// Akan Base Phonetic Rules
// ========================
// Phonetic rules for Akan (Twi/Fante).
// Spoken by approximately 12 million people in Ghana and
// Côte d'Ivoire.
//
// Akan features:
// - Niger-Congo language family (Kwa branch)
// - Tonal (2 level tones: high, low)
// - 9 vowels with ATR harmony
// - Labial-velar consonants (kp, gb, ŋm)
// - Nasal vowels
// - CV syllable structure
//
// Orthography:
// - ɛ, ɔ for open vowels (+ATR)
// - Nasalization often unmarked
// - Tones marked with accent marks
// - kp, gb for labial-velars
// - ky, gy for palatalized velars
//
// Rule IDs: 13500-13599
@name "Akan Phonetic Rules"
@version "1.0.0"
@author "liblevenshtein"
@description "Phonetic normalization rules for Akan (Twi/Fante)"
// ============================================================
// +ATR VOWELS (weight 0.05)
// ============================================================
// NOTE: a, e, i, o, u pass through unchanged (identity mappings removed)
// ============================================================
// -ATR VOWELS (weight 0.05)
// ============================================================
// NOTE: ɛ, ɪ, ɔ, ʊ pass through unchanged (identity mappings removed)
// ============================================================
// NASAL VOWELS (weight 0.05)
// ============================================================
[id: 13515, name: "an nasal", weight: 0.05, group: akan_nasal, ipa: "/ã/"]
an -> ã;
[id: 13516, name: "en nasal", weight: 0.05, group: akan_nasal, ipa: "/ẽ/"]
en -> ẽ;
[id: 13517, name: "in nasal", weight: 0.05, group: akan_nasal, ipa: "/ĩ/"]
in -> ĩ;
[id: 13518, name: "on nasal", weight: 0.05, group: akan_nasal, ipa: "/õ/"]
on -> õ;
[id: 13519, name: "un nasal", weight: 0.05, group: akan_nasal, ipa: "/ũ/"]
un -> ũ;
// ============================================================
// TONES (weight 0.05)
// ============================================================
[id: 13522, name: "á high tone", weight: 0.05, group: akan_tones, ipa: "/a˦/"]
á -> a˦;
[id: 13523, name: "à low tone", weight: 0.05, group: akan_tones, ipa: "/a˨/"]
à -> a˨;
[id: 13524, name: "é high tone", weight: 0.05, group: akan_tones, ipa: "/e˦/"]
é -> e˦;
[id: 13525, name: "è low tone", weight: 0.05, group: akan_tones, ipa: "/e˨/"]
è -> e˨;
// ============================================================
// LABIAL-VELAR CONSONANTS (weight 0.02)
// Distinctive feature of Akan
// ============================================================
[id: 13530, name: "kp labial-velar", weight: 0.02, group: akan_labialvelar, ipa: "/k͡p/"]
kp -> k͡p;
[id: 13531, name: "gb voiced labial-velar", weight: 0.02, group: akan_labialvelar, ipa: "/ɡ͡b/"]
gb -> ɡ͡b;
[id: 13532, name: "ŋm labial-velar nasal", weight: 0.02, group: akan_labialvelar, ipa: "/ŋ͡m/"]
ŋm -> ŋ͡m;
// ============================================================
// PALATALIZED VELARS (weight 0.05)
// ============================================================
[id: 13535, name: "ky palatalized k", weight: 0.05, group: akan_palatal, ipa: "/t͡ɕ/"]
ky -> t͡ɕ;
[id: 13536, name: "gy palatalized g", weight: 0.05, group: akan_palatal, ipa: "/d͡ʑ/"]
gy -> d͡ʑ;
// ============================================================
// PLAIN STOPS (weight 0.05)
// ============================================================
// NOTE: p, b, t, d, k pass through unchanged (identity mappings removed)
// ============================================================
// FRICATIVES (weight 0.05)
// ============================================================
// NOTE: f, s, h pass through unchanged (identity mappings removed)
// ============================================================
// NASALS (weight 0.05)
// ============================================================
// NOTE: m, n, ŋ pass through unchanged (identity mappings removed)
[id: 13557, name: "ny palatal nasal", weight: 0.05, group: akan_nasals, ipa: "/ɲ/"]
ny -> ɲ;
// ============================================================
// LIQUIDS AND APPROXIMANTS (weight 0.05)
// ============================================================
// NOTE: l passes through unchanged (identity mapping removed)
[id: 13562, name: "r flap", weight: 0.05, group: akan_liquids, ipa: "/ɾ/"]
r -> ɾ;
// NOTE: w passes through unchanged (identity mapping removed)
[id: 13564, name: "y", weight: 0.05, group: akan_approximants, ipa: "/j/"]
y -> j;
// ============================================================
// COMMON WORDS (weight 0.02)
// ============================================================
[id: 13580, name: "akan", weight: 0.02, group: akan_common]
akan -> akã;
[id: 13581, name: "maakye hello morning", weight: 0.02, group: akan_common]
maakye -> maːt͡ɕe;
// NOTE: medase passes through unchanged (identity mapping removed)
[id: 13583, name: "aane yes", weight: 0.02, group: akan_common]
aane -> aːne;
[id: 13584, name: "daabi no", weight: 0.02, group: akan_common]
daabi -> daːbi;
// NOTE: nsuo passes through unchanged (identity mapping removed)
[id: 13586, name: "paanoo bread food", weight: 0.02, group: akan_common]
paanoo -> paːnoː;
[id: 13587, name: "dan house", weight: 0.02, group: akan_common]
dan -> dã;
// NOTE: onipa passes through unchanged (identity mapping removed)
[id: 13589, name: "abɔfra child", weight: 0.02, group: akan_common]
abɔfra -> abɔfɾa;