returns the mean squared error.
pub trait KMeansWithCentroids<A> {
    fn kmeans_with_centroids(
        &self,
        instance_axis: Axis,
        centroids: ArrayViewMut2<A>,
        stop_condition: impl StopCondition<A>,
    ) -> A;
}

impl<S, A> KMeansWithCentroids<A> for ArrayBase<S, Ix2>
where
    S: Data<Elem = A>,
    A: NdFloat + Sum,
    usize: AsPrimitive<A>,
{
    fn kmeans_with_centroids(
        &self,
        instance_axis: Axis,
        mut centroids: ArrayViewMut2<A>,
        mut stop_condition: impl StopCondition<A>,
    ) -> A {
        assert!(
            centroids.nrows() > 0,
            "Cannot cluster instances with zero centroids."
        );
        assert_eq!(
            centroids.ncols(),
            self.len_of(Axis(instance_axis.index() ^ 1)),
            "Centroid and instance lengths differ."
        );

        for iter in 0.. {
            let loss = self.kmeans_iteration(instance_axis, centroids.view_mut());
            if stop_condition.should_stop(iter + 1, loss) {
                return loss;
            }
        }

        unreachable!()
    }
}

/// Trait for types that implement a single k-means step.
pub trait KMeansIteration<A> {
    /// Perform a single iteration of k-means clustering.
    ///
    /// Performs a single iteration of k-means clustering on the
    /// matrix of instances along`instance_axis` using the given
    /// `centroids`.
    ///
    /// Returns the mean squared error.
    fn kmeans_iteration(&self, instance_axis: Axis, centroids: ArrayViewMut2<A>) -> A;
}

impl<S, A> KMeansIteration<A> for ArrayBase<S, Ix2>
where
    S: Data<Elem = A>,
    A: NdFloat + Sum,
    usize: AsPrimitive<A>,
{
    fn kmeans_iteration(&self, instance_axis: Axis, mut centroids: ArrayViewMut2<A>) -> A {
        assert!(
            centroids.nrows() > 0,
            "Cannot cluster instances with zero centroids."
        );
        assert_eq!(
            centroids.ncols(),
            self.len_of(Axis(instance_axis.index() ^ 1)),
            "Centroid and instance lengths differ."
        );

        let assignments = cluster_assignments(centroids.view(), self.view(), instance_axis);
        update_centroids(
            centroids.view_mut(),
            self.view(),
            instance_axis,
            assignments.view(),
        );
        mean_squared_error(centroids.view(), self.view(), instance_axis, assignments)
    }
}

fn mean_squared_error<A, S>(
    centroids: ArrayView2<A>,
    instances: ArrayView2<A>,
    instance_axis: Axis,
    assignments: ArrayBase<S, Ix1>,
) -> A
where
    A: NdFloat + Sum,
    usize: AsPrimitive<A>,
    S: Data<Elem = usize>,
{
    // Get the centroids representing the instances. Future: do not
    // construct an explicit matrix. Though I guess that it is
    // potentially optimized away due to the fold below.
    let mut errors = centroids.select(
        Axis(0),
        assignments.as_slice().expect("Non-contiguous vector"),
    );

    // Absolute errors.
    match instance_axis {
        Axis(0) => errors -= &instances,
        Axis(1) => errors -= &instances.t(),
        _ => unreachable!(),
    }

    // Summed squared error
    let sse = errors.into_iter().map(|v| v * v).sum::<A>();

    sse / instances.len().as_()
}

#[cfg(test)]
mod tests {
    use ndarray::{array, concatenate, Array2, ArrayBase, Axis, Data, Ix2};
    use rand::{Rng, SeedableRng};
    use rand_distr::Normal;
    use rand_xorshift::XorShiftRng;

    use super::{
        cluster_assignments, mean_squared_error, update_centroids, KMeans, NIterationsCondition,
        RandomInstanceCentroids,
    };
    use crate::ndarray_rand::RandomExt;

    const SEED: [u8; 16] = [
        0xd3, 0x68, 0x34, 0x05, 0xf2, 0x6e, 0xa4, 0x45, 0x2b, 0x2b, 0xea, 0x1f, 0x08, 0xce, 0x88,
        0xf6,
    ];

    #[test]
    fn correct_cluster_assignments() {
        let centroids = array![[0.5, 0., 0.], [0., -1., 0.], [0., 0., 1.], [0., 1., 1.]];
        let instances = array![
            [0., 0.5, 0.],
            [0., 0., 2.],
            [1., 0., 0.],
            [0., 0., 1.],
            [0., -2., 0.],
            [0., 0.7, 0.7],
            [0., 0., 0.]
        ];

