quantalang 1.0.0

The QuantaLang compiler — an effects-oriented systems language with multi-backend codegen (C, HLSL, GLSL, SPIR-V, LLVM IR, WebAssembly, x86-64, ARM64)
Documentation
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
477
478
479
480
481
// ===============================================================================
// QUANTALANG PARSER - TYPE PARSING
// ===============================================================================
// Copyright (c) 2022-2026 Zain Dana Harper. MIT License.
// ===============================================================================

//! Type parsing.
//!
//! This module handles parsing of all type expressions in QuantaLang.

use super::{ParseError, ParseErrorKind, ParseResult, Parser};
use crate::ast::*;
use crate::lexer::{Delimiter, Keyword, TokenKind};

impl<'a> Parser<'a> {
    /// Parse a type.
    pub fn parse_type(&mut self) -> ParseResult<Type> {
        self.parse_type_with_bounds(true)
    }

    /// Parse a type, optionally allowing bounds.
    fn parse_type_with_bounds(&mut self, allow_bounds: bool) -> ParseResult<Type> {
        let start = self.current_span();

        // Parse the primary type
        let mut ty = self.parse_type_primary()?;

        // Parse type bounds if allowed (for dyn Trait + ...)
        if allow_bounds && self.check(&TokenKind::Plus) {
            if let TypeKind::TraitObject { ref mut bounds, .. } = ty.kind {
                while self.eat(&TokenKind::Plus) {
                    let bound = self.parse_type_bound()?;
                    bounds.push(bound);
                }
                ty.span = start.merge(&self.tokens[self.pos.saturating_sub(1)].span);
            }
        }

        // Parse `with` annotations: `Type with ColorSpace<Linear>`
        // This creates a WithEffect AST node wrapping the base type.
        // Only consume one annotation to avoid ambiguity with parameter lists.
        if self.eat_keyword(Keyword::With) {
            let mut effects = Vec::new();
            let effect_path = self.parse_path()?;
            effects.push(effect_path);
            // Only continue with comma-separated annotations if the next
            // token after comma is NOT an identifier followed by colon
            // (which would indicate the next function parameter).
            while self.check(&TokenKind::Comma) {
                // Peek ahead: if comma is followed by ident + colon, it's a
                // parameter separator, not another annotation.
                if self.pos + 2 < self.tokens.len() {
                    let after_comma = &self.tokens[self.pos + 1].kind;
                    let after_that = &self.tokens[self.pos + 2].kind;
                    if matches!(after_comma, TokenKind::Ident)
                        && matches!(after_that, TokenKind::Colon)
                    {
                        break; // Next item is a parameter, not an annotation
                    }
                }
                self.advance(); // consume comma
                let next_effect = self.parse_path()?;
                effects.push(next_effect);
            }
            let span = start.merge(&self.tokens[self.pos.saturating_sub(1)].span);
            ty = Type::new(
                TypeKind::WithEffect {
                    ty: Box::new(ty),
                    effects,
                },
                span,
            );
        }

        Ok(ty)
    }

    /// Parse a primary type (without trailing bounds).
    fn parse_type_primary(&mut self) -> ParseResult<Type> {
        let start = self.current_span();

        match self.current_kind().clone() {
            // =================================================================
            // NEVER TYPE: !
            // =================================================================
            TokenKind::Not => {
                self.advance();
                Ok(Type::new(TypeKind::Never, start))
            }

            // =================================================================
            // INFER TYPE: _
            // =================================================================
            TokenKind::Underscore => {
                self.advance();
                Ok(Type::new(TypeKind::Infer, start))
            }

            // =================================================================
            // TUPLE / PARENTHESIZED / UNIT
            // =================================================================
            TokenKind::OpenDelim(Delimiter::Paren) => self.parse_tuple_or_paren_type(),

            // =================================================================
            // ARRAY / SLICE: [T] or [T; N]
            // =================================================================
            TokenKind::OpenDelim(Delimiter::Bracket) => self.parse_array_or_slice_type(),

            // =================================================================
            // REFERENCE: &T, &mut T, &'a T
            // =================================================================
            TokenKind::And => self.parse_ref_type(false),

            TokenKind::AndAnd => {
                // &&T is &&T (double reference)
                self.advance();
                let inner = self.parse_type()?;
                let inner_span = start.merge(&inner.span);
                let inner_ref = Type::new(
                    TypeKind::Ref {
                        lifetime: None,
                        mutability: Mutability::Immutable,
                        ty: Box::new(inner),
                    },
                    inner_span,
                );
                Ok(Type::new(
                    TypeKind::Ref {
                        lifetime: None,
                        mutability: Mutability::Immutable,
                        ty: Box::new(inner_ref),
                    },
                    inner_span,
                ))
            }

            // =================================================================
            // POINTER: *const T, *mut T
            // =================================================================
            TokenKind::Star => self.parse_ptr_type(),

            // =================================================================
            // FN TYPE: fn(T) -> U
            // =================================================================
            TokenKind::Keyword(Keyword::Fn) => self.parse_bare_fn_type(false, false),

