llama-gguf 0.14.0

A high-performance Rust implementation of llama.cpp - LLM inference engine with full GGUF support
Documentation
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
//! IQ (importance quantization) format dequantization and quantization
//!
//! Implements llama.cpp-compatible IQ formats: IQ1_S, IQ1_M, IQ2_XXS, IQ2_XS,
//! IQ2_S, IQ3_XXS, IQ3_S, IQ4_XS, IQ4_NL.

use super::blocks::*;
use half::f16;
use super::iq_grids::{IQ2XXS_GRID, IQ2XS_GRID, IQ2S_GRID, IQ3XXS_GRID, IQ3S_GRID};

// =============================================================================
// Lookup Tables (from llama.cpp ggml-common.h)
// =============================================================================

/// IQ4_NL codebook: 16 values mapping 4-bit index to dequantized magnitude.
/// Values are int8 in range [-127, 113], used as multiplier with scale.
pub static IQ4_NL_VALUES: [i8; 16] = [
    -127, -104, -83, -65, -49, -35, -22, -10, 1, 13, 25, 38, 53, 69, 89, 113,
];

/// Sign bit masks for IQ2/IQ3 formats (one per element in group of 8).
const KMASK_IQ2XS: [u8; 8] = [1, 2, 4, 8, 16, 32, 64, 128];

/// Sign lookup table for IQ2/IQ3 (128 entries).
const KSIGNS_IQ2XS: [u8; 128] = [
    0, 129, 130, 3, 132, 5, 6, 135, 136, 9, 10, 139, 12, 141, 142, 15, 144, 17, 18, 147, 20, 149,
    150, 23, 24, 153, 154, 27, 156, 29, 30, 159, 160, 33, 34, 163, 36, 165, 166, 39, 40, 169, 170, 43,
    172, 45, 46, 175, 48, 177, 178, 51, 180, 53, 54, 183, 184, 57, 58, 187, 60, 189, 190, 63, 192, 65,
    66, 195, 68, 197, 198, 71, 72, 201, 202, 75, 204, 77, 78, 207, 80, 209, 210, 83, 212, 85, 86, 215,
    216, 89, 90, 219, 92, 221, 222, 95, 96, 225, 226, 99, 228, 101, 102, 231, 232, 105, 106, 235, 108,
    237, 238, 111, 240, 113, 114, 243, 116, 245, 246, 119, 120, 249, 250, 123, 252, 125, 126, 255,
];

// =============================================================================
// Helper: Extract 8 bytes from IQ2 grid u64 (little-endian)
// =============================================================================

#[inline(always)]
fn iq2_grid_bytes(grid_val: u64) -> [u8; 8] {
    [
        grid_val as u8,
        (grid_val >> 8) as u8,
        (grid_val >> 16) as u8,
        (grid_val >> 24) as u8,
        (grid_val >> 32) as u8,
        (grid_val >> 40) as u8,
        (grid_val >> 48) as u8,
        (grid_val >> 56) as u8,
    ]
}

#[inline(always)]
fn iq3_grid_nibbles(grid_val: u32) -> [u8; 4] {
    [
        (grid_val & 0x0F) as u8,
        ((grid_val >> 4) & 0x0F) as u8,
        ((grid_val >> 8) & 0x0F) as u8,
        ((grid_val >> 12) & 0x0F) as u8,
    ]
}

// =============================================================================
// IQ4_NL (32 elements)
// =============================================================================

/// Dequantize IQ4_NL block to f32 (32 elements).
pub fn dequantize_iq4_nl(block: &BlockIQ4NL, output: &mut [f32; 32]) {
    let d = block.d.to_f32();
    for i in 0..16 {
        let byte = block.qs[i];
        let lo = (byte & 0x0F) as usize;
        let hi = ((byte >> 4) & 0x0F) as usize;
        output[i] = d * IQ4_NL_VALUES[lo] as f32;
        output[i + 16] = d * IQ4_NL_VALUES[hi] as f32;
    }
}

// =============================================================================
// IQ4_XS (256 elements)
// =============================================================================

/// Dequantize IQ4_XS block to f32 (256 elements).
pub fn dequantize_iq4_xs(block: &BlockIQ4XS, output: &mut [f32; 256]) {
    let d = block.d.to_f32();
    let qs = &block.qs;

    for ib in 0..8 {
        let ls = ((block.scales_l[ib / 2] >> (4 * (ib % 2))) & 0xF)
            | ((((block.scales_h >> (2 * ib)) & 3) << 4) as u8);
        let dl = d * (ls as i32 - 32) as f32;

        for j in 0..16 {
            let byte = qs[ib * 16 + j];
            let lo = (byte & 0x0F) as usize;
            let hi = ((byte >> 4) & 0x0F) as usize;
            output[ib * 32 + j] = dl * IQ4_NL_VALUES[lo] as f32;
            output[ib * 32 + j + 16] = dl * IQ4_NL_VALUES[hi] as f32;
        }
    }
}

