jivanu 1.0.0

Jivanu — microbiology engine for growth kinetics, metabolism, genetics, and epidemiology
Documentation
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
//! Antibiotic resistance — MIC, kill curves, resistance transfer.

use serde::{Deserialize, Serialize};

use crate::error::{Result, validate_non_negative, validate_positive};

/// Antibiotic classes.
#[derive(Debug, Clone, Copy, PartialEq, Eq, Serialize, Deserialize)]
#[non_exhaustive]
pub enum AntibioticClass {
    /// Penicillins, cephalosporins, carbapenems.
    BetaLactam,
    /// Gentamicin, tobramycin.
    Aminoglycoside,
    /// Ciprofloxacin, levofloxacin.
    Fluoroquinolone,
    /// Erythromycin, azithromycin.
    Macrolide,
    /// Tetracycline, doxycycline.
    Tetracycline,
    /// Vancomycin.
    Glycopeptide,
}

/// Kill curve: survival fraction as a function of antibiotic concentration.
///
/// `survival = e^(-k * (concentration / MIC - 1))`
///
/// When `concentration = MIC`, survival = 1.0 (boundary definition).
/// Above MIC, survival decreases exponentially.
///
/// # Errors
///
/// Returns error if parameters are invalid.
#[inline]
#[must_use = "returns the survival fraction without side effects"]
pub fn kill_curve(concentration: f64, mic: f64, kill_rate: f64) -> Result<f64> {
    validate_non_negative(concentration, "concentration")?;
    validate_positive(mic, "mic")?;
    validate_positive(kill_rate, "kill_rate")?;

    if concentration <= mic {
        return Ok(1.0); // below MIC: no killing
    }

    let excess = concentration / mic - 1.0;
    Ok((-kill_rate * excess).exp())
}

/// Resistance transfer rate between donor and recipient populations.
///
/// `rate = donor_freq * contact_rate * transfer_efficiency`
///
/// # Errors
///
/// Returns error if parameters are invalid.
#[inline]
#[must_use = "returns the transfer rate without side effects"]
pub fn resistance_transfer_rate(
    donor_freq: f64,
    contact_rate: f64,
    transfer_efficiency: f64,
) -> Result<f64> {
    validate_non_negative(donor_freq, "donor_freq")?;
    validate_non_negative(contact_rate, "contact_rate")?;
    validate_non_negative(transfer_efficiency, "transfer_efficiency")?;
    Ok(donor_freq * contact_rate * transfer_efficiency)
}

/// Interpretation of a Fractional Inhibitory Concentration (FIC) index.
///
/// Classification follows EUCAST/CLSI consensus thresholds:
/// - Synergy: FIC ≤ 0.5
/// - Additive: 0.5 < FIC ≤ 1.0
/// - Indifferent: 1.0 < FIC ≤ 4.0
/// - Antagonism: FIC > 4.0
#[derive(Debug, Clone, Copy, PartialEq, Eq, Serialize, Deserialize)]
#[non_exhaustive]
pub enum DrugInteraction {
    /// Combined effect greater than sum of individual effects (FIC ≤ 0.5).
    Synergy,
    /// Combined effect equals sum of individual effects (0.5 < FIC ≤ 1.0).
    Additive,
    /// No meaningful interaction (1.0 < FIC ≤ 4.0).
    Indifferent,
    /// Combined effect less than individual effects (FIC > 4.0).
    Antagonism,
}

/// Fractional Inhibitory Concentration (FIC) index for a two-drug combination.
///
/// `FIC = (MIC_A_combo / MIC_A_alone) + (MIC_B_combo / MIC_B_alone)`
///
/// The FIC index quantifies whether two antimicrobial agents interact
/// synergistically, additively, or antagonistically.
///
/// # Arguments
///
/// - `mic_a_combo` — MIC of drug A in the presence of drug B
/// - `mic_a_alone` — MIC of drug A alone
/// - `mic_b_combo` — MIC of drug B in the presence of drug A
/// - `mic_b_alone` — MIC of drug B alone
///
/// # Errors
///
/// Returns error if any MIC value is non-positive.
#[inline]
#[must_use = "returns the FIC index without side effects"]
pub fn fic_index(
    mic_a_combo: f64,
    mic_a_alone: f64,
    mic_b_combo: f64,
    mic_b_alone: f64,
) -> Result<f64> {
    validate_positive(mic_a_combo, "mic_a_combo")?;
    validate_positive(mic_a_alone, "mic_a_alone")?;
    validate_positive(mic_b_combo, "mic_b_combo")?;
    validate_positive(mic_b_alone, "mic_b_alone")?;
    Ok(mic_a_combo / mic_a_alone + mic_b_combo / mic_b_alone)
}

