mathcompile 0.1.2

High-performance symbolic mathematics with final tagless design, egglog optimization, and Rust hot-loading compilation
Documentation
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
477
478
479
480
481
482
483
484
485
486
487
488
489
490
491
492
493
494
495
496
497
498
499
500
501
502
503
504
505
506
507
508
509
510
511
512
513
514
515
516
517
//! Interval-Based Domain Analysis
//!
//! This module implements a mathematically rigorous domain representation using
//! interval endpoints, eliminating redundancy while providing full expressiveness.

use crate::final_tagless::ASTRepr;
use std::collections::HashMap;
use std::fmt;

/// Interval endpoint specification
#[derive(Debug, Clone, PartialEq)]
pub enum Endpoint<F> {
    /// Open endpoint: (value, ...)  or  (..., value)
    Open(F),
    /// Closed endpoint: [value, ...]  or  [..., value]
    Closed(F),
    /// Unbounded: (-∞, ...)  or  (..., +∞)
    Unbounded,
}

/// Abstract domain representation using intervals
#[derive(Debug, Clone, PartialEq)]
pub enum IntervalDomain<F> {
    /// Bottom domain (empty set)
    Bottom,
    /// Top domain (all real numbers) = (-∞, +∞)
    Top,
    /// Single constant value = {c}
    Constant(F),
    /// General interval with flexible endpoints
    Interval {
        lower: Endpoint<F>,
        upper: Endpoint<F>,
    },
}

impl<F: Copy + PartialOrd> IntervalDomain<F> {
    /// Create common domain patterns

    /// Positive real numbers: (0, +∞)
    pub fn positive(zero: F) -> Self {
        Self::Interval {
            lower: Endpoint::Open(zero),
            upper: Endpoint::Unbounded,
        }
    }

    /// Non-negative real numbers: [0, +∞)
    pub fn non_negative(zero: F) -> Self {
        Self::Interval {
            lower: Endpoint::Closed(zero),
            upper: Endpoint::Unbounded,
        }
    }

    /// Negative real numbers: (-∞, 0)
    pub fn negative(zero: F) -> Self {
        Self::Interval {
            lower: Endpoint::Unbounded,
            upper: Endpoint::Open(zero),
        }
    }

    /// Non-positive real numbers: (-∞, 0]
    pub fn non_positive(zero: F) -> Self {
        Self::Interval {
            lower: Endpoint::Unbounded,
            upper: Endpoint::Closed(zero),
        }
    }

    /// Closed interval: [a, b]
    pub fn closed_interval(a: F, b: F) -> Self {
        if a > b {
            Self::Bottom
        } else if a == b {
            Self::Constant(a)
        } else {
            Self::Interval {
                lower: Endpoint::Closed(a),
                upper: Endpoint::Closed(b),
            }
        }
    }

    /// Open interval: (a, b)
    pub fn open_interval(a: F, b: F) -> Self {
        if a >= b {
            Self::Bottom
        } else {
            Self::Interval {
                lower: Endpoint::Open(a),
                upper: Endpoint::Open(b),
            }
        }
    }

    /// Check if a value is contained in this domain
    pub fn contains(&self, value: F) -> bool {
        match self {
            IntervalDomain::Bottom => false,
            IntervalDomain::Top => true,
            IntervalDomain::Constant(c) => value == *c,
            IntervalDomain::Interval { lower, upper } => {
                let lower_ok = match lower {
                    Endpoint::Unbounded => true,
                    Endpoint::Open(bound) => value > *bound,
                    Endpoint::Closed(bound) => value >= *bound,
                };
                let upper_ok = match upper {
                    Endpoint::Unbounded => true,
                    Endpoint::Open(bound) => value < *bound,
                    Endpoint::Closed(bound) => value <= *bound,
                };
                lower_ok && upper_ok
            }
        }
    }

    /// Check if this domain contains only positive values
    pub fn is_positive(&self, zero: F) -> bool {
        match self {
            IntervalDomain::Bottom => false,
            IntervalDomain::Top => false,
            IntervalDomain::Constant(c) => *c > zero,
            IntervalDomain::Interval { lower, upper: _ } => match lower {
                Endpoint::Open(bound) => *bound >= zero,
                Endpoint::Closed(bound) => *bound > zero,
                Endpoint::Unbounded => false,
            },
        }
    }

    /// Check if this domain contains only non-negative values
    pub fn is_non_negative(&self, zero: F) -> bool {
        match self {
            IntervalDomain::Bottom => false,
            IntervalDomain::Top => false,
            IntervalDomain::Constant(c) => *c >= zero,
            IntervalDomain::Interval { lower, upper: _ } => match lower {
                Endpoint::Open(bound) => *bound >= zero,
                Endpoint::Closed(bound) => *bound >= zero,
                Endpoint::Unbounded => false,
            },
        }
    }

