packed_spatial_index 0.3.2

Packed static spatial index for 2D and 3D AABBs with Hilbert ordering, adaptive parallel builds, and SIMD queries.
Documentation
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
477
478
479
480
481
482
483
484
485
486
487
488
489
490
491
492
493
494
495
496
497
498
499
500
501
502
503
504
505
506
507
508
509
510
511
512
513
514
515
516
517
518
519
520
521
522
523
524
525
526
527
528
529
530
531
532
533
534
535
536
537
538
use crate::geometry::Box3D;

const DEFAULT_RADIX_BITS_3D: u32 = 8;
const MIN_RADIX_BITS: u32 = 1;
const MAX_RADIX_BITS: u32 = 16;

const MORTON_BITS_PER_AXIS: u32 = 21;
const MORTON_KEY_BITS: u32 = MORTON_BITS_PER_AXIS * 3;
const MORTON_AXIS_MAX: u32 = (1 << MORTON_BITS_PER_AXIS) - 1;
const HILBERT_BITS_PER_AXIS: u32 = 16;
const HILBERT_KEY_BITS: u32 = HILBERT_BITS_PER_AXIS * 3;
const HILBERT_AXIS_MAX: u32 = (1 << HILBERT_BITS_PER_AXIS) - 1;
const HILBERT3_STEP_LUT: [u8; 192] = build_hilbert3_step_lut();
const HILBERT3_PAIR_LUT: [u16; 1536] = build_hilbert3_pair_lut();

/// Which key to use when sorting 3D boxes before packing the tree.
///
/// [`SortKey3D::Hilbert`] is the default and currently the only stable public
/// ordering. Additional sort keys are kept in the hidden experimental API for
/// benchmarking.
#[derive(Clone, Copy, Debug, PartialEq, Eq)]
pub enum SortKey3D {
    /// Hilbert curve order.
    Hilbert,
}

/// Experimental 3D sort-key implementations used by benchmarks.
#[doc(hidden)]
#[derive(Clone, Copy, Debug, PartialEq, Eq)]
pub enum ExperimentalSortKey3D {
    /// 3D Hilbert curve over 16 bits per axis.
    Hilbert,
    /// 3D Morton/Z-order curve over 21 bits per axis.
    Morton,
}

impl From<SortKey3D> for ExperimentalSortKey3D {
    fn from(key: SortKey3D) -> Self {
        match key {
            SortKey3D::Hilbert => ExperimentalSortKey3D::Hilbert,
        }
    }
}

#[derive(Clone, Copy)]
pub(crate) struct SortKey3DContext {
    pub(crate) extent: Box3D,
    pub(crate) radix: bool,
    pub(crate) radix_bits: u32,
    #[cfg(feature = "parallel")]
    pub(crate) use_parallel: bool,
}

impl SortKey3DContext {
    pub(crate) fn new(extent: Box3D, radix: bool, radix_bits: u32) -> Self {
        Self {
            extent,
            radix,
            radix_bits: normalize_radix_bits_3d(radix_bits),
            #[cfg(feature = "parallel")]
            use_parallel: false,
        }
    }

    #[cfg(feature = "parallel")]
    pub(crate) fn parallel(mut self, use_parallel: bool) -> Self {
        self.use_parallel = use_parallel;
        self
    }
}

pub(crate) fn encode_sort_by_key_3d(
    items: &[Box3D],
    sort_key: ExperimentalSortKey3D,
    context: SortKey3DContext,
) -> Vec<(u64, usize)> {
    match sort_key {
        ExperimentalSortKey3D::Hilbert => encode_sort_with_encoder_3d(
            items,
            encode_hilbert3_nibble_lut,
            HILBERT_AXIS_MAX,
            HILBERT_KEY_BITS,
            context,
        ),
        ExperimentalSortKey3D::Morton => encode_sort_with_encoder_3d(
            items,
            encode_morton3,
            MORTON_AXIS_MAX,
            MORTON_KEY_BITS,
            context,
        ),
    }
}