/// Classify a two-drug interaction from its FIC index.
///
/// Uses EUCAST/CLSI consensus thresholds.
///
/// # Errors
///
/// Returns error if the FIC index is non-positive.
#[inline]
#[must_use = "returns the interaction classification without side effects"]
pub fn classify_interaction(fic: f64) -> Result<DrugInteraction> {
    validate_positive(fic, "fic")?;
    if fic <= 0.5 {
        Ok(DrugInteraction::Synergy)
    } else if fic <= 1.0 {
        Ok(DrugInteraction::Additive)
    } else if fic <= 4.0 {
        Ok(DrugInteraction::Indifferent)
    } else {
        Ok(DrugInteraction::Antagonism)
    }
}

/// Compute the FIC index and its interpretation in one call.
///
/// # Errors
///
/// Returns error if any MIC value is non-positive.
#[must_use = "returns the FIC index and interaction without side effects"]
pub fn fic_interaction(
    mic_a_combo: f64,
    mic_a_alone: f64,
    mic_b_combo: f64,
    mic_b_alone: f64,
) -> Result<(f64, DrugInteraction)> {
    let fic = fic_index(mic_a_combo, mic_a_alone, mic_b_combo, mic_b_alone)?;
    let interaction = classify_interaction(fic)?;
    Ok((fic, interaction))
}

/// Kill curve for a two-drug combination.
///
/// Models the combined bactericidal effect using the Bliss independence model:
///
/// `survival_combo = survival_A × survival_B`
///
/// Each drug's individual survival is computed via [`kill_curve`]. This model
/// assumes independent mechanisms of action — appropriate for drugs from
/// different antibiotic classes.
///
/// # Errors
///
/// Returns error if parameters are invalid.
#[inline]
#[must_use = "returns the combination survival fraction without side effects"]
pub fn combination_kill_curve(
    conc_a: f64,
    mic_a: f64,
    kill_rate_a: f64,
    conc_b: f64,
    mic_b: f64,
    kill_rate_b: f64,
) -> Result<f64> {
    let surv_a = kill_curve(conc_a, mic_a, kill_rate_a)?;
    let surv_b = kill_curve(conc_b, mic_b, kill_rate_b)?;
    Ok(surv_a * surv_b)
}

/// Result of a checkerboard assay for a two-drug combination.
///
/// Contains the FIC index at each grid point (drug A concentrations × drug B
/// concentrations) and the minimum FIC observed (the most synergistic point).
#[derive(Debug, Clone, Serialize, Deserialize)]
pub struct CheckerboardResult {
    /// FIC index at each grid point, row-major: `fic_grid[i][j]` is the FIC
    /// at `conc_a[i]` and `conc_b[j]`.
    pub fic_grid: Vec<Vec<f64>>,
    /// Minimum FIC index observed across the grid.
    pub min_fic: f64,
    /// Classification of the minimum FIC.
    pub interaction: DrugInteraction,
}

/// Run a checkerboard assay over two concentration series.
///
/// For each pair `(conc_a[i], conc_b[j])`, the effective MIC of each drug
/// in combination is modeled using the Loewe additivity null hypothesis:
///
/// `FIC_ij = conc_a[i] / mic_a + conc_b[j] / mic_b`
///
/// This produces the standard checkerboard isobologram grid used in
/// antimicrobial susceptibility testing.
///
/// # Arguments
///
/// - `conc_a` — concentration series for drug A (e.g., twofold dilutions)
/// - `conc_b` — concentration series for drug B
/// - `mic_a` — MIC of drug A alone
/// - `mic_b` — MIC of drug B alone
///
/// # Errors
///
/// Returns error if MICs are non-positive or concentration arrays are empty.
#[must_use = "returns the checkerboard result without side effects"]
pub fn checkerboard(
    conc_a: &[f64],
    conc_b: &[f64],
    mic_a: f64,
    mic_b: f64,
) -> Result<CheckerboardResult> {
    validate_positive(mic_a, "mic_a")?;
    validate_positive(mic_b, "mic_b")?;
    if conc_a.is_empty() || conc_b.is_empty() {
        return Err(crate::error::JivanuError::ComputationError(
            "concentration arrays must not be empty".into(),
        ));
    }

