inauguration 0.2.0

.in language and general compiler CLI (Core IR, hybrid SIL, staging, plugins)
Documentation
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
477
478
479
480
481
482
483
484
485
486
487
488
489
490
491
492
493
494
495
496
497
498
499
500
501
502
503
504
505
506
507
508
509
510
511
512
513
514
515
516
517
518
519
520
521
522
523
524
525
526
527
528
529
530
531
532
533
534
535
536
537
538
539
540
541
542
543
544
545
546
547
548
549
550
551
552
553
554
555
556
557
558
559
560
561
562
563
564
565
566
567
568
569
570
571
572
573
574
575
576
577
578
579
580
581
582
583
584
585
586
587
588
//! x86_64 instruction encoder for the owned native subset.
//!
//! Produces byte sequences for a minimal x86_64 scalar-function subset.
//! Uses Intel SDM operand encoding (ModRM, SIB, REX, immediates).

// ── Register constants ──────────────────────────────────────────

pub const RAX: u8 = 0;
pub const RCX: u8 = 1;
pub const RDX: u8 = 2;
pub const RBX: u8 = 3;
pub const RSP: u8 = 4;
pub const RBP: u8 = 5;
pub const RSI: u8 = 6;
pub const RDI: u8 = 7;
pub const REG_SP: u8 = RSP;
pub const REG_FP: u8 = RBP;
pub const REG_XZR: u8 = 0; // alias for zero idiom (xor same)
pub const REG_RET: u8 = RAX;

// ── CodeEmitter ─────────────────────────────────────────────────

#[derive(Debug, Default)]
pub struct CodeEmitter {
    pub bytes: Vec<u8>,
}

impl CodeEmitter {
    pub fn new() -> Self {
        Self { bytes: Vec::new() }
    }

    pub fn len(&self) -> u32 {
        self.bytes.len() as u32
    }

    pub fn emit_u8(&mut self, value: u8) {
        self.bytes.push(value);
    }

    pub fn emit_u16(&mut self, value: u16) {
        self.bytes.extend_from_slice(&value.to_le_bytes());
    }

    pub fn emit_u32(&mut self, value: u32) {
        self.bytes.extend_from_slice(&value.to_le_bytes());
    }

    pub fn emit_u64(&mut self, value: u64) {
        self.bytes.extend_from_slice(&value.to_le_bytes());
    }

    pub fn emit_bytes(&mut self, bytes: &[u8]) {
        self.bytes.extend_from_slice(bytes);
    }

    pub fn emit_insns(&mut self, insns: &[u8]) {
        self.bytes.extend_from_slice(insns);
    }

    /// Emit a 32-bit insn, return its offset.
    pub fn emit_insn(&mut self, insn: u32) -> u32 {
        let offset = self.len();
        self.emit_u32(insn);
        offset
    }

    /// Patch a previously emitted 32-bit value at `offset`.
    pub fn patch_u32(&mut self, offset: u32, value: u32) {
        let bytes = value.to_le_bytes();
        self.bytes[offset as usize..offset as usize + 4].copy_from_slice(&bytes);
    }

    /// Patch a byte at `offset`.
    pub fn patch_u8(&mut self, offset: u32, value: u8) {
        self.bytes[offset as usize] = value;
    }
}

// ── REX prefix helpers ──────────────────────────────────────────

fn rex_b(rm: u8) -> u8 {
    0x41 | (if rm >= 8 { 1 } else { 0 })
}

fn rex_w() -> u8 {
    0x48
}

fn rex_wb(rm: u8) -> u8 {
    0x48 | (if rm >= 8 { 1 } else { 0 })
}

fn rex_wr(reg: u8, rm: u8) -> u8 {
    0x48 | (if reg >= 8 { 1 << 2 } else { 0 }) | (if rm >= 8 { 1 } else { 0 })
}

// ── ModRM byte ──────────────────────────────────────────────────

fn modrm(mod_: u8, reg: u8, rm: u8) -> u8 {
    (mod_ << 6) | ((reg & 7) << 3) | (rm & 7)
}

// ── Instructions ────────────────────────────────────────────────

/// ret (near return)
pub fn ret() -> Vec<u8> {
    vec![0xC3]
}

/// push r/m64
pub fn push_r(reg: u8) -> Vec<u8> {
    if reg < 8 {
        vec![0x50 + reg]
    } else {
        vec![0x41, 0x50 + (reg - 8)]
    }
}

