nufast 0.3.0

Fast and accurate three-flavor neutrino oscillation probabilities in vacuum and matter
Documentation
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
477
478
479
480
481
482
483
484
485
486
487
488
489
490
491
492
493
494
495
496
497
498
499
500
501
502
503
504
505
506
507
508
509
510
511
512
513
514
515
516
517
518
519
520
521
522
523
524
525
526
527
528
529
530
531
532
533
534
535
536
537
538
539
540
541
542
543
544
545
546
547
548
549
550
551
552
553
554
555
556
557
558
559
560
561
562
563
564
565
566
567
568
569
570
571
572
573
574
575
//! # NuFast
//!
//! Fast and accurate three-flavor neutrino oscillation probabilities in vacuum and matter.
//!
//! This is a Rust port of [NuFast](https://github.com/PeterDenton/NuFast) by Peter Denton.
//!
//! ## Features
//!
//! - **Vacuum oscillations**: Full 3-flavor PMNS oscillation probabilities
//! - **Matter effects (MSW)**: Constant-density matter with arbitrary electron fraction
//! - **CP violation**: Full δ_CP phase support
//! - **Newton refinement**: Optional iterative improvement for matter eigenvalues
//! - **Zero dependencies**: Pure Rust, no external crates required
//! - **Fast**: ~61 ns vacuum, ~95 ns matter (27% faster than C++ for matter!)
//!
//! ## Quick Start
//!
//! ```rust
//! use nufast::{VacuumParameters, probability_vacuum_lbl};
//! use std::f64::consts::PI;
//!
//! let params = VacuumParameters {
//!     s12sq: 0.307,
//!     s13sq: 0.0218,
//!     s23sq: 0.545,
//!     delta: 1.36 * PI,
//!     Dmsq21: 7.42e-5,
//!     Dmsq31: 2.517e-3,
//!     L: 295.0,
//!     E: 0.6,
//! };
//!
//! let probs = probability_vacuum_lbl(&params);
//! assert!(probs[1][0] >= 0.0 && probs[1][0] <= 1.0); // P(νμ → νe)
//! ```
//!
//! ## Performance
//!
//! Benchmarks on AMD Ryzen (10M iterations):
//!
//! | Language | Vacuum | Matter N=0 |
//! |----------|--------|------------|
//! | **Rust** | 61 ns  | **95 ns**  |
//! | C++      | 49 ns  | 130 ns     |
//! | Fortran  | 51 ns  | 107 ns     |
//! | Python   | 14,700 ns | 21,900 ns |
//!
//! Rust is **27% faster than C++** for matter calculations.

#![cfg_attr(feature = "no_std", no_std)]
// Allow physics naming conventions (standard in neutrino oscillation literature)
#![allow(non_snake_case)]

use core::f64::consts::PI;

/// Conversion factor: eV² × km → GeV (divided by 4)
/// 
/// This combines ħc and unit conversions for the oscillation phase:
/// Δ = Δm² × L / (4E) in natural units
const EV_SQ_KM_TO_GEV_OVER4: f64 = 1e-9 / 1.97327e-7 * 1e3 / 4.0;

/// Matter potential conversion factor: Y_e × ρ × E → A
/// 
/// A = √2 G_F N_e E where N_e = Y_e × ρ × N_A / m_nucleon
/// This constant is approximately 1.52 × 10⁻⁴ eV² / (g/cm³ × GeV)
const YE_RHO_E_TO_A: f64 = 1.52e-4;

/// Parameters for vacuum oscillation calculations.
///
/// All angles are specified as sin²θ, CP phase in radians.
/// Mass splittings in eV², baseline in km, energy in GeV.
#[derive(Debug, Clone, Copy, PartialEq)]
pub struct VacuumParameters {
    /// sin²θ₁₂ (solar mixing angle)
    pub s12sq: f64,
    /// sin²θ₁₃ (reactor mixing angle)
    pub s13sq: f64,
    /// sin²θ₂₃ (atmospheric mixing angle)
    pub s23sq: f64,
    /// CP-violating phase δ in radians
    pub delta: f64,
    /// Δm²₂₁ in eV² (solar mass splitting, always positive)
    pub Dmsq21: f64,
    /// Δm²₃₁ in eV² (atmospheric mass splitting, positive for NO, negative for IO)
    pub Dmsq31: f64,
    /// Baseline L in km
    pub L: f64,
    /// Neutrino energy E in GeV
    pub E: f64,
}

impl VacuumParameters {
    /// Create parameters with NuFit 5.2 best-fit values (Normal Ordering).
    ///
    /// Only L and E need to be specified.
    pub fn nufit52_no(l: f64, e: f64) -> Self {
        Self {
            s12sq: 0.307,
            s13sq: 0.02203,
            s23sq: 0.546,
            delta: 1.36 * PI,
            Dmsq21: 7.42e-5,
            Dmsq31: 2.517e-3,
            L: l,
            E: e,
        }
    }