fn encode_sort_with_encoder_3d<F>(
    items: &[Box3D],
    key_fn: F,
    axis_max: u32,
    key_bits: u32,
    context: SortKey3DContext,
) -> Vec<(u64, usize)>
where
    F: Fn(u32, u32, u32) -> u64 + Copy + Sync,
{
    // Mirror the 2D path: compute reciprocal scales once, then multiply per item.
    let scale_x = axis_scale(context.extent.min_x, context.extent.max_x, axis_max);
    let scale_y = axis_scale(context.extent.min_y, context.extent.max_y, axis_max);
    let scale_z = axis_scale(context.extent.min_z, context.extent.max_z, axis_max);

    let encode = |i: usize, item: &Box3D| -> (u64, usize) {
        let x = normalize_center(
            item.min_x,
            item.max_x,
            context.extent.min_x,
            scale_x,
            axis_max,
        );
        let y = normalize_center(
            item.min_y,
            item.max_y,
            context.extent.min_y,
            scale_y,
            axis_max,
        );
        let z = normalize_center(
            item.min_z,
            item.max_z,
            context.extent.min_z,
            scale_z,
            axis_max,
        );
        (key_fn(x, y, z), i)
    };

    #[cfg(feature = "parallel")]
    if context.use_parallel {
        return encode_sort_parallel_3d(items, &encode);
    }

    encode_sort_serial_3d(items, &encode, context.radix, context.radix_bits, key_bits)
}

pub(crate) fn encode_sort_serial_3d<F>(
    items: &[Box3D],
    encode: &F,
    radix: bool,
    radix_bits: u32,
    key_bits: u32,
) -> Vec<(u64, usize)>
where
    F: Fn(usize, &Box3D) -> (u64, usize),
{
    let mut order = Vec::with_capacity(items.len());
    for (i, item) in items.iter().enumerate() {
        order.push(encode(i, item));
    }
    if radix {
        radix_sort_pairs_u64_with_used_bits(&mut order, radix_bits, key_bits);
    } else {
        order.sort_unstable_by_key(|&(key, _)| key);
    }
    order
}

#[cfg(feature = "parallel")]
pub(crate) fn encode_sort_parallel_3d<F>(items: &[Box3D], encode: &F) -> Vec<(u64, usize)>
where
    F: Fn(usize, &Box3D) -> (u64, usize) + Sync,
{
    use rayon::prelude::*;

    let mut order: Vec<(u64, usize)> = items
        .par_iter()
        .enumerate()
        .map(|(i, item)| encode(i, item))
        .collect();
    order.par_sort_unstable_by_key(|&(key, _)| key);
    order
}

pub(crate) fn default_radix_bits_3d() -> u32 {
    DEFAULT_RADIX_BITS_3D
}

#[inline]
pub(crate) fn normalize_radix_bits_3d(bits: u32) -> u32 {
    bits.clamp(MIN_RADIX_BITS, MAX_RADIX_BITS)
}

#[doc(hidden)]
pub fn radix_sort_pairs_u64(a: &mut [(u64, usize)], bits: u32) {
    let max_key = a.iter().map(|&(key, _)| key).max().unwrap_or(0);
    let used_bits = 64 - max_key.leading_zeros();
    radix_sort_pairs_u64_with_used_bits(a, bits, used_bits);
}

fn radix_sort_pairs_u64_with_used_bits(a: &mut [(u64, usize)], bits: u32, used_bits: u32) {
    let n = a.len();
    if n <= 1 {
        return;
    }
    let bits = normalize_radix_bits_3d(bits);
    let buckets = 1usize << bits;
    let mask = (buckets as u64) - 1;
    let passes = used_bits.min(64).div_ceil(bits);
    if passes == 0 {
        return;
    }

    let mut tmp = vec![(0u64, 0usize); n];
    let mut counts = vec![0usize; buckets];

