lance 4.0.0

A columnar data format that is 100x faster than Parquet for random access.
Documentation
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
477
478
479
480
481
482
483
484
485
486
487
488
489
490
491
492
493
494
495
496
497
498
499
500
501
502
503
504
505
506
507
508
509
510
511
512
513
514
515
516
517
518
519
520
521
522
523
524
525
526
527
528
529
530
531
532
533
534
535
536
537
538
539
540
541
542
543
544
545
546
547
548
549
550
551
552
553
554
555
556
557
558
559
560
// SPDX-License-Identifier: Apache-2.0
// SPDX-FileCopyrightText: Copyright The Lance Authors

use std::collections::HashMap;

use crate::dataset::transaction::{Operation, Transaction, UpdateMap, UpdateMapEntry};

use super::Dataset;
use crate::Result;
use futures::future::BoxFuture;
use lance_core::datatypes::FieldRef;
use lance_core::datatypes::Schema;

/// Execute a metadata update operation on a dataset.
/// This is moved from Dataset::update_op to keep metadata logic in this module.
pub async fn execute_metadata_update(dataset: &mut Dataset, operation: Operation) -> Result<()> {
    let transaction = Transaction::new(dataset.manifest.version, operation, None);
    dataset
        .apply_commit(transaction, &Default::default(), &Default::default())
        .await?;
    Ok(())
}

/// Builder for metadata update operations that supports optional replace semantics.
/// This provides backward compatibility while adding new functionality.
pub struct UpdateMetadataBuilder<'a> {
    dataset: &'a mut Dataset,
    values: Vec<UpdateMapEntry>,
    replace: bool,
    metadata_type: MetadataType,
}

/// Type of metadata being updated
pub enum MetadataType {
    Config,
    TableMetadata,
    SchemaMetadata,
}

impl<'a> UpdateMetadataBuilder<'a> {
    pub fn new(
        dataset: &'a mut Dataset,
        values: impl IntoIterator<Item = impl Into<UpdateMapEntry>>,
        metadata_type: MetadataType,
    ) -> Self {
        Self {
            dataset,
            values: values.into_iter().map(Into::into).collect(),
            replace: false,
            metadata_type,
        }
    }

    /// Set the replace flag to true, causing the entire metadata map to be replaced
    /// instead of merged.
    pub fn replace(mut self) -> Self {
        self.replace = true;
        self
    }

    fn create_update_map(values: Vec<UpdateMapEntry>, replace: bool) -> UpdateMap {
        UpdateMap {
            update_entries: values,
            replace,
        }
    }
}

impl<'a> std::future::IntoFuture for UpdateMetadataBuilder<'a> {
    type Output = Result<HashMap<String, String>>;
    type IntoFuture = BoxFuture<'a, Self::Output>;

    fn into_future(self) -> Self::IntoFuture {
        Box::pin(async move {
            let update_map = Self::create_update_map(self.values, self.replace);

            let operation = match self.metadata_type {
                MetadataType::Config => Operation::UpdateConfig {
                    config_updates: Some(update_map),
                    table_metadata_updates: None,
                    schema_metadata_updates: None,
                    field_metadata_updates: HashMap::new(),
                },
                MetadataType::TableMetadata => Operation::UpdateConfig {
                    config_updates: None,
                    table_metadata_updates: Some(update_map),
                    schema_metadata_updates: None,
                    field_metadata_updates: HashMap::new(),
                },
                MetadataType::SchemaMetadata => Operation::UpdateConfig {
                    config_updates: None,
                    table_metadata_updates: None,
                    schema_metadata_updates: Some(update_map),
                    field_metadata_updates: HashMap::new(),
                },
            };

            execute_metadata_update(self.dataset, operation).await?;

            // Get result after the update
            let result = match self.metadata_type {
                MetadataType::Config => self.dataset.manifest.config.clone(),
                MetadataType::TableMetadata => self.dataset.manifest.table_metadata.clone(),
                MetadataType::SchemaMetadata => self.dataset.manifest.schema.metadata.clone(),
            };

