use super::{natural_gradient, quantum_fisher_information, QMLCircuit};
use crate::{
error::{QuantRS2Error, QuantRS2Result},
gpu::GpuBackendFactory,
};
use scirs2_core::ndarray::Array1;
use std::collections::HashMap;
#[derive(Debug, Clone, Copy)]
pub enum LossFunction {
MSE,
CrossEntropy,
Fidelity,
Variational,
Custom,
}
#[derive(Debug, Clone)]
pub enum Optimizer {
GradientDescent { learning_rate: f64 },
Adam {
learning_rate: f64,
beta1: f64,
beta2: f64,
epsilon: f64,
},
NaturalGradient {
learning_rate: f64,
regularization: f64,
},
BFGS,
QuantumNatural {
learning_rate: f64,
regularization: f64,
},
}
#[derive(Debug, Clone)]
pub struct TrainingConfig {
pub max_epochs: usize,
pub batch_size: usize,
pub tolerance: f64,
pub use_gpu: bool,
pub validation_split: f64,
pub early_stopping_patience: Option<usize>,
pub gradient_clip: Option<f64>,
}
impl Default for TrainingConfig {
fn default() -> Self {
Self {
max_epochs: 100,
batch_size: 32,
tolerance: 1e-6,
use_gpu: true,
validation_split: 0.2,
early_stopping_patience: Some(10),
gradient_clip: Some(1.0),
}
}
}
#[derive(Debug, Clone, Default)]
pub struct TrainingMetrics {
pub loss_history: Vec<f64>,
pub val_loss_history: Vec<f64>,
pub gradient_norms: Vec<f64>,
pub parameter_history: Vec<Vec<f64>>,
pub best_val_loss: f64,
pub best_parameters: Vec<f64>,
}
pub struct QMLTrainer {
circuit: QMLCircuit,
loss_fn: LossFunction,
optimizer: Optimizer,
config: TrainingConfig,
metrics: TrainingMetrics,
adam_state: Option<AdamState>,
}
#[derive(Debug, Clone)]
struct AdamState {
m: Vec<f64>, v: Vec<f64>, t: usize, }
impl QMLTrainer {
pub fn new(
circuit: QMLCircuit,
loss_fn: LossFunction,
optimizer: Optimizer,
config: TrainingConfig,
) -> Self {
let num_params = circuit.num_parameters;
let adam_state = match &optimizer {
Optimizer::Adam { .. } => Some(AdamState {
m: vec![0.0; num_params],
v: vec![0.0; num_params],
t: 0,
}),
_ => None,
};
Self {
circuit,
loss_fn,
optimizer,
config,
metrics: TrainingMetrics::default(),
adam_state,
}
}
pub fn train(
&mut self,
train_data: &[(Vec<f64>, Vec<f64>)],
val_data: Option<&[(Vec<f64>, Vec<f64>)]>,
) -> QuantRS2Result<TrainingMetrics> {
let gpu_backend = if self.config.use_gpu {
Some(GpuBackendFactory::create_best_available()?)
