use ferrolearn_core::error::FerroError;
use ferrolearn_core::traits::{Fit, FitTransform, Transform};
use ndarray::Array2;
use num_traits::Float;
#[derive(Debug, Clone)]
pub struct OneHotEncoder<F> {
_marker: std::marker::PhantomData<F>,
}
impl<F: Float + Send + Sync + 'static> OneHotEncoder<F> {
#[must_use]
pub fn new() -> Self {
Self {
_marker: std::marker::PhantomData,
}
}
}
impl<F: Float + Send + Sync + 'static> Default for OneHotEncoder<F> {
fn default() -> Self {
Self::new()
}
}
#[derive(Debug, Clone)]
pub struct FittedOneHotEncoder<F> {
pub(crate) n_categories: Vec<usize>,
_marker: std::marker::PhantomData<F>,
}
impl<F: Float + Send + Sync + 'static> FittedOneHotEncoder<F> {
#[must_use]
pub fn n_categories(&self) -> &[usize] {
&self.n_categories
}
#[must_use]
pub fn n_output_features(&self) -> usize {
self.n_categories.iter().sum()
}
}
impl<F: Float + Send + Sync + 'static> Fit<Array2<usize>, ()> for OneHotEncoder<F> {
type Fitted = FittedOneHotEncoder<F>;
type Error = FerroError;
fn fit(&self, x: &Array2<usize>, _y: &()) -> Result<FittedOneHotEncoder<F>, FerroError> {
let n_samples = x.nrows();
if n_samples == 0 {
return Err(FerroError::InsufficientSamples {
required: 1,
actual: 0,
context: "OneHotEncoder::fit".into(),
});
}
let n_features = x.ncols();
let mut n_categories = Vec::with_capacity(n_features);
for j in 0..n_features {
let col = x.column(j);
let max_cat = col.iter().copied().max().unwrap_or(0);
n_categories.push(max_cat + 1);
}
Ok(FittedOneHotEncoder {
n_categories,
_marker: std::marker::PhantomData,
})
}
}
impl<F: Float + Send + Sync + 'static> Transform<Array2<usize>> for FittedOneHotEncoder<F> {
type Output = Array2<F>;
type Error = FerroError;
fn transform(&self, x: &Array2<usize>) -> Result<Array2<F>, FerroError> {
let n_features = self.n_categories.len();
if x.ncols() != n_features {
return Err(FerroError::ShapeMismatch {
expected: vec![x.nrows(), n_features],
actual: vec![x.nrows(), x.ncols()],
context: "FittedOneHotEncoder::transform".into(),
});
}
let n_out_cols = self.n_output_features();
let n_samples = x.nrows();
let mut out = Array2::zeros((n_samples, n_out_cols));
let mut col_offset = 0;
for j in 0..n_features {
let n_cats = self.n_categories[j];
for i in 0..n_samples {
let cat = x[[i, j]];
if cat >= n_cats {
return Err(FerroError::InvalidParameter {
name: format!("x[{i},{j}]"),
reason: format!(
"category {cat} exceeds max seen during fitting ({})",
n_cats - 1
),
});
}
out[[i, col_offset + cat]] = F::one();
}
col_offset += n_cats;
}
Ok(out)
}
}
impl<F: Float + Send + Sync + 'static> Transform<Array2<usize>> for OneHotEncoder<F> {
type Output = Array2<F>;
type Error = FerroError;
fn transform(&self, _x: &Array2<usize>) -> Result<Array2<F>, FerroError> {
Err(FerroError::InvalidParameter {
name: "OneHotEncoder".into(),
reason: "encoder must be fitted before calling transform; use fit() first".into(),
})
}
}
impl<F: Float + Send + Sync + 'static> FitTransform<Array2<usize>> for OneHotEncoder<F> {
type FitError = FerroError;
fn fit_transform(&self, x: &Array2<usize>) -> Result<Array2<F>, FerroError> {
let fitted = self.fit(x, &())?;
fitted.transform(x)
}
}
impl<F: Float + Send + Sync + 'static> FittedOneHotEncoder<F> {
pub fn transform_1d(&self, x: &[usize]) -> Result<Array2<F>, FerroError> {
if self.n_categories.len() != 1 {
return Err(FerroError::InvalidParameter {
name: "transform_1d".into(),
reason: "encoder was fitted on more than one column; use transform instead".into(),
});
}
let col = Array2::from_shape_vec((x.len(), 1), x.to_vec()).map_err(|e| {
FerroError::InvalidParameter {
name: "x".into(),
reason: e.to_string(),
}
})?;
self.transform(&col)
}
}
#[cfg(test)]
mod tests {
use super::*;
use ndarray::array;
#[test]
fn test_one_hot_single_column() {
let enc = OneHotEncoder::<f64>::new();
let x = array![[0usize], [1], [2]];
let fitted = enc.fit(&x, &()).unwrap();
assert_eq!(fitted.n_categories(), &[3]);
assert_eq!(fitted.n_output_features(), 3);
let out = fitted.transform(&x).unwrap();
assert_eq!(out.shape(), &[3, 3]);
assert_eq!(out[[0, 0]], 1.0);
assert_eq!(out[[0, 1]], 0.0);
assert_eq!(out[[0, 2]], 0.0);
assert_eq!(out[[1, 0]], 0.0);
assert_eq!(out[[1, 1]], 1.0);
assert_eq!(out[[1, 2]], 0.0);
assert_eq!(out[[2, 0]], 0.0);
assert_eq!(out[[2, 1]], 0.0);
assert_eq!(out[[2, 2]], 1.0);
}
#[test]
fn test_one_hot_multi_column() {
let enc = OneHotEncoder::<f64>::new();
let x = array![[0usize, 0], [1, 1], [2, 0]];
let fitted = enc.fit(&x, &()).unwrap();
assert_eq!(fitted.n_categories(), &[3, 2]);
assert_eq!(fitted.n_output_features(), 5);
let out = fitted.transform(&x).unwrap();
assert_eq!(out.shape(), &[3, 5]);
assert_eq!(out.row(0).to_vec(), vec![1.0, 0.0, 0.0, 1.0, 0.0]);
assert_eq!(out.row(1).to_vec(), vec![0.0, 1.0, 0.0, 0.0, 1.0]);
assert_eq!(out.row(2).to_vec(), vec![0.0, 0.0, 1.0, 1.0, 0.0]);
}
#[test]
fn test_out_of_range_category_error() {
let enc = OneHotEncoder::<f64>::new();
let x_train = array![[0usize], [1]];
let fitted = enc.fit(&x_train, &()).unwrap();
let x_bad = array![[2usize]];
assert!(fitted.transform(&x_bad).is_err());
}
#[test]
fn test_fit_transform_equivalence() {
let enc = OneHotEncoder::<f64>::new();
let x = array![[0usize, 1], [1, 0], [2, 1]];
let via_fit_transform: Array2<f64> = enc.fit_transform(&x).unwrap();
let fitted = enc.fit(&x, &()).unwrap();
let via_separate = fitted.transform(&x).unwrap();
for (a, b) in via_fit_transform.iter().zip(via_separate.iter()) {
assert!((a - b).abs() < 1e-15);
}
}
#[test]
fn test_shape_mismatch_error() {
let enc = OneHotEncoder::<f64>::new();
let x_train = array![[0usize, 1], [1, 0]];
let fitted = enc.fit(&x_train, &()).unwrap();
let x_bad = array![[0usize]];
assert!(fitted.transform(&x_bad).is_err());
}
}