ghostflow-ml 1.0.0

Classical ML algorithms for GhostFlow
Documentation
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
477
478
479
480
481
482
483
484
485
486
487
488
489
490
491
492
493
494
495
496
497
498
499
500
501
502
503
504
505
506
507
508
509
510
511
512
513
514
515
516
517
518
519
520
521
522
523
524
525
526
527
528
529
530
531
532
533
534
535
536
537
538
539
540
541
542
543
544
545
546
547
548
549
550
551
552
553
554
555
556
557
558
//! Hidden Markov Models (HMM)
//!
//! Statistical models for sequential data where the system is assumed to be
//! a Markov process with hidden states.

use ghostflow_core::Tensor;
use rand::prelude::*;

/// Hidden Markov Model with Gaussian emissions
pub struct GaussianHMM {
    pub n_components: usize,  // Number of hidden states
    pub n_features: usize,    // Dimensionality of observations
    pub covariance_type: HMMCovarianceType,
    pub max_iter: usize,
    pub tol: f32,
    pub n_init: usize,
    
    // Model parameters
    start_prob: Vec<f32>,           // Initial state probabilities (n_components,)
    trans_prob: Vec<Vec<f32>>,      // Transition probabilities (n_components, n_components)
    means: Vec<Vec<f32>>,           // Emission means (n_components, n_features)
    covariances: Vec<Vec<f32>>,     // Emission covariances
    converged: bool,
}

#[derive(Clone, Copy)]
pub enum HMMCovarianceType {
    Diag,      // Diagonal covariance
    Full,      // Full covariance
    Spherical, // Single variance
}

impl GaussianHMM {
    pub fn new(n_components: usize, n_features: usize) -> Self {
        Self {
            n_components,
            n_features,
            covariance_type: HMMCovarianceType::Diag,
            max_iter: 100,
            tol: 1e-2,
            n_init: 1,
            start_prob: vec![1.0 / n_components as f32; n_components],
            trans_prob: vec![vec![1.0 / n_components as f32; n_components]; n_components],
            means: Vec::new(),
            covariances: Vec::new(),
            converged: false,
        }
    }

    pub fn covariance_type(mut self, cov_type: HMMCovarianceType) -> Self {
        self.covariance_type = cov_type;
        self
    }

    pub fn max_iter(mut self, iter: usize) -> Self {
        self.max_iter = iter;
        self
    }

    /// Fit the HMM using Baum-Welch algorithm (EM for HMMs)
    pub fn fit(&mut self, sequences: &[Tensor]) {
        if sequences.is_empty() {
            return;
        }

        let mut best_log_likelihood = f32::NEG_INFINITY;
        let mut best_start_prob = Vec::new();
        let mut best_trans_prob = Vec::new();
        let mut best_means = Vec::new();
        let mut best_covariances = Vec::new();

        for _ in 0..self.n_init {
            // Initialize parameters
            self.initialize_parameters(sequences);

            let mut prev_log_likelihood = f32::NEG_INFINITY;

            // Baum-Welch algorithm
            for _ in 0..self.max_iter {
                // E-step: Forward-backward algorithm
                let (log_likelihood, gamma, xi) = self.e_step(sequences);

                // M-step: Update parameters
                self.m_step(sequences, &gamma, &xi);

                // Check convergence
                if (log_likelihood - prev_log_likelihood).abs() < self.tol {
                    self.converged = true;
                    break;
                }

                prev_log_likelihood = log_likelihood;
            }

            // Keep best result
            let final_log_likelihood = self.compute_log_likelihood(sequences);
            if final_log_likelihood > best_log_likelihood {
                best_log_likelihood = final_log_likelihood;
                best_start_prob = self.start_prob.clone();
                best_trans_prob = self.trans_prob.clone();
                best_means = self.means.clone();
                best_covariances = self.covariances.clone();
            }
        }

        self.start_prob = best_start_prob;
        self.trans_prob = best_trans_prob;
        self.means = best_means;
        self.covariances = best_covariances;
    }

    fn initialize_parameters(&mut self, sequences: &[Tensor]) {
        let mut rng = thread_rng();

        // Initialize start probabilities uniformly
        self.start_prob = vec![1.0 / self.n_components as f32; self.n_components];

        // Initialize transition probabilities uniformly
        self.trans_prob = vec![vec![1.0 / self.n_components as f32; self.n_components]; self.n_components];

        // Initialize means using k-means++ on all observations
        let mut all_obs = Vec::new();
        for seq in sequences {
            let seq_data = seq.data_f32();
            let seq_len = seq.dims()[0];
            for t in 0..seq_len {
                all_obs.push(seq_data[t * self.n_features..(t + 1) * self.n_features].to_vec());
            }
        }

        self.means = Vec::with_capacity(self.n_components);
        