    /// Check if this domain contains zero
    pub fn contains_zero(&self, zero: F) -> bool {
        self.contains(zero)
    }

    /// Compute the join (least upper bound) of two domains
    pub fn join(&self, other: &IntervalDomain<F>) -> IntervalDomain<F> {
        match (self, other) {
            (IntervalDomain::Bottom, d) | (d, IntervalDomain::Bottom) => d.clone(),
            (IntervalDomain::Top, _) | (_, IntervalDomain::Top) => IntervalDomain::Top,

            (IntervalDomain::Constant(a), IntervalDomain::Constant(b)) if a == b => {
                IntervalDomain::Constant(*a)
            }

            (
                IntervalDomain::Interval {
                    lower: l1,
                    upper: u1,
                },
                IntervalDomain::Interval {
                    lower: l2,
                    upper: u2,
                },
            ) => IntervalDomain::Interval {
                lower: min_endpoint(l1, l2),
                upper: max_endpoint(u1, u2),
            },

            // Convert constants to intervals and join
            (IntervalDomain::Constant(c), IntervalDomain::Interval { .. }) => {
                let const_interval = IntervalDomain::Interval {
                    lower: Endpoint::Closed(*c),
                    upper: Endpoint::Closed(*c),
                };
                const_interval.join(other)
            }
            (IntervalDomain::Interval { .. }, IntervalDomain::Constant(c)) => {
                let const_interval = IntervalDomain::Interval {
                    lower: Endpoint::Closed(*c),
                    upper: Endpoint::Closed(*c),
                };
                self.join(&const_interval)
            }

            // Conservative: fall back to Top for complex cases
            _ => IntervalDomain::Top,
        }
    }

    /// Compute the meet (greatest lower bound) of two domains
    pub fn meet(&self, other: &IntervalDomain<F>) -> IntervalDomain<F> {
        match (self, other) {
            (IntervalDomain::Bottom, _) | (_, IntervalDomain::Bottom) => IntervalDomain::Bottom,
            (IntervalDomain::Top, d) | (d, IntervalDomain::Top) => d.clone(),

            (IntervalDomain::Constant(a), IntervalDomain::Constant(b)) if a == b => {
                IntervalDomain::Constant(*a)
            }
            (IntervalDomain::Constant(_a), IntervalDomain::Constant(_)) => {
                IntervalDomain::Bottom // Different constants
            }

            (
                IntervalDomain::Interval {
                    lower: l1,
                    upper: u1,
                },
                IntervalDomain::Interval {
                    lower: l2,
                    upper: u2,
                },
            ) => {
                let new_lower = max_endpoint(l1, l2);
                let new_upper = min_endpoint(u1, u2);

                // Check if interval is valid
                if is_valid_interval(&new_lower, &new_upper) {
                    IntervalDomain::Interval {
                        lower: new_lower,
                        upper: new_upper,
                    }
                } else {
                    IntervalDomain::Bottom
                }
            }

            // Conservative: fall back to Bottom for complex cases
            _ => IntervalDomain::Bottom,
        }
    }
}

/// Helper function to find minimum endpoint (broader lower bound)
fn min_endpoint<F: Copy + PartialOrd>(a: &Endpoint<F>, b: &Endpoint<F>) -> Endpoint<F> {
    match (a, b) {
        (Endpoint::Unbounded, _) | (_, Endpoint::Unbounded) => Endpoint::Unbounded,
        (Endpoint::Open(x), Endpoint::Open(y)) => Endpoint::Open(if x < y { *x } else { *y }),
        (Endpoint::Closed(x), Endpoint::Closed(y)) => Endpoint::Closed(if x < y { *x } else { *y }),
        (Endpoint::Open(x), Endpoint::Closed(y)) | (Endpoint::Closed(y), Endpoint::Open(x)) => {
            if x < y {
                Endpoint::Open(*x)
            } else if x == y {
                Endpoint::Open(*x) // Open is broader than closed at same point
            } else {
                Endpoint::Closed(*y)
            }
        }
    }
}

/// Helper function to find maximum endpoint (broader upper bound)
fn max_endpoint<F: Copy + PartialOrd>(a: &Endpoint<F>, b: &Endpoint<F>) -> Endpoint<F> {
    match (a, b) {
        (Endpoint::Unbounded, _) | (_, Endpoint::Unbounded) => Endpoint::Unbounded,
        (Endpoint::Open(x), Endpoint::Open(y)) => Endpoint::Open(if x > y { *x } else { *y }),
        (Endpoint::Closed(x), Endpoint::Closed(y)) => Endpoint::Closed(if x > y { *x } else { *y }),
        (Endpoint::Open(x), Endpoint::Closed(y)) | (Endpoint::Closed(y), Endpoint::Open(x)) => {
            if x > y {
                Endpoint::Open(*x)
            } else if x == y {
                Endpoint::Open(*x) // Open is broader than closed at same point
            } else {
                Endpoint::Closed(*y)
            }
        }
    }
}