/// pop r/m64
pub fn pop_r(reg: u8) -> Vec<u8> {
    if reg < 8 {
        vec![0x58 + reg]
    } else {
        vec![0x41, 0x58 + (reg - 8)]
    }
}

/// mov r64, imm64  (REX.W + B8+rd io)
pub fn mov_ri64(reg: u8, imm: i64) -> Vec<u8> {
    let mut code = vec![rex_wb(reg), 0xB8 + (reg & 7)];
    code.extend_from_slice(&imm.to_le_bytes());
    code
}

/// mov r/m64, r64  (REX.W + 89 /r, reg=src, rm=dst)
pub fn mov_rr(dst: u8, src: u8) -> Vec<u8> {
    let mut code = vec![rex_wr(dst, src), 0x89];
    code.push(modrm(3, src & 7, dst & 7));
    code
}

/// mov r/m64, r64  (REX.W + 89 /r) — alias for mov_rr
pub fn mov_mr(dst: u8, src: u8) -> Vec<u8> {
    mov_rr(dst, src)
}

/// mov r64, [r/m64 + disp8]  (REX.W + 8B /r with ModRM)
/// Emit a SIB byte for [RSP + disp] addressing when base is RSP (4) or RBP (5).
/// Returns None if no SIB is needed.
fn sib_for_base(base: u8) -> Option<u8> {
    // RSP (4) and RBP (5) with Mod=01 or Mod=10 require a SIB byte.
    // For RSP: SIB = 0x24 (scale=0, index=4=no-index, base=4=RSP)
    if base == RSP {
        Some(0x24)
    } else if base == RBP {
        Some(0x25)
    }
    // [RBP + disp] uses SIB with index=4, base=5
    else {
        None
    }
}

/// mov [r/m64 + disp8], r64  (REX.W + 89 /r with ModRM)
/// When base is RSP (4), a SIB byte must follow ModRM.
pub fn mov_m_r(base: u8, disp: i32, reg: u8) -> Vec<u8> {
    let mut code = vec![rex_wr(reg, base)];
    code.push(0x89);
    // SIB needed only for RSP (rm=4 always requires SIB). RBP with Mod=01 works without SIB.
    let needs_sib = base == RSP;
    if disp == 0 && !needs_sib && base != RBP {
        code.push(modrm(0, reg & 7, base & 7));
    } else if disp as i8 as i32 == disp {
        code.push(modrm(1, reg & 7, base & 7));
        if needs_sib {
            code.push(sib_for_base(base).unwrap_or(0x24));
        }
        code.push(disp as u8);
    } else {
        code.push(modrm(2, reg & 7, base & 7));
        if needs_sib {
            code.push(sib_for_base(base).unwrap_or(0x24));
        }
        code.extend_from_slice(&disp.to_le_bytes());
    }
    code
}

/// mov r64, [r/m64 + disp8]  (REX.W + 8B /r with ModRM)
/// When base is RSP (4), a SIB byte must follow ModRM.
pub fn mov_r_m(reg: u8, base: u8, disp: i32) -> Vec<u8> {
    let mut code = vec![rex_wr(reg, base)];
    code.push(0x8B);
    let needs_sib = base == RSP;
    if disp == 0 && !needs_sib && base != RBP {
        code.push(modrm(0, reg & 7, base & 7));
    } else if disp as i8 as i32 == disp {
        code.push(modrm(1, reg & 7, base & 7));
        if needs_sib {
            code.push(sib_for_base(base).unwrap_or(0x24));
        }
        code.push(disp as u8);
    } else {
        code.push(modrm(2, reg & 7, base & 7));
        if needs_sib {
            code.push(sib_for_base(base).unwrap_or(0x24));
        }
        code.extend_from_slice(&disp.to_le_bytes());
    }
    code
}

/// mov [rbp - (8 + disp)], r64  — RBP-relative spill (push/pop-safe)
pub fn str64(reg: u8, disp: u16) -> Vec<u8> {
    mov_m_r(RBP, -(disp as i32 + 8), reg)
}

/// mov r64, [rbp - (8 + disp)]  — RBP-relative load (push/pop-safe)
pub fn ldr64(reg: u8, disp: u16) -> Vec<u8> {
    mov_r_m(reg, RBP, -(disp as i32 + 8))
}