        // First mean: random observation
        let first_idx = rng.gen_range(0..all_obs.len());
        self.means.push(all_obs[first_idx].clone());

        // Remaining means: k-means++ strategy
        for _ in 1..self.n_components {
            let mut distances = vec![f32::MAX; all_obs.len()];
            
            for (i, obs) in all_obs.iter().enumerate() {
                let min_dist = self.means.iter()
                    .map(|mean| {
                        obs.iter().zip(mean.iter())
                            .map(|(x, m)| (x - m).powi(2))
                            .sum::<f32>()
                    })
                    .min_by(|a, b| a.partial_cmp(b).unwrap())
                    .unwrap();
                distances[i] = min_dist;
            }

            let total_dist: f32 = distances.iter().sum();
            let mut cumsum = 0.0;
            let rand_val = rng.gen::<f32>() * total_dist;
            
            let mut selected_idx = 0;
            for (i, &dist) in distances.iter().enumerate() {
                cumsum += dist;
                if cumsum >= rand_val {
                    selected_idx = i;
                    break;
                }
            }

            self.means.push(all_obs[selected_idx].clone());
        }

        // Initialize covariances
        self.covariances = match self.covariance_type {
            HMMCovarianceType::Diag | HMMCovarianceType::Full => {
                (0..self.n_components)
                    .map(|_| vec![1.0; self.n_features])
                    .collect()
            }
            HMMCovarianceType::Spherical => {
                (0..self.n_components)
                    .map(|_| vec![1.0])
                    .collect()
            }
        };
    }

    /// E-step: Forward-backward algorithm
    fn e_step(&self, sequences: &[Tensor]) -> (f32, Vec<Vec<Vec<f32>>>, Vec<Vec<Vec<Vec<f32>>>>) {
        let mut total_log_likelihood = 0.0;
        let mut all_gamma = Vec::new();
        let mut all_xi = Vec::new();

        for seq in sequences {
            let seq_data = seq.data_f32();
            let seq_len = seq.dims()[0];

            // Forward algorithm
            let (alpha, log_likelihood) = self.forward(&seq_data, seq_len);
            total_log_likelihood += log_likelihood;

            // Backward algorithm
            let beta = self.backward(&seq_data, seq_len);

            // Calculate gamma (state probabilities)
            let gamma = self.calculate_gamma(&alpha, &beta, seq_len);

            // Calculate xi (transition probabilities)
            let xi = self.calculate_xi(&alpha, &beta, &seq_data, seq_len);

            all_gamma.push(gamma);
            all_xi.push(xi);
        }

        (total_log_likelihood, all_gamma, all_xi)
    }

    /// Forward algorithm
    fn forward(&self, seq_data: &[f32], seq_len: usize) -> (Vec<Vec<f32>>, f32) {
        let mut alpha = vec![vec![0.0; self.n_components]; seq_len];
        let mut scaling = vec![0.0; seq_len];

        // Initialize
        for i in 0..self.n_components {
            let obs = &seq_data[0..self.n_features];
            alpha[0][i] = self.start_prob[i] * self.emission_prob(obs, i);
            scaling[0] += alpha[0][i];
        }

        // Scale
        if scaling[0] > 0.0 {
            for i in 0..self.n_components {
                alpha[0][i] /= scaling[0];
            }
        }

        // Recursion
        for t in 1..seq_len {
            for j in 0..self.n_components {
                let mut sum = 0.0;
                for i in 0..self.n_components {
                    sum += alpha[t - 1][i] * self.trans_prob[i][j];
                }
                let obs = &seq_data[t * self.n_features..(t + 1) * self.n_features];
                alpha[t][j] = sum * self.emission_prob(obs, j);
                scaling[t] += alpha[t][j];
            }

            // Scale
            if scaling[t] > 0.0 {
                for j in 0..self.n_components {
                    alpha[t][j] /= scaling[t];
                }
            }
        }

        // Calculate log likelihood
        let log_likelihood: f32 = scaling.iter().map(|&s| s.max(1e-10).ln()).sum();

        (alpha, log_likelihood)
    }

    /// Backward algorithm
    fn backward(&self, seq_data: &[f32], seq_len: usize) -> Vec<Vec<f32>> {
        let mut beta = vec![vec![0.0; self.n_components]; seq_len];

        // Initialize
        for i in 0..self.n_components {
            beta[seq_len - 1][i] = 1.0;
        }