            Ok(result)
        })
    }
}

#[derive(Debug)]
pub struct UpdateFieldMetadataBuilder<'a> {
    dataset: &'a mut Dataset,
    field_metadata_updates: HashMap<i32, UpdateMap>,
}

impl<'a> UpdateFieldMetadataBuilder<'a> {
    pub fn new(dataset: &'a mut Dataset) -> Self {
        Self {
            dataset,
            field_metadata_updates: HashMap::new(),
        }
    }

    fn apply<'b>(
        mut self,
        field: impl Into<FieldRef<'b>> + 'b,
        values: impl IntoIterator<Item = impl Into<UpdateMapEntry>>,
        replace: bool,
    ) -> Result<Self> {
        let field_id = field.into().into_id(self.dataset.schema())?;
        let values = UpdateMap {
            update_entries: values.into_iter().map(Into::into).collect(),
            replace,
        };
        self.field_metadata_updates.insert(field_id, values);
        Ok(self)
    }
    pub fn update<'b>(
        self,
        field: impl Into<FieldRef<'b>> + 'b,
        values: impl IntoIterator<Item = impl Into<UpdateMapEntry>>,
    ) -> Result<Self> {
        self.apply(field, values, false)
    }

    pub fn replace<'b>(
        self,
        field: impl Into<FieldRef<'b>> + 'b,
        values: impl IntoIterator<Item = impl Into<UpdateMapEntry>>,
    ) -> Result<Self> {
        self.apply(field, values, true)
    }
}

impl<'a> std::future::IntoFuture for UpdateFieldMetadataBuilder<'a> {
    type Output = Result<&'a Schema>;
    type IntoFuture = BoxFuture<'a, Self::Output>;

    fn into_future(self) -> Self::IntoFuture {
        Box::pin(async move {
            execute_metadata_update(
                self.dataset,
                Operation::UpdateConfig {
                    config_updates: None,
                    table_metadata_updates: None,
                    schema_metadata_updates: None,
                    field_metadata_updates: self.field_metadata_updates,
                },
            )
            .await?;
            Ok(self.dataset.schema())
        })
    }
}

#[cfg(test)]
mod tests {
    use std::sync::Arc;

    use lance_core::Error;
    use lance_datagen::{BatchCount, RowCount, array, gen_batch};
    use rstest::rstest;

    use super::*;
    use arrow_array::{
        ArrayRef, Int32Array, RecordBatch, RecordBatchIterator, UInt32Array, types::Int32Type,
    };
    use arrow_schema::{DataType, Field as ArrowField, Fields, Schema as ArrowSchema};

    #[rstest]
    #[tokio::test]
    async fn test_update_config() {
        let data = gen_batch()
            .col("i", array::step::<Int32Type>())
            .into_reader_rows(RowCount::from(100), BatchCount::from(1));
        let mut dataset = Dataset::write(data, "memory://", None).await.unwrap();

        // Insert
        let mut desired_config = dataset.manifest.config.clone();
        desired_config.insert("lance.test".to_string(), "value".to_string());
        desired_config.insert("other-key".to_string(), "other-value".to_string());

        dataset
            .update_config([("lance.test", "value"), ("other-key", "other-value")])
            .await
            .unwrap();
        assert_eq!(dataset.manifest.config, desired_config);
        assert_eq!(dataset.config(), &desired_config);

        // Update and delete
        let mut desired_config = dataset.manifest.config.clone();
        desired_config.insert("other-key".to_string(), "new-value".to_string());
        desired_config.remove("lance.test");

        dataset
            .update_config([("other-key", Some("new-value")), ("lance.test", None)])
            .await
            .unwrap();

        // Replace
        let desired_config = HashMap::from_iter([
            ("k1".to_string(), "v1".to_string()),
            ("k2".to_string(), "v2".to_string()),
        ]);
        dataset
            .update_config([("k1", "v1"), ("k2", "v2")])
            .replace()
            .await
            .unwrap();
        assert_eq!(dataset.config(), &desired_config);

        // Clear
        dataset
            .update_config([] as [UpdateMapEntry; 0])
            .replace()
            .await
            .unwrap();
        assert!(dataset.config().is_empty());
    }

    #[tokio::test]
    async fn test_update_table_metadata() {
        let data = gen_batch()
            .col("i", array::step::<Int32Type>())
            .into_reader_rows(RowCount::from(100), BatchCount::from(1));
        let mut dataset = Dataset::write(data, "memory://", None).await.unwrap();

        // Insert
        let mut desired_table_meta = dataset.manifest.table_metadata.clone();
        desired_table_meta.insert("lance.table".to_string(), "value".to_string());
        desired_table_meta.insert(
            "other-table-key".to_string(),
            "other-table-value".to_string(),
        );

        dataset
            .update_metadata([
                ("lance.table", "value"),
                ("other-table-key", "other-table-value"),
            ])
            .await
            .unwrap();
        assert_eq!(dataset.manifest.table_metadata, desired_table_meta);