/// Check if an interval with given endpoints is valid (non-empty)
fn is_valid_interval<F: Copy + PartialOrd>(lower: &Endpoint<F>, upper: &Endpoint<F>) -> bool {
    match (lower, upper) {
        (Endpoint::Unbounded, _) | (_, Endpoint::Unbounded) => true,
        (Endpoint::Open(a), Endpoint::Open(b)) => a < b,
        (Endpoint::Closed(a), Endpoint::Closed(b)) => a <= b,
        (Endpoint::Open(a), Endpoint::Closed(b)) | (Endpoint::Closed(a), Endpoint::Open(b)) => {
            a < b
        }
    }
}

impl<F: fmt::Display> fmt::Display for IntervalDomain<F> {
    fn fmt(&self, f: &mut fmt::Formatter<'_>) -> fmt::Result {
        match self {
            IntervalDomain::Bottom => write!(f, ""),
            IntervalDomain::Top => write!(f, ""),
            IntervalDomain::Constant(c) => write!(f, "{{{c}}}"),
            IntervalDomain::Interval { lower, upper } => {
                let (left_bracket, lower_val) = match lower {
                    Endpoint::Unbounded => ("(-∞".to_string(), String::new()),
                    Endpoint::Open(val) => ("(".to_string(), format!("{val}")),
                    Endpoint::Closed(val) => ("[".to_string(), format!("{val}")),
                };
                let (upper_val, right_bracket) = match upper {
                    Endpoint::Unbounded => (String::new(), "+∞)".to_string()),
                    Endpoint::Open(val) => (format!("{val}"), ")".to_string()),
                    Endpoint::Closed(val) => (format!("{val}"), "]".to_string()),
                };

                match (lower, upper) {
                    (Endpoint::Unbounded, Endpoint::Unbounded) => write!(f, ""),
                    (Endpoint::Unbounded, _) => write!(f, "(-∞, {upper_val}{right_bracket}"),
                    (_, Endpoint::Unbounded) => write!(f, "{left_bracket}{lower_val}, +∞)"),
                    (_, _) => write!(f, "{left_bracket}{lower_val}, {upper_val}{right_bracket}"),
                }
            }
        }
    }
}

/// Domain analyzer using endpoint-based intervals
#[derive(Debug, Clone)]
pub struct IntervalDomainAnalyzer<F> {
    /// Variable domains (maps variable index to domain)
    variable_domains: HashMap<usize, IntervalDomain<F>>,
    /// Cache for computed expression domains
    expression_cache: HashMap<String, IntervalDomain<F>>,
    /// Zero value for this numeric type
    zero: F,
}

impl<F: Copy + PartialOrd + fmt::Display + fmt::Debug> IntervalDomainAnalyzer<F> {
    /// Create a new interval domain analyzer
    pub fn new(zero: F) -> Self {
        Self {
            variable_domains: HashMap::new(),
            expression_cache: HashMap::new(),
            zero,
        }
    }

    /// Set the domain for a variable
    pub fn set_variable_domain(&mut self, var_index: usize, domain: IntervalDomain<F>) {
        self.variable_domains.insert(var_index, domain);
    }

    /// Get the domain for a variable (defaults to Top if not set)
    pub fn get_variable_domain(&self, var_index: usize) -> IntervalDomain<F> {
        self.variable_domains
            .get(&var_index)
            .cloned()
            .unwrap_or(IntervalDomain::Top)
    }

    /// Analyze the domain of an expression
    pub fn analyze_domain(&mut self, expr: &ASTRepr<F>) -> IntervalDomain<F>
    where
        F: Into<f64> + From<f64>,
    {
        // Check cache first
        let expr_key = format!("{expr:?}");
        if let Some(cached) = self.expression_cache.get(&expr_key) {
            return cached.clone();
        }

        let domain = self.analyze_domain_impl(expr);
        self.expression_cache.insert(expr_key, domain.clone());
        domain
    }

    /// Internal implementation of domain analysis
    fn analyze_domain_impl(&mut self, expr: &ASTRepr<F>) -> IntervalDomain<F>
    where
        F: Into<f64> + From<f64>,
    {
        match expr {
            ASTRepr::Constant(value) => IntervalDomain::Constant(*value),

