openvm-cuda-backend 2.0.0

OpenVM CUDA prover backend for the SWIRL proof system
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
//! Monomial expansion for GPU zerocheck evaluation.
//!
//! This module expands symbolic constraint DAGs into monomials for efficient
//! GPU evaluation via the monomial kernel.

use std::sync::Arc;

use openvm_stark_backend::air_builders::symbolic::{
    symbolic_expression::SymbolicExpression,
    symbolic_variable::{Entry, SymbolicVariable},
    SymbolicConstraints, SymbolicExpressionDag, SymbolicExpressionNode,
};
use p3_field::Field;
use rustc_hash::FxHashMap;

/// Packed variable following the CUDA monomial layout.
#[repr(C)]
#[derive(Clone, Copy, PartialEq, Eq, Hash, PartialOrd, Ord, Debug)]
pub struct PackedVar(pub u32);

impl PackedVar {
    pub fn new(entry_type: u8, part_index: u8, offset: u8, col_index: u16) -> Self {
        assert!(offset < 16, "PackedVar offset must fit in 4 bits");
        Self(
            (entry_type as u32)
                | ((part_index as u32) << 4)
                | ((offset as u32) << 12)
                | ((col_index as u32) << 16),
        )
    }

    pub fn from_symbolic_var<F: Field>(var: &SymbolicVariable<F>) -> Self {
        assert!(
            var.index <= u16::MAX as usize,
            "symbolic column index exceeds PackedVar capacity"
        );
        let (entry_type, part_index, offset) = match var.entry {
            Entry::Main { part_index, offset } => (1, part_index as u8, offset as u8),
            Entry::Preprocessed { offset } => (0, 0, offset as u8),
            Entry::Public => (3, 0, 0),
            Entry::Challenge => {
                panic!("unsupported symbolic entry in zerocheck monomial extraction")
            }
        };
        Self::new(entry_type, part_index, offset, var.index as u16)
    }

    pub fn is_first() -> Self {
        Self::new(8, 0, 0, 0)
    }

    pub fn is_last() -> Self {
        Self::new(9, 0, 0, 0)
    }

    pub fn is_transition() -> Self {
        Self::new(10, 0, 0, 0)
    }
}

#[repr(C)]
#[derive(Clone, Copy, Debug, PartialEq, Eq)]
pub struct MonomialHeader {
    pub var_offset: u32,
    pub term_offset: u32,
    pub num_vars: u16,
    pub num_terms: u16,
}

/// A (constraint_idx, coefficient) pair in F[lambda].
#[repr(C)]
#[derive(Clone, Copy, Debug, PartialEq, Eq)]
pub struct LambdaTerm<F> {
    pub constraint_idx: u32,
    pub coefficient: F,
}

/// Term mapping a monomial to its interaction context.
/// For numerator: sum_i(coefficient_i * eq_3bs[interaction_idx_i])
/// For denominator: sum_i(coefficient_i * beta_pows[field_idx_i] * eq_3bs[interaction_idx_i])
#[repr(C)]
#[derive(Clone, Copy, Debug, PartialEq, Eq)]
pub struct InteractionMonomialTerm<F> {
    pub coefficient: F,
    pub interaction_idx: u16,
    pub field_idx: u16, // For denom: index into message for beta_pows. For numer: unused.
}

#[derive(Clone)]
struct ExpandedMonomial<F> {
    pub variables: Vec<PackedVar>,
    pub coefficient: F,
}

/// Expanded monomials serialized for GPU upload.
#[derive(Clone, Debug, PartialEq, Eq)]
pub struct ExpandedMonomials<F> {
    pub headers: Vec<MonomialHeader>,
    pub variables: Vec<PackedVar>,
    pub lambda_terms: Vec<LambdaTerm<F>>,
}

impl<F: Field> ExpandedMonomials<F> {
    pub fn from_dag(dag: &SymbolicExpressionDag<F>) -> Self {
        let mut cache: FxHashMap<usize, Arc<[ExpandedMonomial<F>]>> = FxHashMap::default();

        let mut monomial_map: FxHashMap<Vec<PackedVar>, Vec<(u32, F)>> = FxHashMap::default();