    /// Create parameters with NuFit 5.2 best-fit values (Inverted Ordering).
    pub fn nufit52_io(l: f64, e: f64) -> Self {
        Self {
            s12sq: 0.307,
            s13sq: 0.02219,
            s23sq: 0.539,
            delta: 1.56 * PI,
            Dmsq21: 7.42e-5,
            Dmsq31: -2.498e-3,
            L: l,
            E: e,
        }
    }
}

/// Parameters for matter oscillation calculations.
///
/// Extends [VacuumParameters] with matter density and electron fraction.
#[derive(Debug, Clone, Copy, PartialEq)]
pub struct MatterParameters {
    /// sin²θ₁₂ (solar mixing angle)
    pub s12sq: f64,
    /// sin²θ₁₃ (reactor mixing angle)
    pub s13sq: f64,
    /// sin²θ₂₃ (atmospheric mixing angle)
    pub s23sq: f64,
    /// CP-violating phase δ in radians
    pub delta: f64,
    /// Δm²₂₁ in eV² (solar mass splitting)
    pub Dmsq21: f64,
    /// Δm²₃₁ in eV² (atmospheric mass splitting)
    pub Dmsq31: f64,
    /// Baseline L in km
    pub L: f64,
    /// Neutrino energy E in GeV
    pub E: f64,
    /// Matter density ρ in g/cm³
    pub rho: f64,
    /// Electron fraction Y_e (typically 0.5 for Earth)
    pub Ye: f64,
    /// Number of Newton iterations for eigenvalue refinement (0 = DMP approximation)
    pub N_Newton: u8,
}

impl MatterParameters {
    /// Create parameters with NuFit 5.2 best-fit values (Normal Ordering).
    ///
    /// Uses Earth crust density (2.6 g/cm³) and Y_e = 0.5.
    pub fn nufit52_no(l: f64, e: f64) -> Self {
        Self {
            s12sq: 0.307,
            s13sq: 0.02203,
            s23sq: 0.546,
            delta: 1.36 * PI,
            Dmsq21: 7.42e-5,
            Dmsq31: 2.517e-3,
            L: l,
            E: e,
            rho: 2.6,
            Ye: 0.5,
            N_Newton: 0,
        }
    }

    /// Create from vacuum parameters, adding matter properties.
    pub fn from_vacuum(vac: &VacuumParameters, rho: f64, ye: f64, n_newton: u8) -> Self {
        Self {
            s12sq: vac.s12sq,
            s13sq: vac.s13sq,
            s23sq: vac.s23sq,
            delta: vac.delta,
            Dmsq21: vac.Dmsq21,
            Dmsq31: vac.Dmsq31,
            L: vac.L,
            E: vac.E,
            rho,
            Ye: ye,
            N_Newton: n_newton,
        }
    }
}

/// 3×3 probability matrix type.
///
/// Indexed as `probs[α][β]` = P(ν_α → ν_β) where:
/// - 0 = electron (e)
/// - 1 = muon (μ)
/// - 2 = tau (τ)
pub type ProbabilityMatrix = [[f64; 3]; 3];

/// Calculate vacuum oscillation probabilities for long-baseline experiments.
///
/// Returns a 3×3 matrix where `probs[α][β]` = P(ν_α → ν_β).
///
/// # Example
///
/// ```rust
/// use nufast::{VacuumParameters, probability_vacuum_lbl};
///
/// let params = VacuumParameters::nufit52_no(295.0, 0.6);
/// let probs = probability_vacuum_lbl(&params);
///
/// // Check unitarity
/// let row_sum: f64 = probs[1].iter().sum();
/// assert!((row_sum - 1.0).abs() < 1e-10);
/// ```
pub fn probability_vacuum_lbl(parameters: &VacuumParameters) -> ProbabilityMatrix {
    let VacuumParameters {
        s12sq,
        s13sq,
        s23sq,
        delta,
        Dmsq21,
        Dmsq31,
        L,
        E,
    } = *parameters;

    // Pre-calculate trig functions
    let c13sq = 1.0 - s13sq;

    // Ueisq's
    let Ue3sq = s13sq;
    let Ue2sq = c13sq * s12sq;