    let mut min_fic = f64::MAX;
    let mut fic_grid = Vec::with_capacity(conc_a.len());

    for &ca in conc_a {
        validate_non_negative(ca, "conc_a element")?;
        let mut row = Vec::with_capacity(conc_b.len());
        for &cb in conc_b {
            validate_non_negative(cb, "conc_b element")?;
            let fic = ca / mic_a + cb / mic_b;
            if fic < min_fic {
                min_fic = fic;
            }
            row.push(fic);
        }
        fic_grid.push(row);
    }

    // min_fic could be 0 if both concentrations are 0; clamp for classification
    let interaction = if min_fic > 0.0 {
        classify_interaction(min_fic)?
    } else {
        DrugInteraction::Synergy
    };

    Ok(CheckerboardResult {
        fic_grid,
        min_fic,
        interaction,
    })
}

#[cfg(test)]
mod tests {
    use super::*;

    #[test]
    fn test_kill_curve_below_mic() {
        let survival = kill_curve(0.5, 1.0, 2.0).unwrap();
        assert!((survival - 1.0).abs() < 1e-10);
    }

    #[test]
    fn test_kill_curve_at_mic() {
        let survival = kill_curve(1.0, 1.0, 2.0).unwrap();
        assert!((survival - 1.0).abs() < 1e-10);
    }

    #[test]
    fn test_kill_curve_above_mic() {
        let survival = kill_curve(2.0, 1.0, 2.0).unwrap();
        assert!(survival < 1.0);
        assert!(survival > 0.0);
    }

    #[test]
    fn test_kill_curve_high_concentration() {
        let survival = kill_curve(10.0, 1.0, 1.0).unwrap();
        assert!(survival < 0.001);
    }

    #[test]
    fn test_resistance_transfer_rate() {
        let rate = resistance_transfer_rate(0.1, 0.5, 0.01).unwrap();
        assert!((rate - 0.0005).abs() < 1e-10);
    }

    #[test]
    fn test_antibiotic_class_serde_roundtrip() {
        let cls = AntibioticClass::BetaLactam;
        let json = serde_json::to_string(&cls).unwrap();
        let back: AntibioticClass = serde_json::from_str(&json).unwrap();
        assert_eq!(cls, back);
    }

    #[test]
    fn test_fic_index_synergy() {
        // Both MICs drop to 1/4 of alone value → FIC = 0.25 + 0.25 = 0.5
        let fic = fic_index(0.25, 1.0, 0.25, 1.0).unwrap();
        assert!((fic - 0.5).abs() < 1e-10);
    }

    #[test]
    fn test_fic_index_additive() {
        // Each at half MIC → FIC = 0.5 + 0.5 = 1.0
        let fic = fic_index(0.5, 1.0, 0.5, 1.0).unwrap();
        assert!((fic - 1.0).abs() < 1e-10);
    }

    #[test]
    fn test_fic_index_antagonism() {
        // Combo MICs much higher → FIC > 4
        let fic = fic_index(4.0, 1.0, 2.0, 1.0).unwrap();
        assert!((fic - 6.0).abs() < 1e-10);
    }

    #[test]
    fn test_fic_index_invalid() {
        assert!(fic_index(0.0, 1.0, 0.5, 1.0).is_err());
        assert!(fic_index(0.5, 0.0, 0.5, 1.0).is_err());
    }

    #[test]
    fn test_classify_interaction_boundaries() {
        assert_eq!(
            classify_interaction(0.25).unwrap(),
            DrugInteraction::Synergy
        );
        assert_eq!(classify_interaction(0.5).unwrap(), DrugInteraction::Synergy);
        assert_eq!(
            classify_interaction(0.75).unwrap(),
            DrugInteraction::Additive
        );
        assert_eq!(
            classify_interaction(1.0).unwrap(),
            DrugInteraction::Additive
        );
        assert_eq!(
            classify_interaction(2.0).unwrap(),
            DrugInteraction::Indifferent
        );
        assert_eq!(
            classify_interaction(4.0).unwrap(),
            DrugInteraction::Indifferent
        );
        assert_eq!(
            classify_interaction(4.1).unwrap(),
            DrugInteraction::Antagonism
        );
    }