            TokenKind::Keyword(Keyword::Unsafe) => {
                self.advance();
                if self.check_keyword(Keyword::Extern) || self.check_keyword(Keyword::Fn) {
                    self.parse_bare_fn_type(true, false)
                } else {
                    Err(self.error_expected("`fn` or `extern`"))
                }
            }

            TokenKind::Keyword(Keyword::Extern) => {
                self.advance();
                let _abi = if let TokenKind::Literal { .. } = self.current_kind() {
                    let token_span = self.advance().span;
                    Some(self.source.slice(token_span).trim_matches('"').to_string())
                } else {
                    None
                };
                self.parse_bare_fn_type(false, true)
            }

            // =================================================================
            // IMPL TRAIT: impl Trait
            // =================================================================
            TokenKind::Keyword(Keyword::Impl) => {
                self.advance();
                let bounds = self.parse_type_bounds()?;
                let span = start.merge(&self.tokens[self.pos.saturating_sub(1)].span);
                Ok(Type::new(TypeKind::ImplTrait { bounds }, span))
            }

            // =================================================================
            // DYN TRAIT: dyn Trait
            // =================================================================
            TokenKind::Keyword(Keyword::Dyn) => {
                self.advance();
                let bounds = self.parse_type_bounds()?;
                let span = start.merge(&self.tokens[self.pos.saturating_sub(1)].span);
                Ok(Type::new(
                    TypeKind::TraitObject {
                        bounds,
                        lifetime: None,
                    },
                    span,
                ))
            }

            // =================================================================
            // SELF TYPE
            // =================================================================
            TokenKind::Keyword(Keyword::SelfType) => {
                self.advance();
                let path = Path::from_ident(Ident::new("Self", start));
                Ok(Type::new(TypeKind::Path(path), start))
            }

            // =================================================================
            // PATH TYPES (including primitives)
            // =================================================================
            TokenKind::Ident
            | TokenKind::RawIdent
            | TokenKind::ColonColon
            | TokenKind::Keyword(Keyword::Crate | Keyword::Super | Keyword::Self_) => {
                let path = self.parse_path()?;
                let span = path.span;
                // Primitive types like i32, f64 are parsed as path types
                Ok(Type::new(TypeKind::Path(path), span))
            }

            // =================================================================
            // LIFETIME (for bare lifetime in bounds)
            // =================================================================
            TokenKind::Lifetime => {
                let lifetime = self.expect_lifetime()?;
                let span = lifetime.span;
                // This is typically used in bounds context
                Err(ParseError::new(ParseErrorKind::ExpectedType, span))
            }

            // =================================================================
            // MACRO INVOCATION
            // =================================================================
            TokenKind::Pound => {
                // Could be an attribute, but we don't expect attributes here
                Err(self.error_expected("type"))
            }

            // =================================================================
            // ERROR
            // =================================================================
            _ => Err(self.error_expected("type")),
        }
    }

    /// Parse reference type: &T, &mut T, &'a T, &'a mut T
    fn parse_ref_type(&mut self, _is_double: bool) -> ParseResult<Type> {
        let start = self.expect(&TokenKind::And)?.span;

        let lifetime = if self.check_lifetime() {
            Some(self.expect_lifetime()?)
        } else {
            None
        };

        let mutability = if self.eat_keyword(Keyword::Mut) {
            Mutability::Mutable
        } else {
            Mutability::Immutable
        };

        let ty = self.parse_type()?;
        let span = start.merge(&ty.span);

        Ok(Type::new(
            TypeKind::Ref {
                lifetime,
                mutability,
                ty: Box::new(ty),
            },
            span,
        ))
    }

    /// Parse pointer type: *const T, *mut T
    fn parse_ptr_type(&mut self) -> ParseResult<Type> {
        let start = self.expect(&TokenKind::Star)?.span;

        let mutability = if self.eat_keyword(Keyword::Mut) {
            Mutability::Mutable
        } else if self.eat_keyword(Keyword::Const) {
            Mutability::Immutable
        } else {
            return Err(self.error_expected("`const` or `mut`"));
        };

        let ty = self.parse_type()?;
        let span = start.merge(&ty.span);

        Ok(Type::new(
            TypeKind::Ptr {
                mutability,
                ty: Box::new(ty),
            },
            span,
        ))
    }

    /// Parse tuple or parenthesized type.
    fn parse_tuple_or_paren_type(&mut self) -> ParseResult<Type> {
        let start = self.expect(&TokenKind::OpenDelim(Delimiter::Paren))?.span;

        // Unit type: ()
        if self.check(&TokenKind::CloseDelim(Delimiter::Paren)) {
            let end = self.advance().span;
            return Ok(Type::new(TypeKind::Tuple(Vec::new()), start.merge(&end)));
        }

        let first = self.parse_type()?;