        // Test instances along axis 0.
        let assignments = cluster_assignments(centroids.view(), instances.view(), Axis(0));
        assert_eq!(assignments, array![0, 2, 0, 2, 1, 3, 0]);

        // Test instances along axis 1.
        let assignments = cluster_assignments(centroids.view(), instances.t(), Axis(1));
        assert_eq!(assignments, array![0, 2, 0, 2, 1, 3, 0]);
    }

    #[test]
    fn correct_update_centroids() {
        let mut centroids = array![[1., 0., 0.], [0., 1., 0.], [0., 0., 1.]];
        let instances = array![
            [-1., -1., 0.],
            [1., 1., 0.],
            [-2., -1., 0.],
            [0., 0., 0.],
            [0., 0., 1.],
            [0., 0., 2.],
        ];
        let assignments = array![1, 0, 1, 0, 2, 2];

        // Test instances along axis 0.
        update_centroids(
            centroids.view_mut(),
            instances.view(),
            Axis(0),
            assignments.view(),
        );

        assert_eq!(
            centroids,
            array![[0.5, 0.5, 0.], [-1.5, -1., 0.], [0., 0., 1.5]]
        );

        // Test instances along axis 1.
        update_centroids(centroids.view_mut(), instances.t(), Axis(1), assignments);

        assert_eq!(
            centroids,
            array![[0.5, 0.5, 0.], [-1.5, -1., 0.], [0., 0., 1.5]]
        );
    }

    fn gaussian_spheres<S>(centers: ArrayBase<S, Ix2>, mut rng: &mut impl Rng) -> Array2<f64>
    where
        S: Data<Elem = f64>,
    {
        let n_samples = 11;

        let mut spheres = Vec::new();
        for center in centers.outer_iter() {
            let mut sphere = Array2::random_using(
                (n_samples, center.len()),
                Normal::new(0., 0.01).unwrap(),
                &mut rng,
            );
            sphere += &center;
            spheres.push(sphere);
        }

        let sphere_views: Vec<_> = spheres.iter().map(|s| s.view()).collect();

        concatenate(Axis(0), &sphere_views).expect("Shapes of gaussian spheres do not match")
    }

    #[test]
    fn k_means_3() {
        let mut rng = XorShiftRng::from_seed(SEED);

        let gaussians = gaussian_spheres(array![[0., 0.], [1., 0.], [1., 1.]], &mut rng);

        let random_centroids = RandomInstanceCentroids::new(rng);
        let mut centroids: Vec<_> = gaussians
            .k_means(Axis(0), 3, random_centroids, NIterationsCondition(10))
            .0
            // Round centroids to nearest integer.
            .map(|v| v.round() as isize)
            // Convert rows to Vec.
            .outer_iter()
            .map(|r| r.to_vec())
            .collect();
        centroids.sort();

        // k-means can find a worse local minimum, but we are using a fixed seed.
        assert_eq!(centroids, [[0, 0], [1, 0], [1, 1]]);
    }

    #[test]
    fn k_means_3_axis1() {
        let mut rng = XorShiftRng::from_seed(SEED);

        let gaussians = gaussian_spheres(array![[0., 0.], [1., 0.], [1., 1.]], &mut rng);

        let random_centroids = RandomInstanceCentroids::new(rng);
        let mut centroids: Vec<_> = gaussians
            .t()
            .k_means(Axis(1), 3, random_centroids, NIterationsCondition(10))
            .0
            // Round centroids to nearest integer.
            .map(|v| v.round() as isize)
            // Convert rows to Vec.
            .outer_iter()
            .map(|r| r.to_vec())
            .collect();
        centroids.sort();

        // k-means can find a worse local minimum, but we are using a fixed seed.
        assert_eq!(centroids, [[0, 0], [1, 0], [1, 1]]);
    }

    #[test]
    fn correct_mean_squared_error() {
        let centroids = array![[-1., 2., 0.], [0., -1., 1.]];
        let instances = array![[-1., 1., 1.], [0., 1., 0.]];

        let mse = mean_squared_error(centroids.view(), instances.view(), Axis(0), array![1, 0]);
        assert_eq!(mse, 7. / 6.);

        let mse = mean_squared_error(
            centroids.view(),
            instances.view().t(),
            Axis(1),
            array![1, 0],
        );
        assert_eq!(mse, 7. / 6.);
    }
}