    #[test]
    fn test_fic_interaction_combined() {
        let (fic, interaction) = fic_interaction(0.125, 1.0, 0.125, 1.0).unwrap();
        assert!((fic - 0.25).abs() < 1e-10);
        assert_eq!(interaction, DrugInteraction::Synergy);
    }

    #[test]
    fn test_drug_interaction_serde_roundtrip() {
        let di = DrugInteraction::Synergy;
        let json = serde_json::to_string(&di).unwrap();
        let back: DrugInteraction = serde_json::from_str(&json).unwrap();
        assert_eq!(di, back);
    }

    #[test]
    fn test_combination_kill_curve_both_below_mic() {
        // Both below MIC → survival = 1.0 × 1.0
        let surv = combination_kill_curve(0.5, 1.0, 2.0, 0.5, 1.0, 2.0).unwrap();
        assert!((surv - 1.0).abs() < 1e-10);
    }

    #[test]
    fn test_combination_kill_curve_one_above() {
        // A above MIC, B below → survival = surv_A × 1.0
        let surv_combo = combination_kill_curve(2.0, 1.0, 2.0, 0.5, 1.0, 2.0).unwrap();
        let surv_a = kill_curve(2.0, 1.0, 2.0).unwrap();
        assert!((surv_combo - surv_a).abs() < 1e-10);
    }

    #[test]
    fn test_combination_kill_curve_both_above() {
        // Both above MIC → survival < either alone
        let surv_a = kill_curve(2.0, 1.0, 1.0).unwrap();
        let surv_b = kill_curve(2.0, 1.0, 1.0).unwrap();
        let surv_combo = combination_kill_curve(2.0, 1.0, 1.0, 2.0, 1.0, 1.0).unwrap();
        assert!(surv_combo < surv_a);
        assert!((surv_combo - surv_a * surv_b).abs() < 1e-10);
    }

    #[test]
    fn test_checkerboard_basic() {
        // Twofold dilutions: 0, 0.25, 0.5, 1.0 × MIC
        let conc_a = [0.0, 0.25, 0.5, 1.0];
        let conc_b = [0.0, 0.25, 0.5, 1.0];
        let result = checkerboard(&conc_a, &conc_b, 1.0, 1.0).unwrap();
        assert_eq!(result.fic_grid.len(), 4);
        assert_eq!(result.fic_grid[0].len(), 4);
        // Corner (0,0) → FIC = 0
        assert!((result.fic_grid[0][0] - 0.0).abs() < 1e-10);
        // (1.0, 1.0) → FIC = 2.0
        assert!((result.fic_grid[3][3] - 2.0).abs() < 1e-10);
        // (0.25, 0.25) → FIC = 0.5
        assert!((result.fic_grid[1][1] - 0.5).abs() < 1e-10);
    }

    #[test]
    fn test_checkerboard_min_fic() {
        let conc_a = [0.125, 0.25, 0.5];
        let conc_b = [0.125, 0.25, 0.5];
        let result = checkerboard(&conc_a, &conc_b, 1.0, 1.0).unwrap();
        // Min is at (0.125, 0.125) → FIC = 0.25
        assert!((result.min_fic - 0.25).abs() < 1e-10);
        assert_eq!(result.interaction, DrugInteraction::Synergy);
    }

    #[test]
    fn test_checkerboard_empty_error() {
        assert!(checkerboard(&[], &[0.5], 1.0, 1.0).is_err());
        assert!(checkerboard(&[0.5], &[], 1.0, 1.0).is_err());
    }

    #[test]
    fn test_checkerboard_invalid_mic() {
        assert!(checkerboard(&[0.5], &[0.5], 0.0, 1.0).is_err());
    }

    #[test]
    fn test_checkerboard_serde_roundtrip() {
        let result = checkerboard(&[0.25, 0.5], &[0.25, 0.5], 1.0, 1.0).unwrap();
        let json = serde_json::to_string(&result).unwrap();
        let back: CheckerboardResult = serde_json::from_str(&json).unwrap();
        assert!((result.min_fic - back.min_fic).abs() < 1e-10);
        assert_eq!(result.interaction, back.interaction);
    }
}