        // Update and delete
        let mut desired_table_meta = dataset.manifest.table_metadata.clone();
        desired_table_meta.insert("other-table-key".to_string(), "new-table-value".to_string());
        desired_table_meta.remove("lance.table");

        dataset
            .update_metadata([
                ("other-table-key", Some("new-table-value")),
                ("lance.table", None),
            ])
            .await
            .unwrap();

        // Replace
        let desired_table_meta = HashMap::from_iter([
            ("k1".to_string(), "v1".to_string()),
            ("k2".to_string(), "v2".to_string()),
        ]);
        dataset
            .update_metadata([("k1", "v1"), ("k2", "v2")])
            .replace()
            .await
            .unwrap();
        assert_eq!(dataset.manifest.table_metadata, desired_table_meta);

        // Clear
        dataset
            .update_metadata([] as [UpdateMapEntry; 0])
            .replace()
            .await
            .unwrap();
        assert!(dataset.manifest.table_metadata.is_empty());
    }

    #[rstest]
    #[tokio::test]
    async fn test_replace_schema_metadata_preserves_fragments() {
        let schema = Arc::new(ArrowSchema::new(vec![ArrowField::new(
            "i",
            DataType::UInt32,
            false,
        )]));

        let data = RecordBatch::try_new(
            schema.clone(),
            vec![Arc::new(UInt32Array::from_iter_values(0..100))],
        );

        let reader = RecordBatchIterator::new(vec![data.unwrap()].into_iter().map(Ok), schema);
        let mut dataset = Dataset::write(reader, "memory://", None).await.unwrap();

        let manifest_before = dataset.manifest.clone();

        let mut new_schema_meta = HashMap::new();
        new_schema_meta.insert("new_key".to_string(), "new_value".to_string());
        #[allow(deprecated)]
        dataset
            .replace_schema_metadata(new_schema_meta.clone())
            .await
            .unwrap();

        let manifest_after = dataset.manifest.clone();

        assert_eq!(manifest_before.fragments, manifest_after.fragments);
    }

    #[rstest]
    #[tokio::test]
    async fn test_replace_fragment_metadata_preserves_fragments() {
        let schema = Arc::new(ArrowSchema::new(vec![ArrowField::new(
            "i",
            DataType::UInt32,
            false,
        )]));

        let data = RecordBatch::try_new(
            schema.clone(),
            vec![Arc::new(UInt32Array::from_iter_values(0..100))],
        );

        let reader = RecordBatchIterator::new(vec![data.unwrap()].into_iter().map(Ok), schema);
        let mut dataset = Dataset::write(reader, "memory://", None).await.unwrap();

        let manifest_before = dataset.manifest.clone();

        let mut new_field_meta = HashMap::new();
        new_field_meta.insert("new_key".to_string(), "new_value".to_string());
        dataset
            .replace_field_metadata(vec![(0, new_field_meta.clone())])
            .await
            .unwrap();

        let manifest_after = dataset.manifest.clone();

        assert_eq!(manifest_before.fragments, manifest_after.fragments);
    }

    async fn test_dataset_nested() -> Dataset {
        let schema = Arc::new(ArrowSchema::new_with_metadata(
            vec![
                ArrowField::new("id", DataType::Int32, false),
                ArrowField::new("name", DataType::Utf8, true),
                ArrowField::new(
                    "nested",
                    DataType::Struct(Fields::from(vec![
                        ArrowField::new("sub_field", DataType::Int32, true),
                        ArrowField::new("another_field", DataType::Float32, false),
                    ])),
                    true,
                ),
            ],
            Default::default(),
        ));

        let batch = RecordBatch::try_new(
            schema.clone(),
            vec![
                Arc::new(Int32Array::from(vec![1, 2, 3])),
                Arc::new(arrow_array::StringArray::from(vec!["a", "b", "c"])),
                Arc::new(arrow_array::StructArray::from(vec![
                    (
                        Arc::new(ArrowField::new("sub_field", DataType::Int32, true)),
                        Arc::new(Int32Array::from(vec![Some(1), None, Some(3)])) as ArrayRef,
                    ),
                    (
                        Arc::new(ArrowField::new("another_field", DataType::Float32, false)),
                        Arc::new(arrow_array::Float32Array::from(vec![1.0, 2.0, 3.0])) as ArrayRef,
                    ),
                ])),
            ],
        )
        .unwrap();