/// mov rax, [abs64] — load from absolute 64-bit address (uses moffs form, rax only)
pub fn mov_rax_from_abs(addr: u64) -> Vec<u8> {
    let mut code = vec![0x48, 0xA1]; // REX.W + MOV RAX, moffs64
    code.extend_from_slice(&addr.to_le_bytes());
    code
}

/// mov [abs64], rax — store to absolute 64-bit address (uses moffs form, rax only)
pub fn mov_abs_from_rax(addr: u64) -> Vec<u8> {
    let mut code = vec![0x48, 0xA3]; // REX.W + MOV moffs64, RAX
    code.extend_from_slice(&addr.to_le_bytes());
    code
}

/// mov r64, [abs32] — load from absolute 32-bit address (any register)
pub fn mov_r_from_abs32(reg: u8, addr: u32) -> Vec<u8> {
    let mut code = vec![rex_wr(reg, 0), 0x8B];
    // ModRM: mod=00, reg=reg, r/m=100 (SIB)
    code.push(modrm(0, reg & 7, 4));
    // SIB: scale=0, index=4 (none), base=5 (disp32 = absolute)
    code.push(0x25);
    code.extend_from_slice(&addr.to_le_bytes());
    code
}

/// mov [abs32], r64 — store to absolute 32-bit address (any register)
pub fn mov_abs32_from_r(reg: u8, addr: u32) -> Vec<u8> {
    let mut code = vec![rex_wr(reg, 0), 0x89];
    code.push(modrm(0, reg & 7, 4));
    code.push(0x25);
    code.extend_from_slice(&addr.to_le_bytes());
    code
}

/// sub r/m64, imm8  (REX.W + 83 /5 ib)
pub fn sub_rmi8(dst: u8, imm: u8) -> Vec<u8> {
    let mut code = vec![rex_wb(dst), 0x83];
    code.push(modrm(3, 5, dst & 7));
    code.push(imm);
    code
}

/// sub r/m64, imm32  (REX.W + 81 /5 id)
pub fn sub_rmi32(dst: u8, imm: i32) -> Vec<u8> {
    let mut code = vec![rex_wb(dst), 0x81];
    code.push(modrm(3, 5, dst & 7));
    code.extend_from_slice(&imm.to_le_bytes());
    code
}

/// add r/m64, imm8  (REX.W + 83 /0 ib)
pub fn add_rmi8(dst: u8, imm: u8) -> Vec<u8> {
    let mut code = vec![rex_wb(dst), 0x83];
    code.push(modrm(3, 0, dst & 7));
    code.push(imm);
    code
}

/// sub rsp, imm8  — stack frame allocation
pub fn sub_rsp_i8(imm: u8) -> Vec<u8> {
    sub_rmi8(RSP, imm)
}

/// sub rsp, imm32  — stack frame allocation (large frames)
pub fn sub_rsp_i32(imm: i32) -> Vec<u8> {
    sub_rmi32(RSP, imm)
}

/// lea r64, [rsp + disp8]
pub fn lea_rsp_disp(reg: u8, disp: u8) -> Vec<u8> {
    let mut code = vec![rex_wr(reg, RSP), 0x8D];
    code.push(modrm(1, reg & 7, RSP & 7));
    code.push(disp);
    code
}

/// add r/m64, r64  (REX.W + 01 /r, reg=src, rm=dst)
pub fn add_rr(dst: u8, src: u8) -> Vec<u8> {
    let mut code = vec![rex_wr(dst, src), 0x01];
    code.push(modrm(3, src & 7, dst & 7));
    code
}

/// sub r/m64, r64  (REX.W + 29 /r, reg=src, rm=dst)
pub fn sub_rr(dst: u8, src: u8) -> Vec<u8> {
    let mut code = vec![rex_wr(dst, src), 0x29];
    code.push(modrm(3, src & 7, dst & 7));
    code
}

/// imul r64, r/m64  (REX.W + 0F AF /r, reg=dst, rm=src)
pub fn imul_rr(dst: u8, src: u8) -> Vec<u8> {
    let mut code = vec![rex_wr(dst, src), 0x0F, 0xAF];
    code.push(modrm(3, dst & 7, src & 7));
    code
}

/// xor r64, r/m64 (REX.W + 33 /r, reg=src, rm=dst) — also used for zero idiom
pub fn xor_rr(dst: u8, src: u8) -> Vec<u8> {
    let mut code = vec![rex_wr(dst, src), 0x33];
    code.push(modrm(3, src & 7, dst & 7));
    code
}