// =============================================================================
// IQ2_XXS (256 elements)
// =============================================================================

/// Dequantize IQ2_XXS block to f32 (256 elements).
pub fn dequantize_iq2_xxs(block: &BlockIQ2XXS, output: &mut [f32; 256]) {
    let d = block.d.to_f32();

    for ib32 in 0..8 {
        let aux32_0 = block.qs[4 * ib32] as u32 | ((block.qs[4 * ib32 + 1] as u32) << 16);
        let aux32_1 = block.qs[4 * ib32 + 2] as u32 | ((block.qs[4 * ib32 + 3] as u32) << 16);
        let aux32: [u32; 2] = [aux32_0, aux32_1];

        let db = d * (0.5 + ((aux32[1] >> 28) as f32)) * 0.25;

        let aux8: [u8; 8] = [
            aux32[0] as u8,
            (aux32[0] >> 8) as u8,
            (aux32[0] >> 16) as u8,
            (aux32[0] >> 24) as u8,
            aux32[1] as u8,
            (aux32[1] >> 8) as u8,
            (aux32[1] >> 16) as u8,
            (aux32[1] >> 24) as u8,
        ];

        for l in 0..4 {
            let grid_val = IQ2XXS_GRID[aux8[l] as usize];
            let grid = iq2_grid_bytes(grid_val);
            let signs = KSIGNS_IQ2XS[((aux32[1] >> (7 * l)) & 127) as usize];

            for j in 0..8 {
                let sign = if (signs & KMASK_IQ2XS[j]) != 0 {
                    -1.0
                } else {
                    1.0
                };
                output[ib32 * 32 + l * 8 + j] = db * grid[j] as f32 * sign;
            }
        }
    }
}

// =============================================================================
// IQ2_XS (256 elements)
// =============================================================================

/// Dequantize IQ2_XS block to f32 (256 elements).
pub fn dequantize_iq2_xs(block: &BlockIQ2XS, output: &mut [f32; 256]) {
    let d = block.d.to_f32();

    for ib32 in 0..8 {
        let db0 = d * (0.5 + (block.scales[ib32] & 0xF) as f32) * 0.25;
        let db1 = d * (0.5 + (block.scales[ib32] >> 4) as f32) * 0.25;

        for l in 0..4 {
            let qs_val = block.qs[4 * ib32 + l];
            let grid_idx = (qs_val & 511) as usize;
            let grid_val = IQ2XS_GRID[grid_idx];
            let grid = iq2_grid_bytes(grid_val);
            let signs = KSIGNS_IQ2XS[(qs_val >> 9) as usize];
            let db = if l < 2 { db0 } else { db1 };

            for j in 0..8 {
                let sign = if (signs & KMASK_IQ2XS[j]) != 0 {
                    -1.0
                } else {
                    1.0
                };
                output[ib32 * 32 + l * 8 + j] = db * grid[j] as f32 * sign;
            }
        }
    }
}

// =============================================================================
// IQ2_S (256 elements)
// =============================================================================

/// Dequantize IQ2_S block to f32 (256 elements).
pub fn dequantize_iq2_s(block: &BlockIQ2S, output: &mut [f32; 256]) {
    let d = block.d.to_f32();
    let qs = &block.qs;
    let qh = &block.qh;
    let signs = &qs[32..64];

    for ib32 in 0..8 {
        let db0 = d * (0.5 + (block.scales[ib32] & 0xF) as f32) * 0.25;
        let db1 = d * (0.5 + (block.scales[ib32] >> 4) as f32) * 0.25;
        let qs_base = ib32 * 4;
        let signs_base = ib32 * 4;

        for l in 0..4 {
            let grid_idx = (qs[qs_base + l] as usize)
                | ((qh[ib32] as usize) << (8 - 2 * l) & 0x300);
            let grid_val = IQ2S_GRID[grid_idx];
            let grid = iq2_grid_bytes(grid_val);
            let sign_bits = signs[signs_base + l];
            let db = if l < 2 { db0 } else { db1 };

            for j in 0..8 {
                let sign = if (sign_bits & KMASK_IQ2XS[j]) != 0 {
                    -1.0
                } else {
                    1.0
                };
                output[ib32 * 32 + l * 8 + j] = db * grid[j] as f32 * sign;
            }
        }
    }
}

// =============================================================================
// IQ3_XXS (256 elements)
// =============================================================================