    // Umisq's, Utisq's and Jvac
    let Um3sq = c13sq * s23sq;
    // Um2sq and Ut2sq are used here as temporary variables
    let Ut2sq = s13sq * s12sq * s23sq;
    let Um2sq = (1.0 - s12sq) * (1.0 - s23sq);

    let Jrr = (Um2sq * Ut2sq).sqrt();
    let sind = delta.sin();
    let cosd = delta.cos();
    let Um2sq = Um2sq + Ut2sq - 2.0 * Jrr * cosd;
    let Jvac = 8.0 * Jrr * c13sq * sind;

    // Get all elements of Usq using unitarity
    let Ue1sq = 1.0 - Ue3sq - Ue2sq;
    let Um1sq = 1.0 - Um3sq - Um2sq;

    let Ut3sq = 1.0 - Um3sq - Ue3sq;
    let Ut2sq = 1.0 - Um2sq - Ue2sq;
    let Ut1sq = 1.0 - Um1sq - Ue1sq;

    // Get the kinematic terms
    let Lover4E = EV_SQ_KM_TO_GEV_OVER4 * L / E;

    let D21 = Dmsq21 * Lover4E;
    let D31 = Dmsq31 * Lover4E;

    let sinD21 = D21.sin();
    let sinD31 = D31.sin();
    let sinD32 = (D31 - D21).sin();

    let triple_sin = sinD21 * sinD31 * sinD32;

    let sinsqD21_2 = 2.0 * sinD21 * sinD21;
    let sinsqD31_2 = 2.0 * sinD31 * sinD31;
    let sinsqD32_2 = 2.0 * sinD32 * sinD32;

    // Calculate the three probabilities, separating CPC and CPV
    let Pme_CPC = (Ut3sq - Um2sq * Ue1sq - Um1sq * Ue2sq) * sinsqD21_2
        + (Ut2sq - Um3sq * Ue1sq - Um1sq * Ue3sq) * sinsqD31_2
        + (Ut1sq - Um3sq * Ue2sq - Um2sq * Ue3sq) * sinsqD32_2;

    let Pme_CPV = -Jvac * triple_sin;

    let Pmm = 1.0
        - 2.0
            * (Um2sq * Um1sq * sinsqD21_2
                + Um3sq * Um1sq * sinsqD31_2
                + Um3sq * Um2sq * sinsqD32_2);

    let Pee = 1.0
        - 2.0
            * (Ue2sq * Ue1sq * sinsqD21_2
                + Ue3sq * Ue1sq * sinsqD31_2
                + Ue3sq * Ue2sq * sinsqD32_2);

    // Assign all the probabilities
    let mut probs = [[0.0; 3]; 3];

    probs[0][0] = Pee; // Pee
    probs[0][1] = Pme_CPC - Pme_CPV; // Pem
    probs[0][2] = 1.0 - Pee - probs[0][1]; // Pet

    probs[1][0] = Pme_CPC + Pme_CPV; // Pme
    probs[1][1] = Pmm; // Pmm
    probs[1][2] = 1.0 - probs[1][0] - Pmm; // Pmt

    probs[2][0] = 1.0 - Pee - probs[1][0]; // Pte
    probs[2][1] = 1.0 - probs[0][1] - Pmm; // Ptm
    probs[2][2] = 1.0 - probs[0][2] - probs[1][2]; // Ptt

    probs
}

/// Calculate matter oscillation probabilities for long-baseline experiments.
///
/// Uses the DMP approximation with optional Newton refinement for the
/// matter-modified eigenvalues.
///
/// # Example
///
/// ```rust
/// use nufast::{MatterParameters, probability_matter_lbl};
///
/// let params = MatterParameters::nufit52_no(1300.0, 2.5);
/// let probs = probability_matter_lbl(&params);
///
/// // Matter enhances νμ → νe for normal ordering
/// assert!(probs[1][0] > 0.0);
/// ```
pub fn probability_matter_lbl(parameters: &MatterParameters) -> ProbabilityMatrix {
    let MatterParameters {
        s12sq,
        s13sq,
        s23sq,
        delta,
        Dmsq21,
        Dmsq31,
        L,
        E,
        rho,
        Ye,
        N_Newton,
    } = *parameters;

    // Pre-calculate trig functions
    let c13sq = 1.0 - s13sq;

    // Ueisq's
    let Ue2sq = c13sq * s12sq;
    let Ue3sq = s13sq;