        for (constraint_idx, &dag_idx) in dag.constraint_idx.iter().enumerate() {
            let expanded = expand_node_cached(dag, dag_idx, &mut cache);
            for mono in expanded.iter() {
                if mono.coefficient == F::ZERO {
                    continue;
                }
                monomial_map
                    .entry(mono.variables.clone())
                    .or_default()
                    .push((constraint_idx as u32, mono.coefficient));
            }
        }

        let mut monomials: Vec<_> = monomial_map.into_iter().collect();
        monomials.sort_by(|(vars_a, _), (vars_b, _)| {
            vars_a
                .len()
                .cmp(&vars_b.len())
                .then_with(|| vars_a.cmp(vars_b))
        });

        let (headers, all_vars, all_lambda_terms) = serialize_monomials(
            monomials,
            |terms| terms.sort_by_key(|(constraint_idx, _)| *constraint_idx),
            |(idx, coeff)| LambdaTerm {
                constraint_idx: idx,
                coefficient: coeff,
            },
        );

        Self {
            headers,
            variables: all_vars,
            lambda_terms: all_lambda_terms,
        }
    }
}

fn expand_node_cached<F: Field>(
    dag: &SymbolicExpressionDag<F>,
    idx: usize,
    cache: &mut FxHashMap<usize, Arc<[ExpandedMonomial<F>]>>,
) -> Arc<[ExpandedMonomial<F>]> {
    if let Some(cached) = cache.get(&idx) {
        return Arc::clone(cached);
    }

    let result_vec = match &dag.nodes[idx] {
        SymbolicExpressionNode::Constant(c) => expand_leaf(vec![], *c),
        SymbolicExpressionNode::Variable(v) => {
            expand_leaf(vec![PackedVar::from_symbolic_var(v)], F::ONE)
        }
        SymbolicExpressionNode::IsFirstRow => expand_leaf(vec![PackedVar::is_first()], F::ONE),
        SymbolicExpressionNode::IsLastRow => expand_leaf(vec![PackedVar::is_last()], F::ONE),
        SymbolicExpressionNode::IsTransition => {
            expand_leaf(vec![PackedVar::is_transition()], F::ONE)
        }
        SymbolicExpressionNode::Add {
            left_idx,
            right_idx,
            ..
        } => {
            let left = expand_node_cached(dag, *left_idx, cache);
            let right = expand_node_cached(dag, *right_idx, cache);
            let mut result = Vec::with_capacity(left.len() + right.len());
            result.extend(left.iter().cloned());
            result.extend(right.iter().cloned());
            combine_like_terms(result)
        }
        SymbolicExpressionNode::Sub {
            left_idx,
            right_idx,
            ..
        } => {
            let left = expand_node_cached(dag, *left_idx, cache);
            let right = expand_node_cached(dag, *right_idx, cache);
            let mut result = Vec::with_capacity(left.len() + right.len());
            result.extend(left.iter().cloned());
            for mut mono in right.iter().cloned() {
                mono.coefficient = -mono.coefficient;
                result.push(mono);
            }
            combine_like_terms(result)
        }
        SymbolicExpressionNode::Mul {
            left_idx,
            right_idx,
            ..
        } => {
            let left = expand_node_cached(dag, *left_idx, cache);
            let right = expand_node_cached(dag, *right_idx, cache);
            let mut result = Vec::with_capacity(left.len() * right.len());
            for l in left.iter() {
                for r in right.iter() {
                    let mut vars = l.variables.clone();
                    vars.extend(&r.variables);
                    vars.sort();
                    result.push(ExpandedMonomial {
                        variables: vars,
                        coefficient: l.coefficient * r.coefficient,
                    });
                }
            }
            combine_like_terms(result)
        }
        SymbolicExpressionNode::Neg { idx, .. } => expand_node_cached(dag, *idx, cache)
            .iter()
            .cloned()
            .map(|mut mono| {
                mono.coefficient = -mono.coefficient;
                mono
            })
            .collect(),
    };

    let result = Arc::from(result_vec);
    cache.insert(idx, Arc::clone(&result));
    result
}