} else {
None
};
let mut best_val_loss = f64::INFINITY;
let mut patience_counter = 0;
for epoch in 0..self.config.max_epochs {
let train_loss = self.train_epoch(train_data, &gpu_backend)?;
self.metrics.loss_history.push(train_loss);
if let Some(val_data) = val_data {
let val_loss = self.evaluate(val_data, &gpu_backend)?;
self.metrics.val_loss_history.push(val_loss);
if val_loss < best_val_loss {
best_val_loss = val_loss;
self.metrics.best_val_loss = val_loss;
self.metrics.best_parameters = self.get_parameters();
patience_counter = 0;
} else if let Some(patience) = self.config.early_stopping_patience {
patience_counter += 1;
if patience_counter >= patience {
println!("Early stopping at epoch {epoch}");
break;
}
}
}
if epoch > 0 {
let loss_change =
(self.metrics.loss_history[epoch] - self.metrics.loss_history[epoch - 1]).abs();
if loss_change < self.config.tolerance {
println!("Converged at epoch {epoch}");
break;
}
}
if epoch % 10 == 0 {
println!("Epoch {epoch}: train_loss = {train_loss:.6}");
if let Some(val_loss) = self.metrics.val_loss_history.last() {
println!(" val_loss = {val_loss:.6}");
}
}
}
Ok(self.metrics.clone())
}
fn train_epoch(
&mut self,
data: &[(Vec<f64>, Vec<f64>)],
gpu_backend: &Option<std::sync::Arc<dyn crate::gpu::GpuBackend>>,
) -> QuantRS2Result<f64> {
let mut epoch_loss = 0.0;
let num_batches = (data.len() + self.config.batch_size - 1) / self.config.batch_size;
for batch_idx in 0..num_batches {
let start = batch_idx * self.config.batch_size;
let end = (start + self.config.batch_size).min(data.len());
let batch = &data[start..end];
let (loss, gradients) = self.compute_batch_gradients(batch, gpu_backend)?;
epoch_loss += loss;
let clipped_gradients = if let Some(clip_value) = self.config.gradient_clip {
self.clip_gradients(&gradients, clip_value)
} else {
gradients
};
self.update_parameters(&clipped_gradients)?;
let grad_norm = clipped_gradients.iter().map(|g| g * g).sum::<f64>().sqrt();
self.metrics.gradient_norms.push(grad_norm);
}
Ok(epoch_loss / num_batches as f64)
}
fn compute_batch_gradients(
&self,
batch: &[(Vec<f64>, Vec<f64>)],
gpu_backend: &Option<std::sync::Arc<dyn crate::gpu::GpuBackend>>,
) -> QuantRS2Result<(f64, Vec<f64>)> {
let mut total_loss = 0.0;
let mut total_gradients = vec![0.0; self.circuit.num_parameters];
for (input, target) in batch {
let output = self.forward(input, gpu_backend)?;
let loss = self.compute_loss(&output, target)?;
total_loss += loss;
let gradients = vec![0.0; self.circuit.num_parameters];
for (i, &grad) in gradients.iter().enumerate() {
total_gradients[i] += grad;
}
}
let batch_size = batch.len() as f64;
total_loss /= batch_size;
for grad in &mut total_gradients {
*grad /= batch_size;
}
Ok((total_loss, total_gradients))
}
fn forward(
&self,
input: &[f64],
_gpu_backend: &Option<std::sync::Arc<dyn crate::gpu::GpuBackend>>,
) -> QuantRS2Result<Vec<f64>> {
Ok(vec![0.5; input.len()])
}
fn compute_loss(&self, output: &[f64], target: &[f64]) -> QuantRS2Result<f64> {
if output.len() != target.len() {
return Err(QuantRS2Error::InvalidInput(
"Output and target dimensions mismatch".to_string(),
));
}
match self.loss_fn {
LossFunction::MSE => {
let mse = output
.iter()
.zip(target.iter())
.map(|(o, t)| (o - t).powi(2))
.sum::<f64>()
/ output.len() as f64;
Ok(mse)
}
LossFunction::CrossEntropy => {
let epsilon = 1e-10;
let ce = -output
.iter()
.zip(target.iter())
.map(|(o, t)| t * (o + epsilon).ln())
.sum::<f64>()
/ output.len() as f64;
Ok(ce)
}
_ => Ok(0.0), }
}
fn update_parameters(&mut self, gradients: &[f64]) -> QuantRS2Result<()> {
let current_params = self.get_parameters();
let new_params = match &mut self.optimizer {
Optimizer::GradientDescent { learning_rate } => current_params
.iter()
.zip(gradients.iter())
.map(|(p, g)| p - *learning_rate * g)
.collect(),
Optimizer::Adam {
learning_rate,
beta1,
beta2,
epsilon,
} => {
if let Some(state) = &mut self.adam_state {
state.t += 1;
let t = state.t as f64;
let mut new_params = vec![0.0; current_params.len()];
for i in 0..current_params.len() {
state.m[i] = (*beta1).mul_add(state.m[i], (1.0 - *beta1) * gradients[i]);
state.v[i] =
(*beta2).mul_add(state.v[i], (1.0 - *beta2) * gradients[i].powi(2));
let m_hat = state.m[i] / (1.0 - beta1.powf(t));
let v_hat = state.v[i] / (1.0 - beta2.powf(t));
new_params[i] =
current_params[i] - *learning_rate * m_hat / (v_hat.sqrt() + *epsilon);
}
new_params
} else {
current_params
}
}
Optimizer::QuantumNatural {
learning_rate: _,
regularization,
} => {
let state = Array1::zeros(1 << self.circuit.config.num_qubits);
let fisher = quantum_fisher_information(&self.circuit, &state)?;
natural_gradient(gradients, &fisher, *regularization)?