        // Check for tuple (needs comma)
        if self.check(&TokenKind::Comma) {
            self.advance();
            let mut elements = vec![first];

            while !self.check(&TokenKind::CloseDelim(Delimiter::Paren)) && !self.is_eof() {
                elements.push(self.parse_type()?);
                if !self.eat(&TokenKind::Comma) {
                    break;
                }
            }

            let end = self.expect(&TokenKind::CloseDelim(Delimiter::Paren))?.span;
            return Ok(Type::new(TypeKind::Tuple(elements), start.merge(&end)));
        }

        // Parenthesized type
        let end = self.expect(&TokenKind::CloseDelim(Delimiter::Paren))?.span;
        let span = start.merge(&end);

        // Just return the inner type with updated span
        Ok(Type::new(first.kind, span))
    }

    /// Parse array or slice type: [T] or [T; N]
    fn parse_array_or_slice_type(&mut self) -> ParseResult<Type> {
        let start = self.expect(&TokenKind::OpenDelim(Delimiter::Bracket))?.span;

        let elem_ty = self.parse_type()?;

        if self.eat(&TokenKind::Semi) {
            // Array: [T; N]
            let len = self.parse_expr()?;
            let end = self
                .expect(&TokenKind::CloseDelim(Delimiter::Bracket))?
                .span;
            let span = start.merge(&end);

            Ok(Type::new(
                TypeKind::Array {
                    elem: Box::new(elem_ty),
                    len: Box::new(len),
                },
                span,
            ))
        } else {
            // Slice: [T]
            let end = self
                .expect(&TokenKind::CloseDelim(Delimiter::Bracket))?
                .span;
            let span = start.merge(&end);

            Ok(Type::new(TypeKind::Slice(Box::new(elem_ty)), span))
        }
    }

    /// Parse bare function type: fn(T, U) -> V
    fn parse_bare_fn_type(&mut self, is_unsafe: bool, has_extern: bool) -> ParseResult<Type> {
        let start = self.current_span();

        let abi = if has_extern && !self.check_keyword(Keyword::Fn) {
            if let TokenKind::Literal { .. } = self.current_kind() {
                let token_span = self.advance().span;
                Some(self.source.slice(token_span).trim_matches('"').to_string())
            } else {
                Some("C".to_string())
            }
        } else if !has_extern && self.eat_keyword(Keyword::Extern) {
            if let TokenKind::Literal { .. } = self.current_kind() {
                let token_span = self.advance().span;
                Some(self.source.slice(token_span).trim_matches('"').to_string())
            } else {
                Some("C".to_string())
            }
        } else {
            None
        };

        self.expect_keyword(Keyword::Fn)?;

        let (params, _) = self.parse_paren_comma_seq(|p| p.parse_bare_fn_param())?;

        let return_ty = if self.eat(&TokenKind::Arrow) {
            Some(Box::new(self.parse_type()?))
        } else {
            None
        };

        let span = start.merge(&self.tokens[self.pos.saturating_sub(1)].span);

        Ok(Type::new(
            TypeKind::BareFn {
                is_unsafe,
                is_extern: abi.is_some(),
                abi,
                params,
                return_ty,
                is_variadic: false,
            },
            span,
        ))
    }

    /// Parse a bare function parameter.
    fn parse_bare_fn_param(&mut self) -> ParseResult<BareFnParam> {
        let start = self.current_span();

        // Check for named parameter: name: Type
        let name = if self.check_ident() && matches!(self.peek().kind, TokenKind::Colon) {
            let ident = self.expect_ident()?;
            self.expect(&TokenKind::Colon)?;
            Some(ident)
        } else {
            None
        };

        let ty = self.parse_type()?;
        let span = start.merge(&ty.span);

        Ok(BareFnParam {
            name,
            ty: Box::new(ty),
            span,
        })
    }

    /// Parse Fn trait type: Fn(T) -> U
    fn parse_fn_trait_type(&mut self, kind: FnTraitKind) -> ParseResult<Type> {
        let start = self.current_span();
        self.advance(); // Skip Fn/FnMut/FnOnce keyword

        let (params, _) = self.parse_paren_comma_seq(|p| p.parse_type())?;

        let return_ty = if self.eat(&TokenKind::Arrow) {
            Some(Box::new(self.parse_type()?))
        } else {
            None
        };

        let span = start.merge(&self.tokens[self.pos.saturating_sub(1)].span);

        Ok(Type::new(
            TypeKind::FnTrait {
                kind,
                params,
                return_ty,
            },
            span,
        ))
    }

    /// Parse a type bound.
    fn parse_type_bound(&mut self) -> ParseResult<TypeBound> {
        let is_maybe = self.eat(&TokenKind::Question);

        // Handle lifetime bounds
        if self.check_lifetime() {
            let lifetime = self.expect_lifetime()?;
            // Convert lifetime to a type bound - this is a bit of a hack
            let path = Path::from_ident(lifetime.name);
            return Ok(TypeBound {
                path,
                is_maybe,
                span: lifetime.span,
            });
        }

        let path = self.parse_path()?;
        let span = path.span;

        Ok(TypeBound {
            path,
            is_maybe,
            span,
        })
    }
}