fn expand_leaf<F: Field>(variables: Vec<PackedVar>, coefficient: F) -> Vec<ExpandedMonomial<F>> {
    vec![ExpandedMonomial {
        variables,
        coefficient,
    }]
}

fn serialize_monomials<TermIn, TermOut, FSort, FMap>(
    monomials: impl IntoIterator<Item = (Vec<PackedVar>, Vec<TermIn>)>,
    mut sort_terms: FSort,
    mut map_term: FMap,
) -> (Vec<MonomialHeader>, Vec<PackedVar>, Vec<TermOut>)
where
    FSort: FnMut(&mut Vec<TermIn>),
    FMap: FnMut(TermIn) -> TermOut,
{
    let iter = monomials.into_iter();
    let (min, _) = iter.size_hint();
    let mut headers = Vec::with_capacity(min);
    let mut all_vars = Vec::new();
    let mut all_terms = Vec::new();

    for (vars, mut terms) in iter {
        sort_terms(&mut terms);
        assert!(
            vars.len() <= u16::MAX as usize,
            "monomial has too many variables for PackedVar header"
        );
        assert!(
            terms.len() <= u16::MAX as usize,
            "monomial has too many terms for PackedVar header"
        );
        headers.push(MonomialHeader {
            var_offset: all_vars.len() as u32,
            num_vars: vars.len() as u16,
            term_offset: all_terms.len() as u32,
            num_terms: terms.len() as u16,
        });
        all_vars.extend(vars);
        all_terms.extend(terms.into_iter().map(&mut map_term));
    }

    (headers, all_vars, all_terms)
}

fn combine_like_terms<F: Field>(monomials: Vec<ExpandedMonomial<F>>) -> Vec<ExpandedMonomial<F>> {
    let mut map: FxHashMap<Vec<PackedVar>, F> = FxHashMap::default();
    for mono in monomials {
        *map.entry(mono.variables).or_insert(F::ZERO) += mono.coefficient;
    }
    map.into_iter()
        .filter(|(_, coeff)| *coeff != F::ZERO)
        .map(|(variables, coefficient)| ExpandedMonomial {
            variables,
            coefficient,
        })
        .collect()
}

// ============================================================================
// INTERACTION (LOGUP) MONOMIAL EXPANSION
// ============================================================================

/// Expanded interaction monomials for GPU upload.
#[derive(Clone, Debug, PartialEq, Eq)]
pub struct ExpandedInteractionMonomials<F> {
    /// Numerator monomial headers
    pub numer_headers: Vec<MonomialHeader>,
    /// Numerator monomial variables
    pub numer_variables: Vec<PackedVar>,
    /// Numerator interaction terms: (interaction_idx, 0, coefficient)
    pub numer_terms: Vec<InteractionMonomialTerm<F>>,
    /// Denominator monomial headers
    pub denom_headers: Vec<MonomialHeader>,
    /// Denominator monomial variables
    pub denom_variables: Vec<PackedVar>,
    /// Denominator interaction terms: (interaction_idx, field_idx, coefficient)
    pub denom_terms: Vec<InteractionMonomialTerm<F>>,
    /// Number of interactions
    pub num_interactions: u32,
    /// Maximum message length across all interactions
    pub max_fields_len: usize,
}

impl<F: Field> ExpandedInteractionMonomials<F> {
    /// Create expanded interaction monomials from symbolic constraints.
    pub fn from_symbolic_constraints(symbolic: &SymbolicConstraints<F>) -> Self {
        let interactions = &symbolic.interactions;
        if interactions.is_empty() {
            return Self {
                numer_headers: Vec::new(),
                numer_variables: Vec::new(),
                numer_terms: Vec::new(),
                denom_headers: Vec::new(),
                denom_variables: Vec::new(),
                denom_terms: Vec::new(),
                num_interactions: 0,
                max_fields_len: 0,
            };
        }

        let max_fields_len = interactions
            .iter()
            .map(|i| i.message.len())
            .max()
            .unwrap_or(0);