        // Recursion
        for t in (0..seq_len - 1).rev() {
            for i in 0..self.n_components {
                let mut sum = 0.0;
                for j in 0..self.n_components {
                    let obs = &seq_data[(t + 1) * self.n_features..(t + 2) * self.n_features];
                    sum += self.trans_prob[i][j] * self.emission_prob(obs, j) * beta[t + 1][j];
                }
                beta[t][i] = sum;
            }

            // Normalize
            let total: f32 = beta[t].iter().sum();
            if total > 0.0 {
                for i in 0..self.n_components {
                    beta[t][i] /= total;
                }
            }
        }

        beta
    }

    /// Calculate gamma (state probabilities)
    fn calculate_gamma(&self, alpha: &[Vec<f32>], beta: &[Vec<f32>], seq_len: usize) -> Vec<Vec<f32>> {
        let mut gamma = vec![vec![0.0; self.n_components]; seq_len];

        for t in 0..seq_len {
            let mut total = 0.0;
            for i in 0..self.n_components {
                gamma[t][i] = alpha[t][i] * beta[t][i];
                total += gamma[t][i];
            }

            // Normalize
            if total > 0.0 {
                for i in 0..self.n_components {
                    gamma[t][i] /= total;
                }
            }
        }

        gamma
    }

    /// Calculate xi (transition probabilities)
    fn calculate_xi(&self, alpha: &[Vec<f32>], beta: &[Vec<f32>], seq_data: &[f32], seq_len: usize) -> Vec<Vec<Vec<f32>>> {
        let mut xi = vec![vec![vec![0.0; self.n_components]; self.n_components]; seq_len - 1];

        for t in 0..seq_len - 1 {
            let mut total = 0.0;
            for i in 0..self.n_components {
                for j in 0..self.n_components {
                    let obs = &seq_data[(t + 1) * self.n_features..(t + 2) * self.n_features];
                    xi[t][i][j] = alpha[t][i] * self.trans_prob[i][j] * 
                                  self.emission_prob(obs, j) * beta[t + 1][j];
                    total += xi[t][i][j];
                }
            }

            // Normalize
            if total > 0.0 {
                for i in 0..self.n_components {
                    for j in 0..self.n_components {
                        xi[t][i][j] /= total;
                    }
                }
            }
        }

        xi
    }

    /// M-step: Update parameters
    fn m_step(&mut self, sequences: &[Tensor], all_gamma: &[Vec<Vec<f32>>], all_xi: &[Vec<Vec<Vec<f32>>>]) {
        // Update start probabilities
        for i in 0..self.n_components {
            self.start_prob[i] = all_gamma.iter().map(|gamma| gamma[0][i]).sum::<f32>() / sequences.len() as f32;
        }

        // Update transition probabilities
        for i in 0..self.n_components {
            let mut denom = 0.0;
            for j in 0..self.n_components {
                let mut numer = 0.0;
                for xi in all_xi {
                    for t in 0..xi.len() {
                        numer += xi[t][i][j];
                    }
                }
                
                for gamma in all_gamma {
                    for t in 0..gamma.len() - 1 {
                        denom += gamma[t][i];
                    }
                }
                
                self.trans_prob[i][j] = if denom > 0.0 { numer / denom } else { 1.0 / self.n_components as f32 };
            }
        }

        // Update emission parameters
        for i in 0..self.n_components {
            let mut weighted_sum = vec![0.0; self.n_features];
            let mut weight_total = 0.0;

            for (seq_idx, seq) in sequences.iter().enumerate() {
                let seq_data = seq.data_f32();
                let seq_len = seq.dims()[0];
                let gamma = &all_gamma[seq_idx];

                for t in 0..seq_len {
                    let obs = &seq_data[t * self.n_features..(t + 1) * self.n_features];
                    for j in 0..self.n_features {
                        weighted_sum[j] += gamma[t][i] * obs[j];
                    }
                    weight_total += gamma[t][i];
                }
            }

            // Update mean
            for j in 0..self.n_features {
                self.means[i][j] = if weight_total > 0.0 { weighted_sum[j] / weight_total } else { 0.0 };
            }

            // Update covariance
            let mut weighted_var = vec![0.0; self.n_features];
            for (seq_idx, seq) in sequences.iter().enumerate() {
                let seq_data = seq.data_f32();
                let seq_len = seq.dims()[0];
                let gamma = &all_gamma[seq_idx];

                for t in 0..seq_len {
                    let obs = &seq_data[t * self.n_features..(t + 1) * self.n_features];
                    for j in 0..self.n_features {
                        let diff = obs[j] - self.means[i][j];
                        weighted_var[j] += gamma[t][i] * diff * diff;
                    }
                }
            }

            match self.covariance_type {
                HMMCovarianceType::Diag | HMMCovarianceType::Full => {
                    for j in 0..self.n_features {
                        self.covariances[i][j] = if weight_total > 0.0 { 
                            (weighted_var[j] / weight_total).max(1e-6)
                        } else { 
                            1.0 
                        };
                    }
                }
                HMMCovarianceType::Spherical => {
                    let avg_var = weighted_var.iter().sum::<f32>() / self.n_features as f32;
                    self.covariances[i][0] = if weight_total > 0.0 { 
                        (avg_var / weight_total).max(1e-6)
                    } else { 
                        1.0 
                    };
                }
            }
        }
    }