    fn pass(
        src: &[(u64, usize)],
        dst: &mut [(u64, usize)],
        shift: u32,
        mask: u64,
        counts: &mut [usize],
    ) {
        counts.iter_mut().for_each(|count| *count = 0);
        for &(key, _) in src {
            counts[((key >> shift) & mask) as usize] += 1;
        }
        let mut sum = 0usize;
        for count in counts.iter_mut() {
            let current = *count;
            *count = sum;
            sum += current;
        }
        for &pair in src {
            let bucket = ((pair.0 >> shift) & mask) as usize;
            dst[counts[bucket]] = pair;
            counts[bucket] += 1;
        }
    }

    for p in 0..passes {
        let shift = p * bits;
        if p % 2 == 0 {
            pass(a, &mut tmp, shift, mask, &mut counts);
        } else {
            pass(&tmp, a, shift, mask, &mut counts);
        }
    }
    if passes % 2 == 1 {
        a.copy_from_slice(&tmp);
    }
}

#[inline]
fn axis_scale(extent_min: f64, extent_max: f64, axis_max: u32) -> f64 {
    let width = extent_max - extent_min;
    if width <= 0.0 || !width.is_finite() {
        0.0
    } else {
        f64::from(axis_max) / width
    }
}

#[inline]
fn normalize_center(min: f64, max: f64, extent_min: f64, scale: f64, axis_max: u32) -> u32 {
    let normalized = (0.5 * (min + max) - extent_min) * scale;
    if normalized.is_nan() || normalized <= 0.0 {
        0
    } else if normalized >= f64::from(axis_max) {
        axis_max
    } else {
        normalized as u32
    }
}

#[doc(hidden)]
#[inline]
pub fn encode_morton3(x: u32, y: u32, z: u32) -> u64 {
    split_by_3(u64::from(x)) | (split_by_3(u64::from(y)) << 1) | (split_by_3(u64::from(z)) << 2)
}

#[doc(hidden)]
#[inline]
pub fn encode_hilbert3_pair_lut(x: u32, y: u32, z: u32) -> u64 {
    let mut index = 0u64;
    let mut state = 0usize;

    let mut shift = HILBERT_BITS_PER_AXIS;
    while shift > 0 {
        shift -= 2;
        let m = (((x >> shift) & 3) << 4) | (((y >> shift) & 3) << 2) | ((z >> shift) & 3);
        let entry = HILBERT3_PAIR_LUT[state * 64 + m as usize];
        index = (index << 6) | u64::from(entry & 0x3f);
        state = (entry >> 6) as usize;
    }

    index
}

/// Coarsened 4-bit-per-axis ("nibble") pair LUT: 24 states x 4096 (xnib<<8|ynib<<4|znib)
/// entries. Each entry packs the next state in the high bits and 12 output bits
/// (4 Hilbert levels x 3 bits) in the low bits. Lets [`encode_hilbert3_nibble_lut`] consume
/// 4 levels per step (4 steps for 16 bits) instead of the 2-level pair LUT's 8 steps.
static HILBERT3_NIBBLE_LUT: [u32; 24 * 4096] = build_hilbert3_nibble_lut();

const fn build_hilbert3_nibble_lut() -> [u32; 24 * 4096] {
    let mut table = [0u32; 24 * 4096];
    let mut state = 0usize;
    while state < 24 {
        let mut m = 0u32;
        while m < 4096 {
            let x = (m >> 8) & 0xf;
            let y = (m >> 4) & 0xf;
            let z = m & 0xf;
            let mut next_state = state;
            let mut out = 0u32;
            let mut bit = 4u32;
            while bit > 0 {
                bit -= 1;
                let step_m = (((x >> bit) & 1) << 2) | (((y >> bit) & 1) << 1) | ((z >> bit) & 1);
                let entry = HILBERT3_STEP_LUT[next_state * 8 + step_m as usize];
                out = (out << 3) | ((entry & 7) as u32);
                next_state = (entry >> 3) as usize;
            }
            table[state * 4096 + m as usize] = ((next_state as u32) << 12) | out;
            m += 1;
        }
        state += 1;
    }
    table
}