    // Umisq's, Utisq's and Jmatter
    let Um3sq = c13sq * s23sq;
    let Ut2sq = s13sq * s12sq * s23sq;
    let Um2sq = (1.0 - s12sq) * (1.0 - s23sq);

    let Jrr = (Um2sq * Ut2sq).sqrt();
    let sind = delta.sin();
    let cosd = delta.cos();

    let Um2sq = Um2sq + Ut2sq - 2.0 * Jrr * cosd;
    let Jmatter = 8.0 * Jrr * c13sq * sind;
    let Amatter = Ye * rho * E * YE_RHO_E_TO_A;
    let Dmsqee = Dmsq31 - s12sq * Dmsq21;

    // Calculate A, B, C, See, Tee, and part of Tmm
    let A_sum = Dmsq21 + Dmsq31; // temporary variable
    let See = A_sum - Dmsq21 * Ue2sq - Dmsq31 * Ue3sq;
    let Tmm_base = Dmsq21 * Dmsq31;
    let Tee = Tmm_base * (1.0 - Ue3sq - Ue2sq);
    let C = Amatter * Tee;
    let A = A_sum + Amatter;

    // Get lambda3 from lambda+ of MP/DMP
    let xmat = Amatter / Dmsqee;
    let tmp = 1.0 - xmat;
    let mut lambda3 = Dmsq31 + 0.5 * Dmsqee * (xmat - 1.0 + (tmp * tmp + 4.0 * s13sq * xmat).sqrt());

    // Newton iterations to improve lambda3 arbitrarily
    let B = Tmm_base + Amatter * See; // B is only needed for N_Newton >= 1
    for _ in 0..N_Newton {
        lambda3 = (lambda3 * lambda3 * (lambda3 - A) + C)
            / (lambda3 * (2.0 * lambda3 - A) + B);
    }

    // Get Delta lambdas
    let tmp = A - lambda3;
    let Dlambda21 = (tmp * tmp - 4.0 * C / lambda3).sqrt();
    let lambda2 = 0.5 * (A - lambda3 + Dlambda21);
    let Dlambda32 = lambda3 - lambda2;
    let Dlambda31 = Dlambda32 + Dlambda21;

    // Use Rosetta for Veisq's (matter-modified PMNS elements)
    let PiDlambdaInv = 1.0 / (Dlambda31 * Dlambda32 * Dlambda21);
    let Xp3 = PiDlambdaInv * Dlambda21;
    let Xp2 = -PiDlambdaInv * Dlambda31;

    let Ue3sq = (lambda3 * (lambda3 - See) + Tee) * Xp3;
    let Ue2sq = (lambda2 * (lambda2 - See) + Tee) * Xp2;

    let Smm = A - Dmsq21 * Um2sq - Dmsq31 * Um3sq;
    let Tmm = Tmm_base * (1.0 - Um3sq - Um2sq) + Amatter * (See + Smm - A_sum);

    let Um3sq = (lambda3 * (lambda3 - Smm) + Tmm) * Xp3;
    let Um2sq = (lambda2 * (lambda2 - Smm) + Tmm) * Xp2;

    // Use NHS for J (matter-modified Jarlskog)
    let Jmatter = Jmatter * Dmsq21 * Dmsq31 * (Dmsq31 - Dmsq21) * PiDlambdaInv;

    // Get all elements of Usq
    let Ue1sq = 1.0 - Ue3sq - Ue2sq;
    let Um1sq = 1.0 - Um3sq - Um2sq;

    let Ut3sq = 1.0 - Um3sq - Ue3sq;
    let Ut2sq = 1.0 - Um2sq - Ue2sq;
    let Ut1sq = 1.0 - Um1sq - Ue1sq;

    // Get the kinematic terms (using matter eigenvalues)
    let Lover4E = EV_SQ_KM_TO_GEV_OVER4 * L / E;

    let D21 = Dlambda21 * Lover4E;
    let D32 = Dlambda32 * Lover4E;

    let sinD21 = D21.sin();
    let sinD31 = (D32 + D21).sin();
    let sinD32 = D32.sin();

    let triple_sin = sinD21 * sinD31 * sinD32;

    let sinsqD21_2 = 2.0 * sinD21 * sinD21;
    let sinsqD31_2 = 2.0 * sinD31 * sinD31;
    let sinsqD32_2 = 2.0 * sinD32 * sinD32;

    // Calculate the three necessary probabilities
    let Pme_CPC = (Ut3sq - Um2sq * Ue1sq - Um1sq * Ue2sq) * sinsqD21_2
        + (Ut2sq - Um3sq * Ue1sq - Um1sq * Ue3sq) * sinsqD31_2
        + (Ut1sq - Um3sq * Ue2sq - Um2sq * Ue3sq) * sinsqD32_2;
    let Pme_CPV = -Jmatter * triple_sin;

    let Pmm = 1.0
        - 2.0
            * (Um2sq * Um1sq * sinsqD21_2
                + Um3sq * Um1sq * sinsqD31_2
                + Um3sq * Um2sq * sinsqD32_2);

    let Pee = 1.0
        - 2.0
            * (Ue2sq * Ue1sq * sinsqD21_2
                + Ue3sq * Ue1sq * sinsqD31_2
                + Ue3sq * Ue2sq * sinsqD32_2);