/// cmp r/m64, r64  (REX.W + 39 /r, reg=src, rm=dst)
pub fn cmp_rr(a: u8, b: u8) -> Vec<u8> {
    let mut code = vec![rex_wr(a, b), 0x39];
    code.push(modrm(3, b & 7, a & 7));
    code
}

/// cmp r/m64, imm8 (REX.W + 83 /7 ib)
pub fn cmp_rmi8(rm: u8, imm: u8) -> Vec<u8> {
    let mut code = vec![rex_wb(rm), 0x83];
    code.push(modrm(3, 7, rm & 7));
    code.push(imm);
    code
}

/// cmp r/m64, imm32 (REX.W + 81 /7 id)
pub fn cmp_rmi32(rm: u8, imm: i32) -> Vec<u8> {
    let mut code = vec![rex_wb(rm), 0x81];
    code.push(modrm(3, 7, rm & 7));
    code.extend_from_slice(&imm.to_le_bytes());
    code
}

/// jcc rel8  — conditional jump with short displacement
pub fn jcc(condition: u8, rel_offset: i8) -> Vec<u8> {
    vec![0x70 + condition, rel_offset as u8]
}

/// jcc rel32  — conditional jump with near displacement
pub fn jcc_near(condition: u8, rel_offset: i32) -> Vec<u8> {
    let mut code = vec![0x0F, 0x80 + condition];
    code.extend_from_slice(&rel_offset.to_le_bytes());
    code
}

/// je rel8
pub fn je(rel_offset: i8) -> Vec<u8> {
    jcc(0x04, rel_offset)
}

/// jne rel8
pub fn jne(rel_offset: i8) -> Vec<u8> {
    jcc(0x05, rel_offset)
}

/// jmp rel32 (near)
pub fn jmp_rel32(rel_offset: i32) -> Vec<u8> {
    let mut code = vec![0xE9];
    code.extend_from_slice(&rel_offset.to_le_bytes());
    code
}

/// jmp rel8 (short)
pub fn jmp_rel8(rel_offset: i8) -> Vec<u8> {
    vec![0xEB, rel_offset as u8]
}

/// call rel32
pub fn call_rel32(rel_offset: i32) -> Vec<u8> {
    let mut code = vec![0xE8];
    code.extend_from_slice(&rel_offset.to_le_bytes());
    code
}

/// test r/m64, r64  (REX.W + 85 /r, reg=src, rm=dst)
pub fn test_rr(a: u8, b: u8) -> Vec<u8> {
    let mut code = vec![rex_wr(a, b), 0x85];
    code.push(modrm(3, b & 7, a & 7));
    code
}

/// nop (multi-byte)
pub fn nop() -> Vec<u8> {
    vec![0x90]
}

// ── Compound sequences ──────────────────────────────────────────

/// Zero a register using `xor reg, reg`
pub fn zero_reg(reg: u8) -> Vec<u8> {
    xor_rr(reg, reg)
}

/// Load a 64-bit immediate into a register.
/// Uses `mov r64, imm64` for the general case.
pub fn load_i64(reg: u8, value: i64) -> Vec<u8> {
    if value == 0 {
        zero_reg(reg)
    } else {
        mov_ri64(reg, value)
    }
}

/// Load a 32-bit immediate (sign-extended) into a register.
pub fn load_i32(reg: u8, value: i32) -> Vec<u8> {
    if value == 0 {
        zero_reg(reg)
    } else {
        let mut code = vec![if reg >= 8 { 0x41 } else { 0x40 }, 0xB8 + (reg & 7)];
        code.extend_from_slice(&value.to_le_bytes());
        code
    }
}

/// Emit the function prologue: push rbp; mov rbp, rsp
pub fn prologue() -> Vec<u8> {
    let mut code = push_r(REG_FP);
    code.extend_from_slice(&mov_rr(REG_FP, REG_SP));
    code
}

/// Emit the function epilogue: mov rsp, rbp; pop rbp; ret
pub fn epilogue() -> Vec<u8> {
    let mut code = mov_rr(REG_SP, REG_FP);
    code.extend_from_slice(&pop_r(REG_FP));
    code.extend_from_slice(&ret());
    code
}