/// Nibble-coarsened encoder: 4 levels per step (4 steps), one lookup into the larger
/// 384 KiB [`HILBERT3_NIBBLE_LUT`] per step. Bit-for-bit identical to
/// [`encode_hilbert3_pair_lut`].
#[doc(hidden)]
#[inline]
pub fn encode_hilbert3_nibble_lut(x: u32, y: u32, z: u32) -> u64 {
    let mut index = 0u64;
    let mut state = 0usize;

    let mut shift = HILBERT_BITS_PER_AXIS;
    while shift > 0 {
        shift -= 4;
        let m = (((x >> shift) & 0xf) << 8) | (((y >> shift) & 0xf) << 4) | ((z >> shift) & 0xf);
        let entry = HILBERT3_NIBBLE_LUT[state * 4096 + m as usize];
        index = (index << 12) | u64::from(entry & 0xfff);
        state = (entry >> 12) as usize;
    }

    index
}

const fn build_hilbert3_step_lut() -> [u8; 192] {
    let mut table = [0u8; 192];
    let mut state = 0usize;
    while state < 24 {
        let c = (state & 7) as u32;
        let n = (state / 8) as u32;
        let mut m = 0u32;
        while m < 8 {
            let gray = rotate_right_3(c ^ m, n);
            let i = gray_to_integer_3(gray);
            let without_high_bit = gray & 0b011;
            let next_rotation = if without_high_bit == 0 {
                1
            } else if (without_high_bit & 1) != 0 {
                2
            } else {
                3
            };
            let transform = if i == 0 {
                0
            } else {
                let low_bit = i & 0u32.wrapping_sub(i);
                gray ^ (low_bit | 1)
            };
            let next_c = c ^ rotate_left_3(transform, n);
            let next_n = (n + next_rotation) % 3;
            let next_state = next_n * 8 + next_c;
            table[state * 8 + m as usize] = ((next_state as u8) << 3) | (i as u8);
            m += 1;
        }
        state += 1;
    }
    table
}

const fn build_hilbert3_pair_lut() -> [u16; 1536] {
    let mut table = [0u16; 1536];
    let mut state = 0usize;
    while state < 24 {
        let mut m = 0u32;
        while m < 64 {
            let x = (m >> 4) & 3;
            let y = (m >> 2) & 3;
            let z = m & 3;
            let mut next_state = state;
            let mut out = 0u32;
            let mut bit = 2u32;
            while bit > 0 {
                bit -= 1;
                let step_m = (((x >> bit) & 1) << 2) | (((y >> bit) & 1) << 1) | ((z >> bit) & 1);
                let entry = HILBERT3_STEP_LUT[next_state * 8 + step_m as usize];
                out = (out << 3) | ((entry & 7) as u32);
                next_state = (entry >> 3) as usize;
            }
            table[state * 64 + m as usize] = ((next_state as u16) << 6) | (out as u16);
            m += 1;
        }
        state += 1;
    }
    table
}

const fn rotate_left_3(value: u32, shift: u32) -> u32 {
    match shift {
        0 => value & 7,
        1 => ((value << 1) | (value >> 2)) & 7,
        _ => ((value << 2) | (value >> 1)) & 7,
    }
}

const fn rotate_right_3(value: u32, shift: u32) -> u32 {
    match shift {
        0 => value & 7,
        1 => ((value >> 1) | (value << 2)) & 7,
        _ => ((value >> 2) | (value << 1)) & 7,
    }
}

const fn gray_to_integer_3(mut gray: u32) -> u32 {
    gray ^= gray >> 1;
    gray ^= gray >> 2;
    gray & 7
}

#[inline]
fn split_by_3(mut value: u64) -> u64 {
    value &= 0x1f_ffff;
    value = (value | (value << 32)) & 0x001f_0000_0000_ffff;
    value = (value | (value << 16)) & 0x001f_0000_ff00_00ff;
    value = (value | (value << 8)) & 0x100f_00f0_0f00_f00f;
    value = (value | (value << 4)) & 0x10c3_0c30_c30c_30c3;
    value = (value | (value << 2)) & 0x1249_2492_4924_9249;
    value
}