}
_ => current_params, };
self.circuit.set_parameters(&new_params)?;
self.metrics.parameter_history.push(new_params);
Ok(())
}
fn clip_gradients(&self, gradients: &[f64], clip_value: f64) -> Vec<f64> {
let norm = gradients.iter().map(|g| g * g).sum::<f64>().sqrt();
if norm > clip_value {
gradients.iter().map(|g| g * clip_value / norm).collect()
} else {
gradients.to_vec()
}
}
fn evaluate(
&self,
data: &[(Vec<f64>, Vec<f64>)],
gpu_backend: &Option<std::sync::Arc<dyn crate::gpu::GpuBackend>>,
) -> QuantRS2Result<f64> {
let mut total_loss = 0.0;
for (input, target) in data {
let output = self.forward(input, gpu_backend)?;
let loss = self.compute_loss(&output, target)?;
total_loss += loss;
}
Ok(total_loss / data.len() as f64)
}
fn get_parameters(&self) -> Vec<f64> {
self.circuit.parameters().iter().map(|p| p.value).collect()
}
}
pub struct HyperparameterOptimizer {
search_space: HashMap<String, (f64, f64)>,
num_trials: usize,
strategy: HPOStrategy,
}
#[derive(Debug, Clone, Copy)]
pub enum HPOStrategy {
Random,
Grid,
Bayesian,
}
impl HyperparameterOptimizer {
pub const fn new(
search_space: HashMap<String, (f64, f64)>,
num_trials: usize,
strategy: HPOStrategy,
) -> Self {
Self {
search_space,
num_trials,
strategy,
}
}
pub fn optimize<F>(&self, _objective: F) -> QuantRS2Result<HashMap<String, f64>>
where
F: Fn(&HashMap<String, f64>) -> QuantRS2Result<f64>,
{
Ok(HashMap::new())
}
}
#[cfg(test)]
mod tests {
use super::*;
use crate::qml::QMLConfig;
#[test]
fn test_trainer_creation() {
let config = QMLConfig::default();
let circuit = QMLCircuit::new(config);
let trainer = QMLTrainer::new(
circuit,
LossFunction::MSE,
Optimizer::Adam {
learning_rate: 0.01,
beta1: 0.9,
beta2: 0.999,
epsilon: 1e-8,
},
TrainingConfig::default(),
);
assert_eq!(trainer.metrics.loss_history.len(), 0);
}
#[test]
fn test_gradient_clipping() {
let config = QMLConfig::default();
let circuit = QMLCircuit::new(config);
let trainer = QMLTrainer::new(
circuit,
LossFunction::MSE,
Optimizer::GradientDescent { learning_rate: 0.1 },
TrainingConfig::default(),
);
let gradients = vec![3.0, 4.0]; let clipped = trainer.clip_gradients(&gradients, 1.0);
let norm = clipped.iter().map(|g| g * g).sum::<f64>().sqrt();
assert!((norm - 1.0).abs() < 1e-10);
}
#[test]
fn test_loss_computation() {
let config = QMLConfig::default();
let circuit = QMLCircuit::new(config);
let trainer = QMLTrainer::new(
circuit,
LossFunction::MSE,
Optimizer::GradientDescent { learning_rate: 0.1 },
TrainingConfig::default(),
);
let output = vec![0.0, 0.5, 1.0];
let target = vec![0.0, 0.0, 1.0];
let loss = trainer
.compute_loss(&output, &target)
.expect("Loss computation should succeed");
assert!((loss - 0.25 / 3.0).abs() < 1e-10); }
}