// ── Tests ───────────────────────────────────────────────────────

#[cfg(test)]
mod tests {
    use super::*;

    #[test]
    fn encodes_ret() {
        assert_eq!(ret(), vec![0xC3]);
    }

    #[test]
    fn encodes_push_rbp() {
        assert_eq!(push_r(RBP), vec![0x55]);
    }

    #[test]
    fn encodes_pop_rbp() {
        assert_eq!(pop_r(RBP), vec![0x5D]);
    }

    #[test]
    fn encodes_mov_rbp_rsp() {
        assert_eq!(mov_rr(RBP, RSP), vec![0x48, 0x89, 0xE5]);
    }

    #[test]
    fn encodes_sub_rsp_imm8() {
        assert_eq!(sub_rsp_i8(0x20), vec![0x48, 0x83, 0xEC, 0x20]);
    }

    #[test]
    fn encodes_mov_rax_imm64() {
        assert_eq!(mov_ri64(RAX, 42), vec![0x48, 0xB8, 42, 0, 0, 0, 0, 0, 0, 0]);
    }

    #[test]
    fn encodes_prologue() {
        let code = prologue();
        assert_eq!(&code[..3], &[0x55, 0x48, 0x89]);
    }

    #[test]
    fn encodes_epilogue() {
        let code = epilogue();
        assert_eq!(&code[code.len() - 1..], &[0xC3]);
    }

    #[test]
    fn encodes_call_rel32() {
        let code = call_rel32(42);
        assert_eq!(code[0], 0xE8);
        assert_eq!(&code[1..5], &[42, 0, 0, 0]);
    }

    #[test]
    fn encodes_add_rax_rbx() {
        assert_eq!(add_rr(RAX, RBX), vec![0x48, 0x01, 0xD8]);
    }

    #[test]
    fn encodes_sub_rax_rbx() {
        assert_eq!(sub_rr(RAX, RBX), vec![0x48, 0x29, 0xD8]);
    }

    #[test]
    fn encodes_xor_zero() {
        let code = xor_rr(RAX, RAX);
        assert_eq!(code, vec![0x48, 0x33, 0xC0]);
    }

    #[test]
    fn encodes_cmp_rr() {
        assert_eq!(cmp_rr(RAX, RBX), vec![0x48, 0x39, 0xD8]);
    }

    #[test]
    fn encodes_je_short() {
        assert_eq!(je(0x10), vec![0x74, 0x10]);
    }

    #[test]
    fn encodes_jne_short() {
        assert_eq!(jne(0xF0_u8 as i8), vec![0x75, 0xF0]);
    }

    #[test]
    fn encodes_jmp_rel32() {
        let code = jmp_rel32(0x1000);
        assert_eq!(code[0], 0xE9);
        assert_eq!(&code[1..5], &[0x00, 0x10, 0x00, 0x00]);
    }

    #[test]
    fn encodes_jmp_rel8() {
        assert_eq!(jmp_rel8(0x20), vec![0xEB, 0x20]);
    }

    #[test]
    fn encodes_str64_and_ldr64() {
        let store = str64(RAX, 8);
        assert!(store.len() >= 3);
        let load = ldr64(RAX, 8);
        assert!(load.len() >= 3);
    }

    #[test]
    fn load_i64_zero_uses_xor() {
        let code = load_i64(RAX, 0);
        assert_eq!(code, vec![0x48, 0x33, 0xC0]);
    }

    #[test]
    fn load_i64_nonzero_uses_mov() {
        let code = load_i64(RAX, 42);
        assert_eq!(code[0], 0x48);
        assert_eq!(code[1], 0xB8);
    }

    #[test]
    fn emitter_patch_u32() {
        let mut em = CodeEmitter::new();
        let site = em.emit_insn(0);
        em.patch_u32(site, 0xDEAD_BEEF);
        assert_eq!(
            &em.bytes[site as usize..site as usize + 4],
            &[0xEF, 0xBE, 0xAD, 0xDE]
        );
    }

    #[test]
    fn prologue_epilogue_round_trip() {
        let pro = prologue();
        let epi = epilogue();
        assert!(pro.len() > 0);
        assert!(epi.len() > 0);
        // prologue first bytes: push rbp (0x55)
        assert_eq!(pro[0], 0x55);
        // epilogue last byte: ret (0xC3)
        assert_eq!(epi[epi.len() - 1], 0xC3);
    }
}