    /// Calculate emission probability
    fn emission_prob(&self, obs: &[f32], state: usize) -> f32 {
        let mean = &self.means[state];
        let cov = &self.covariances[state];

        match self.covariance_type {
            HMMCovarianceType::Diag | HMMCovarianceType::Full => {
                let mut exponent = 0.0;
                let mut det = 1.0;
                
                for i in 0..self.n_features {
                    let diff = obs[i] - mean[i];
                    exponent += diff * diff / cov[i];
                    det *= cov[i];
                }

                let norm = 1.0 / ((2.0 * std::f32::consts::PI).powf(self.n_features as f32 / 2.0) * det.sqrt());
                (norm * (-0.5 * exponent).exp()).max(1e-10)
            }
            HMMCovarianceType::Spherical => {
                let variance = cov[0];
                let mut exponent = 0.0;
                
                for i in 0..self.n_features {
                    let diff = obs[i] - mean[i];
                    exponent += diff * diff;
                }

                let norm = 1.0 / ((2.0 * std::f32::consts::PI * variance).powf(self.n_features as f32 / 2.0));
                (norm * (-exponent / (2.0 * variance)).exp()).max(1e-10)
            }
        }
    }

    /// Compute log likelihood
    fn compute_log_likelihood(&self, sequences: &[Tensor]) -> f32 {
        let mut total_log_likelihood = 0.0;

        for seq in sequences {
            let seq_data = seq.data_f32();
            let seq_len = seq.dims()[0];
            let (_, log_likelihood) = self.forward(&seq_data, seq_len);
            total_log_likelihood += log_likelihood;
        }

        total_log_likelihood
    }

    /// Predict hidden state sequence using Viterbi algorithm
    pub fn predict(&self, sequence: &Tensor) -> Tensor {
        let seq_data = sequence.data_f32();
        let seq_len = sequence.dims()[0];

        let mut delta = vec![vec![0.0; self.n_components]; seq_len];
        let mut psi = vec![vec![0; self.n_components]; seq_len];

        // Initialize
        for i in 0..self.n_components {
            let obs = &seq_data[0..self.n_features];
            delta[0][i] = self.start_prob[i].ln() + self.emission_prob(obs, i).ln();
        }

        // Recursion
        for t in 1..seq_len {
            for j in 0..self.n_components {
                let mut max_val = f32::NEG_INFINITY;
                let mut max_idx = 0;

                for i in 0..self.n_components {
                    let val = delta[t - 1][i] + self.trans_prob[i][j].ln();
                    if val > max_val {
                        max_val = val;
                        max_idx = i;
                    }
                }

                let obs = &seq_data[t * self.n_features..(t + 1) * self.n_features];
                delta[t][j] = max_val + self.emission_prob(obs, j).ln();
                psi[t][j] = max_idx;
            }
        }

        // Backtrack
        let mut path = vec![0; seq_len];
        path[seq_len - 1] = delta[seq_len - 1]
            .iter()
            .enumerate()
            .max_by(|(_, a), (_, b)| a.partial_cmp(b).unwrap())
            .map(|(idx, _)| idx)
            .unwrap();

        for t in (0..seq_len - 1).rev() {
            path[t] = psi[t + 1][path[t + 1]];
        }

        let path_f32: Vec<f32> = path.iter().map(|&x| x as f32).collect();
        Tensor::from_slice(&path_f32, &[seq_len]).unwrap()
    }
}

#[cfg(test)]
mod tests {
    use super::*;

    #[test]
    fn test_gaussian_hmm() {
        // Create simple sequence
        let seq1 = Tensor::from_slice(
            &[0.0f32, 0.0, 0.1, 0.1, 5.0, 5.0, 5.1, 5.1],
            &[4, 2],
        ).unwrap();

        let sequences = vec![seq1];

        let mut hmm = GaussianHMM::new(2, 2)
            .covariance_type(HMMCovarianceType::Diag)
            .max_iter(20);

        hmm.fit(&sequences);

        let test_seq = Tensor::from_slice(&[0.0f32, 0.0, 5.0, 5.0], &[2, 2]).unwrap();
        let states = hmm.predict(&test_seq);

        assert_eq!(states.dims()[0], 2); // Number of observations
    }
}