/// Dequantize IQ3_XXS block to f32 (256 elements).
pub fn dequantize_iq3_xxs(block: &BlockIQ3XXS, output: &mut [f32; 256]) {
    let d = block.d.to_f32();
    let qs = &block.qs;
    let scales_and_signs = &qs[64..];

    for ib32 in 0..8 {
        let aux32 = u32::from_le_bytes([
            scales_and_signs[4 * ib32],
            scales_and_signs[4 * ib32 + 1],
            scales_and_signs[4 * ib32 + 2],
            scales_and_signs[4 * ib32 + 3],
        ]);
        let db = d * (0.5 + ((aux32 >> 28) as f32)) * 0.5;

        for l in 0..4 {
            let signs = KSIGNS_IQ2XS[((aux32 >> (7 * l)) & 127) as usize];
            let grid1_val = IQ3XXS_GRID[qs[8 * ib32 + 2 * l] as usize];
            let grid2_val = IQ3XXS_GRID[qs[8 * ib32 + 2 * l + 1] as usize];
            let g1 = iq3_grid_nibbles(grid1_val);
            let g2 = iq3_grid_nibbles(grid2_val);

            for j in 0..4 {
                let sign0 = if (signs & KMASK_IQ2XS[j]) != 0 {
                    -1.0
                } else {
                    1.0
                };
                let sign4 = if (signs & KMASK_IQ2XS[j + 4]) != 0 {
                    -1.0
                } else {
                    1.0
                };
                output[ib32 * 32 + l * 8 + j] = db * g1[j] as f32 * sign0;
                output[ib32 * 32 + l * 8 + j + 4] = db * g2[j] as f32 * sign4;
            }
        }
    }
}

// =============================================================================
// IQ3_S (256 elements)
// =============================================================================

/// Dequantize IQ3_S block to f32 (256 elements).
pub fn dequantize_iq3_s(block: &BlockIQ3S, output: &mut [f32; 256]) {
    let d = block.d.to_f32();
    let qs = &block.qs;
    let qh = &block.qh;
    let signs = &block.signs;

    let mut out_idx = 0;
    let mut qs_idx = 0;
    let mut signs_idx = 0;
    let mut qh_idx = 0;

    for ib32 in (0..8).step_by(2) {
        let db1 = d * (1.0 + 2.0 * (block.scales[ib32 / 2] & 0xF) as f32);
        let db2 = d * (1.0 + 2.0 * (block.scales[ib32 / 2] >> 4) as f32);

        for l in 0..4 {
            let idx1 = (qs[qs_idx + 2 * l] as usize)
                | ((qh[qh_idx] as usize) << (8 - 2 * l) & 256);
            let idx2 = (qs[qs_idx + 2 * l + 1] as usize)
                | ((qh[qh_idx] as usize) << (7 - 2 * l) & 256);
            let grid1 = iq3_grid_nibbles(IQ3S_GRID[idx1]);
            let grid2 = iq3_grid_nibbles(IQ3S_GRID[idx2]);
            let sign_bits = signs[signs_idx + l];

            for j in 0..4 {
                let s0 = if (sign_bits & KMASK_IQ2XS[j]) != 0 {
                    -1.0
                } else {
                    1.0
                };
                let s4 = if (sign_bits & KMASK_IQ2XS[j + 4]) != 0 {
                    -1.0
                } else {
                    1.0
                };
                output[out_idx + j] = db1 * grid1[j] as f32 * s0;
                output[out_idx + j + 4] = db1 * grid2[j] as f32 * s4;
            }
            out_idx += 8;
        }
        qs_idx += 8;
        signs_idx += 4;

        for l in 0..4 {
            let idx1 = (qs[qs_idx + 2 * l] as usize)
                | ((qh[qh_idx + 1] as usize) << (8 - 2 * l) & 256);
            let idx2 = (qs[qs_idx + 2 * l + 1] as usize)
                | ((qh[qh_idx + 1] as usize) << (7 - 2 * l) & 256);
            let grid1 = iq3_grid_nibbles(IQ3S_GRID[idx1]);
            let grid2 = iq3_grid_nibbles(IQ3S_GRID[idx2]);
            let sign_bits = signs[signs_idx + l];

            for j in 0..4 {
                let s0 = if (sign_bits & KMASK_IQ2XS[j]) != 0 {
                    -1.0
                } else {
                    1.0
                };
                let s4 = if (sign_bits & KMASK_IQ2XS[j + 4]) != 0 {
                    -1.0
                } else {
                    1.0
                };
                output[out_idx + j] = db2 * grid1[j] as f32 * s0;
                output[out_idx + j + 4] = db2 * grid2[j] as f32 * s4;
            }
            out_idx += 8;
        }
        qs_idx += 8;
        signs_idx += 4;
        qh_idx += 2;
    }
}