#[cfg(test)]
mod tests {
    use super::*;

    fn encode_hilbert3_stepwise(x: u32, y: u32, z: u32) -> u64 {
        let mut index = 0u64;
        let mut state = 0usize;

        for shift in (0..HILBERT_BITS_PER_AXIS).rev() {
            let m = (((x >> shift) & 1) << 2) | (((y >> shift) & 1) << 1) | ((z >> shift) & 1);
            let entry = HILBERT3_STEP_LUT[state * 8 + m as usize];
            index = (index << 3) | u64::from(entry & 7);
            state = (entry >> 3) as usize;
        }

        index
    }

    #[test]
    fn nibble_hilbert3_lut_matches_pair_encoder() {
        let mut seed = 0x1234_5678_9abc_def0u64;
        for _ in 0..200_000 {
            seed = seed.wrapping_mul(6364136223846793005).wrapping_add(1);
            let x = (seed & HILBERT_AXIS_MAX as u64) as u32;
            seed = seed.wrapping_mul(6364136223846793005).wrapping_add(1);
            let y = (seed & HILBERT_AXIS_MAX as u64) as u32;
            seed = seed.wrapping_mul(6364136223846793005).wrapping_add(1);
            let z = (seed & HILBERT_AXIS_MAX as u64) as u32;
            assert_eq!(
                encode_hilbert3_nibble_lut(x, y, z),
                encode_hilbert3_pair_lut(x, y, z),
                "nibble mismatch at ({x}, {y}, {z})"
            );
        }
    }

    #[test]
    fn radix_pairs_u64_matches_stable_sort_across_widths() {
        let mut seed = 0xDEAD_BEEF_0BAD_F00Du64;
        for &width in &[0u32, 1, 6, 48, 63, 64] {
            let mask = if width == 0 {
                0
            } else if width >= 64 {
                u64::MAX
            } else {
                (1u64 << width) - 1
            };
            for &n in &[1usize, 2, 1000] {
                let mut data: Vec<(u64, usize)> = (0..n)
                    .map(|i| {
                        seed = seed.wrapping_mul(6364136223846793005).wrapping_add(1);
                        (seed & mask, i)
                    })
                    .collect();
                let mut expected = data.clone();
                expected.sort_by_key(|&(key, _)| key);
                radix_sort_pairs_u64(&mut data, 8);
                let got_keys: Vec<u64> = data.iter().map(|&(key, _)| key).collect();
                let expected_keys: Vec<u64> = expected.iter().map(|&(key, _)| key).collect();
                assert_eq!(got_keys, expected_keys, "width={width} n={n}");
            }
        }
    }

    #[test]
    fn paired_hilbert3_lut_matches_stepwise_encoder() {
        for x in 0..32 {
            for y in 0..32 {
                for z in 0..32 {
                    assert_eq!(
                        encode_hilbert3_pair_lut(x, y, z),
                        encode_hilbert3_stepwise(x, y, z),
                        "dense mismatch at ({x}, {y}, {z})"
                    );
                }
            }
        }

        let mut seed = 0x9e37_79b9_7f4a_7c15u64;
        for _ in 0..100_000 {
            seed = seed.wrapping_mul(6364136223846793005).wrapping_add(1);
            let x = (seed & HILBERT_AXIS_MAX as u64) as u32;
            seed = seed.wrapping_mul(6364136223846793005).wrapping_add(1);
            let y = (seed & HILBERT_AXIS_MAX as u64) as u32;
            seed = seed.wrapping_mul(6364136223846793005).wrapping_add(1);
            let z = (seed & HILBERT_AXIS_MAX as u64) as u32;
            assert_eq!(
                encode_hilbert3_pair_lut(x, y, z),
                encode_hilbert3_stepwise(x, y, z),
                "sample mismatch at ({x}, {y}, {z})"
            );
        }
    }
}