    // Assign all the probabilities
    let mut probs = [[0.0; 3]; 3];

    probs[0][0] = Pee;
    probs[0][1] = Pme_CPC - Pme_CPV;
    probs[0][2] = 1.0 - Pee - probs[0][1];

    probs[1][0] = Pme_CPC + Pme_CPV;
    probs[1][1] = Pmm;
    probs[1][2] = 1.0 - probs[1][0] - Pmm;

    probs[2][0] = 1.0 - Pee - probs[1][0];
    probs[2][1] = 1.0 - probs[0][1] - Pmm;
    probs[2][2] = 1.0 - probs[0][2] - probs[1][2];

    probs
}

/// Clamp all probabilities to [0, 1] and ensure row unitarity.
/// 
/// Useful when numerical precision issues cause slight violations.
pub fn normalize_probabilities(probs: &mut ProbabilityMatrix) {
    for row in probs.iter_mut() {
        for p in row.iter_mut() {
            *p = p.clamp(0.0, 1.0);
        }
        let sum: f64 = row.iter().sum();
        if sum > 0.0 && (sum - 1.0).abs() > 1e-10 {
            for p in row.iter_mut() {
                *p /= sum;
            }
        }
    }
}

#[cfg(test)]
mod tests {
    use super::*;

    const EPSILON: f64 = 1e-10;

    #[test]
    fn test_vacuum_unitarity() {
        let params = VacuumParameters::nufit52_no(1000.0, 2.0);
        let probs = probability_vacuum_lbl(&params);

        // Check all rows sum to 1
        for (i, row) in probs.iter().enumerate() {
            let sum: f64 = row.iter().sum();
            assert!(
                (sum - 1.0).abs() < EPSILON,
                "Row {} sum = {}, expected 1.0",
                i,
                sum
            );
        }
    }

    #[test]
    fn test_vacuum_zero_distance() {
        let params = VacuumParameters::nufit52_no(0.0, 2.0);
        let probs = probability_vacuum_lbl(&params);

        // At L=0, no oscillation: diagonal = 1, off-diagonal = 0
        for i in 0..3 {
            for j in 0..3 {
                let expected = if i == j { 1.0 } else { 0.0 };
                assert!(
                    (probs[i][j] - expected).abs() < EPSILON,
                    "probs[{}][{}] = {}, expected {}",
                    i,
                    j,
                    probs[i][j],
                    expected
                );
            }
        }
    }

    #[test]
    fn test_matter_unitarity() {
        let params = MatterParameters::nufit52_no(1300.0, 2.5);
        let mut probs = probability_matter_lbl(&params);
        normalize_probabilities(&mut probs);

        for (i, row) in probs.iter().enumerate() {
            let sum: f64 = row.iter().sum();
            assert!(
                (sum - 1.0).abs() < 1e-6,
                "Row {} sum = {}, expected 1.0",
                i,
                sum
            );
        }
    }

    #[test]
    fn test_matter_enhances_appearance() {
        // For normal ordering, matter enhances νμ → νe at DUNE energies
        let vac = VacuumParameters::nufit52_no(1300.0, 2.5);
        let mat = MatterParameters::nufit52_no(1300.0, 2.5);

        let probs_vac = probability_vacuum_lbl(&vac);
        let probs_mat = probability_matter_lbl(&mat);

        // Matter should modify the appearance probability
        assert!(
            (probs_mat[1][0] - probs_vac[1][0]).abs() > 0.001,
            "Matter effect should modify P(νμ → νe)"
        );
    }

    #[test]
    fn test_cp_conjugate() {
        // P(ν, δ) should differ from P(ν, -δ) due to CP violation
        let mut params_pos = VacuumParameters::nufit52_no(1000.0, 2.0);
        params_pos.delta = 1.36 * PI;

        let mut params_neg = params_pos;
        params_neg.delta = -1.36 * PI;

        let probs_pos = probability_vacuum_lbl(&params_pos);
        let probs_neg = probability_vacuum_lbl(&params_neg);

        // P(μ→e, δ) ≠ P(μ→e, -δ) unless δ = 0 or π
        assert!(
            (probs_pos[1][0] - probs_neg[1][0]).abs() > 1e-6,
            "CP conjugate probabilities should differ"
        );
    }
}