// =============================================================================
// IQ1_S / IQ1_M - placeholders (require iq1s_grid)
// =============================================================================

/// Dequantize IQ1_S block (placeholder).
#[allow(dead_code)]
pub fn dequantize_iq1_s(_block: &BlockIQ1S, output: &mut [f32; 256]) {
    output.fill(0.0);
}

/// Dequantize IQ1_M block (placeholder).
#[allow(dead_code)]
pub fn dequantize_iq1_m(_block: &BlockIQ1M, output: &mut [f32; 256]) {
    output.fill(0.0);
}

// =============================================================================
// Quantization (IQ4_NL)
// =============================================================================

fn find_nearest_iq4nl(x: f32) -> usize {
    let mut best = 0;
    let mut best_err = (x - IQ4_NL_VALUES[0] as f32).abs();
    for (i, &v) in IQ4_NL_VALUES.iter().enumerate().skip(1) {
        let err = (x - v as f32).abs();
        if err < best_err {
            best = i;
            best_err = err;
        }
    }
    best
}

/// Quantize f32 to IQ4_NL block.
pub fn quantize_iq4_nl(input: &[f32; 32]) -> BlockIQ4NL {
    let amax = input.iter().map(|x| x.abs()).fold(0.0f32, f32::max);
    let d = if amax > 0.0 { amax / 127.0 } else { 0.0 };
    let id = if d != 0.0 { 1.0 / d } else { 0.0 };

    let mut qs = [0u8; 16];
    for i in 0..16 {
        let lo = find_nearest_iq4nl(input[i] * id);
        let hi = find_nearest_iq4nl(input[i + 16] * id);
        qs[i] = (lo as u8) | ((hi as u8) << 4);
    }
    BlockIQ4NL {
        d: f16::from_f32(d),
        qs,
    }
}

// =============================================================================
// Tests
// =============================================================================

#[cfg(test)]
mod tests {
    use super::*;

    #[test]
    fn test_iq4_nl_roundtrip() {
        let original: [f32; 32] = std::array::from_fn(|i| (i as f32 - 16.0) * 0.1);

        let block = quantize_iq4_nl(&original);
        let mut decoded = [0.0f32; 32];
        dequantize_iq4_nl(&block, &mut decoded);

        let mut total_err: f32 = 0.0;
        let mut max_err: f32 = 0.0;
        for (o, d) in original.iter().zip(decoded.iter()) {
            let err = (o - d).abs();
            total_err += err;
            max_err = max_err.max(err);
        }
        let rel_err = if original.iter().map(|x| x.abs()).sum::<f32>() > 0.0 {
            total_err / original.iter().map(|x| x.abs()).sum::<f32>()
        } else {
            0.0
        };
        assert!(
            rel_err < 0.05 || max_err < 0.5,
            "IQ4_NL roundtrip: rel_err={}, max_err={}",
            rel_err,
            max_err
        );
    }

    #[test]
    fn test_iq4_xs_dequantize() {
        // ls=32 gives dl=0 (scale factor zero). Need scales_h bits so (scales_h>>2*ib)&3=2
        // for each ib, and scales_l low nibbles = 0. 0xAAAA has bit pattern for that.
        let block = BlockIQ4XS {
            d: f16::from_f32(1.0),
            scales_h: 0xAAAA, // (>>2*ib)&3 = 2 for all ib -> ls=32
            scales_l: [0, 0, 0, 0],
            qs: [0; 128],
        };
        let mut output = [0.0f32; 256];
        dequantize_iq4_xs(&block, &mut output);
        for &v in output.iter() {
            assert_eq!(v, 0.0, "zero block should decode to zeros");
        }
    }

    #[test]
    fn test_iq4_nl_values() {
        assert_eq!(IQ4_NL_VALUES[0], -127);
        assert_eq!(IQ4_NL_VALUES[8], 1);
        assert_eq!(IQ4_NL_VALUES[15], 113);
    }

    #[test]
    fn test_iq2_xxs_dequantize() {
        let block = BlockIQ2XXS {
            d: f16::from_f32(0.1),
            qs: [0u16; 32],
        };
        let mut output = [0.0f32; 256];
        dequantize_iq2_xxs(&block, &mut output);
        assert!(output[0].abs() > 0.0, "IQ2_XXS should produce non-zero output");
    }

    #[test]
    fn test_iq3_xxs_dequantize() {
        let mut block = BlockIQ3XXS {
            d: f16::from_f32(0.1),
            qs: [0u8; 96],
        };
        block.qs[64..68].fill(0);
        let mut output = [0.0f32; 256];
        dequantize_iq3_xxs(&block, &mut output);
        assert!(output[0].abs() >= 0.0, "IQ3_XXS should produce valid output");
    }
}