        // Build numerator monomials: expand count expressions
        // Group by variables -> (interaction_idx, coefficient)
        let mut numer_map: FxHashMap<Vec<PackedVar>, Vec<(u16, F)>> = FxHashMap::default();
        for (interaction_idx, interaction) in interactions.iter().enumerate() {
            let monomials = expand_symbolic_expression(&interaction.count);
            for mono in monomials {
                if mono.coefficient == F::ZERO {
                    continue;
                }
                numer_map
                    .entry(mono.variables)
                    .or_default()
                    .push((interaction_idx as u16, mono.coefficient));
            }
        }

        // Build denominator monomials: expand each message field
        // Each message field contributes: coeff * beta_pows[field_idx] * eq_3bs[interaction_idx]
        // Group by variables -> (interaction_idx, field_idx, coefficient)
        let mut denom_map: FxHashMap<Vec<PackedVar>, Vec<(u16, u16, F)>> = FxHashMap::default();
        for (interaction_idx, interaction) in interactions.iter().enumerate() {
            for (field_idx, field_expr) in interaction.message.iter().enumerate() {
                let monomials = expand_symbolic_expression(field_expr);
                for mono in monomials {
                    if mono.coefficient == F::ZERO {
                        continue;
                    }
                    denom_map.entry(mono.variables).or_default().push((
                        interaction_idx as u16,
                        field_idx as u16,
                        mono.coefficient,
                    ));
                }
            }
        }

        let (numer_headers, numer_variables, numer_terms) = serialize_monomials(
            numer_map,
            |_| {},
            |(idx, coeff)| InteractionMonomialTerm {
                interaction_idx: idx,
                field_idx: 0, // unused for numerator
                coefficient: coeff,
            },
        );

        let (denom_headers, denom_variables, denom_terms) = serialize_monomials(
            denom_map,
            |_| {},
            |(int_idx, field_idx, coeff)| InteractionMonomialTerm {
                interaction_idx: int_idx,
                field_idx,
                coefficient: coeff,
            },
        );

        Self {
            numer_headers,
            numer_variables,
            numer_terms,
            denom_headers,
            denom_variables,
            denom_terms,
            num_interactions: interactions.len() as u32,
            max_fields_len,
        }
    }
}

/// Expand a `SymbolicExpression` into a list of monomials.
fn expand_symbolic_expression<F: Field>(expr: &SymbolicExpression<F>) -> Vec<ExpandedMonomial<F>> {
    match expr {
        SymbolicExpression::Constant(c) => expand_leaf(vec![], *c),
        SymbolicExpression::Variable(v) => {
            expand_leaf(vec![PackedVar::from_symbolic_var(v)], F::ONE)
        }
        SymbolicExpression::IsFirstRow => expand_leaf(vec![PackedVar::is_first()], F::ONE),
        SymbolicExpression::IsLastRow => expand_leaf(vec![PackedVar::is_last()], F::ONE),
        SymbolicExpression::IsTransition => expand_leaf(vec![PackedVar::is_transition()], F::ONE),
        SymbolicExpression::Add { x, y, .. } => {
            let mut result = expand_symbolic_expression(x);
            result.extend(expand_symbolic_expression(y));
            combine_like_terms(result)
        }
        SymbolicExpression::Sub { x, y, .. } => {
            let mut result = expand_symbolic_expression(x);
            for mut mono in expand_symbolic_expression(y) {
                mono.coefficient = -mono.coefficient;
                result.push(mono);
            }
            combine_like_terms(result)
        }
        SymbolicExpression::Mul { x, y, .. } => {
            let left_monomials = expand_symbolic_expression(x);
            let right_monomials = expand_symbolic_expression(y);
            let mut result = Vec::with_capacity(left_monomials.len() * right_monomials.len());
            for l in &left_monomials {
                for r in &right_monomials {
                    let mut vars = l.variables.clone();
                    vars.extend(&r.variables);
                    vars.sort();
                    result.push(ExpandedMonomial {
                        variables: vars,
                        coefficient: l.coefficient * r.coefficient,
                    });
                }
            }
            combine_like_terms(result)
        }
        SymbolicExpression::Neg { x, .. } => expand_symbolic_expression(x)
            .into_iter()
            .map(|mut mono| {
                mono.coefficient = -mono.coefficient;
                mono
            })
            .collect(),
    }
}