            ASTRepr::Variable(index) => self.get_variable_domain(*index),

            ASTRepr::Add(left, right) => {
                let left_domain = self.analyze_domain(left);
                let right_domain = self.analyze_domain(right);
                self.analyze_addition(&left_domain, &right_domain)
            }

            ASTRepr::Ln(inner) => {
                let inner_domain = self.analyze_domain(inner);
                self.analyze_logarithm(&inner_domain)
            }

            ASTRepr::Exp(inner) => {
                let inner_domain = self.analyze_domain(inner);
                self.analyze_exponential(&inner_domain)
            }

            // Add other operations as needed
            _ => IntervalDomain::Top, // Conservative for unimplemented operations
        }
    }

    /// Analyze addition domain
    fn analyze_addition(
        &self,
        left: &IntervalDomain<F>,
        right: &IntervalDomain<F>,
    ) -> IntervalDomain<F>
    where
        F: Into<f64> + From<f64>,
    {
        match (left, right) {
            (IntervalDomain::Bottom, _) | (_, IntervalDomain::Bottom) => IntervalDomain::Bottom,

            (IntervalDomain::Constant(a), IntervalDomain::Constant(b)) => {
                let sum: f64 = (*a).into() + (*b).into();
                IntervalDomain::Constant(F::from(sum))
            }

            // Positive + Positive = Positive
            (a, b) if a.is_positive(self.zero) && b.is_positive(self.zero) => {
                IntervalDomain::positive(self.zero)
            }

            // Conservative approximation for complex cases
            _ => IntervalDomain::Top,
        }
    }

    /// Analyze logarithm domain
    fn analyze_logarithm(&self, inner: &IntervalDomain<F>) -> IntervalDomain<F>
    where
        F: Into<f64> + From<f64>,
    {
        match inner {
            IntervalDomain::Bottom => IntervalDomain::Bottom,
            domain if !domain.is_positive(self.zero) => IntervalDomain::Bottom, // ln only defined for positive values
            IntervalDomain::Constant(x) if *x > self.zero => {
                let ln_val: f64 = (*x).into().ln();
                IntervalDomain::Constant(F::from(ln_val))
            }
            _ if inner.is_positive(self.zero) => IntervalDomain::Top, // ln of positive domain is all reals
            _ => IntervalDomain::Bottom,
        }
    }

    /// Analyze exponential domain
    fn analyze_exponential(&self, _inner: &IntervalDomain<F>) -> IntervalDomain<F> {
        // exp is always positive for any real input
        IntervalDomain::positive(self.zero)
    }
}

#[cfg(test)]
mod tests {
    use super::*;

    #[test]
    fn test_interval_domain_creation() {
        let positive = IntervalDomain::positive(0.0);
        let non_negative = IntervalDomain::non_negative(0.0);

        assert!(positive.is_positive(0.0));
        assert!(!positive.contains(0.0));
        assert!(non_negative.is_non_negative(0.0));
        assert!(non_negative.contains(0.0));
    }

    #[test]
    fn test_domain_operations() {
        let pos = IntervalDomain::positive(0.0);
        let neg = IntervalDomain::negative(0.0);
        let joined = pos.join(&neg);

        // Positive ∪ Negative should cover all non-zero reals
        assert!(joined.contains(1.0));
        assert!(joined.contains(-1.0));

        // The join of (0,+∞) and (-∞,0) produces (-∞,+∞) which is equivalent to ℝ
        match &joined {
            IntervalDomain::Interval {
                lower: Endpoint::Unbounded,
                upper: Endpoint::Unbounded,
            } => {
                // This is correct - unbounded interval is equivalent to Top
            }
            IntervalDomain::Top => {
                // This would also be correct
            }
            other => panic!("Expected unbounded interval or Top, got: {other:?}"),
        }

        // Test that it contains zero (since it's the full real line)
        assert!(joined.contains(0.0));
    }

    #[test]
    fn test_interval_validity() {
        let valid = IntervalDomain::closed_interval(1.0, 5.0);
        let invalid = IntervalDomain::closed_interval(5.0, 1.0);

        assert!(matches!(valid, IntervalDomain::Interval { .. }));
        assert!(matches!(invalid, IntervalDomain::Bottom));
    }

    #[test]
    fn test_interval_domain_analysis() {
        let mut analyzer = IntervalDomainAnalyzer::new(0.0);

        // Set x to be positive
        analyzer.set_variable_domain(0, IntervalDomain::positive(0.0));

        // Test ln(x) where x > 0
        let x = ASTRepr::Variable(0);
        let ln_x = ASTRepr::Ln(Box::new(x));
        let domain = analyzer.analyze_domain(&ln_x);

        // ln of positive domain should be Top (all reals)
        assert!(matches!(domain, IntervalDomain::Top));
    }
}