        Dataset::write(
            RecordBatchIterator::new(vec![Ok(batch)], schema.clone()),
            "memory://test",
            None,
        )
        .await
        .unwrap()
    }

    #[tokio::test]
    async fn test_update_field_metadata_by_path() {
        let mut dataset = test_dataset_nested().await;

        // Test updating metadata by field path
        dataset
            .update_field_metadata()
            .update("name", [("key1", "value1"), ("key2", "value2")])
            .unwrap()
            .await
            .unwrap();

        // Verify metadata was updated
        let field = dataset.schema().field("name").unwrap();
        assert_eq!(field.metadata.get("key1"), Some(&"value1".to_string()));
        assert_eq!(field.metadata.get("key2"), Some(&"value2".to_string()));

        // Test updating nested field by path
        dataset
            .update_field_metadata()
            .update("nested.sub_field", [("nested_key", "nested_value")])
            .unwrap()
            .await
            .unwrap();

        let nested_field = dataset.schema().field("nested.sub_field").unwrap();
        assert_eq!(
            nested_field.metadata.get("nested_key"),
            Some(&"nested_value".to_string())
        );
    }

    #[tokio::test]
    async fn test_update_field_metadata_by_id() {
        let mut dataset = test_dataset_nested().await;

        // Get field IDs first
        let id_field_id = dataset.schema().field("id").unwrap().id;
        let name_field_id = dataset.schema().field("name").unwrap().id;

        // Test updating metadata by field ID
        dataset
            .update_field_metadata()
            .update(id_field_id, [("id_key", "id_value")])
            .unwrap()
            .await
            .unwrap();

        let field = dataset.schema().field_by_id(id_field_id).unwrap();
        assert_eq!(field.metadata.get("id_key"), Some(&"id_value".to_string()));

        // Update another field by ID
        dataset
            .update_field_metadata()
            .update(name_field_id, [("val_key", "val_value")])
            .unwrap()
            .await
            .unwrap();

        let field = dataset.schema().field_by_id(name_field_id).unwrap();
        assert_eq!(
            field.metadata.get("val_key"),
            Some(&"val_value".to_string())
        );
    }

    #[tokio::test]
    async fn test_update_field_metadata_replace() {
        let mut dataset = test_dataset_nested().await;

        // First, add some metadata using update
        dataset
            .update_field_metadata()
            .update("id", [("key1", "value1"), ("key2", "value2")])
            .unwrap()
            .await
            .unwrap();

        let field = dataset.schema().field("id").unwrap();
        assert_eq!(field.metadata.get("key1"), Some(&"value1".to_string()));
        assert_eq!(field.metadata.get("key2"), Some(&"value2".to_string()));

        // Now replace the metadata
        dataset
            .update_field_metadata()
            .replace("id", [("new_key", "new_value")])
            .unwrap()
            .await
            .unwrap();

        let field = dataset.schema().field("id").unwrap();
        // Old keys should be gone
        assert_eq!(field.metadata.get("key1"), None);
        assert_eq!(field.metadata.get("key2"), None);
        // New key should be present
        assert_eq!(
            field.metadata.get("new_key"),
            Some(&"new_value".to_string())
        );

        // Test clearing metadata completely by replacing with empty array
        dataset
            .update_field_metadata()
            .replace("id", [] as [(&str, &str); 0])
            .unwrap()
            .await
            .unwrap();

        let field = dataset.schema().field("id").unwrap();
        assert!(field.metadata.is_empty());
    }

    #[tokio::test]
    async fn test_update_field_metadata_invalid_path() {
        let mut dataset = test_dataset_nested().await;

        // Test updating non-existent field by path
        let result = dataset
            .update_field_metadata()
            .update("non_existent_field", [("key", "value")]);

        assert!(result.is_err());
        let err = result.unwrap_err();
        assert!(matches!(err, Error::FieldNotFound { .. }));
        assert!(
            err.to_string()
                .contains("Field 'non_existent_field' not found"),
            "Expected error message to contain field name, got: {}",
            err
        );
    }

    #[tokio::test]
    async fn test_update_field_metadata_invalid_id() {
        let mut dataset = test_dataset_nested().await;

        // Test updating with invalid field ID
        // Use an ID that's definitely invalid
        let invalid_id = 99999;

        // Create a builder and try to execute - this should eventually fail somewhere
        let result = async {
            dataset
                .update_field_metadata()
                .update(invalid_id, [("key", "value")])?
                .await
        }
        .await;

        assert!(matches!(result, Err(Error::InvalidInput { .. })));
    }
}