ferro-hgvs 0.4.1

HGVS variant normalizer - part of the ferro bioinformatics toolkit
Documentation
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
//! Genetic code and codon table.

use crate::hgvs::location::AminoAcid;
use std::collections::HashMap;

/// A single nucleotide base.
#[derive(Debug, Clone, Copy, PartialEq, Eq, Hash)]
pub enum Base {
    A,
    T,
    G,
    C,
}

impl Base {
    /// Parse a base from a character.
    pub fn from_char(c: char) -> Option<Self> {
        match c.to_ascii_uppercase() {
            'A' => Some(Base::A),
            'T' | 'U' => Some(Base::T), // U is treated as T
            'G' => Some(Base::G),
            'C' => Some(Base::C),
            _ => None,
        }
    }

    /// Convert to character.
    pub fn to_char(self) -> char {
        match self {
            Base::A => 'A',
            Base::T => 'T',
            Base::G => 'G',
            Base::C => 'C',
        }
    }
}

impl std::fmt::Display for Base {
    fn fmt(&self, f: &mut std::fmt::Formatter<'_>) -> std::fmt::Result {
        write!(f, "{}", self.to_char())
    }
}

/// A codon (three nucleotides).
#[derive(Debug, Clone, PartialEq, Eq, Hash)]
pub struct Codon([Base; 3]);

impl Codon {
    /// Create a new codon from three bases.
    pub fn new(b1: Base, b2: Base, b3: Base) -> Self {
        Self([b1, b2, b3])
    }

    /// Parse a codon from a string.
    pub fn parse(s: &str) -> Option<Self> {
        let chars: Vec<char> = s.chars().collect();
        if chars.len() != 3 {
            return None;
        }

        let b1 = Base::from_char(chars[0])?;
        let b2 = Base::from_char(chars[1])?;
        let b3 = Base::from_char(chars[2])?;

        Some(Self([b1, b2, b3]))
    }

    /// Get the three bases.
    pub fn bases(&self) -> &[Base; 3] {
        &self.0
    }
}

impl std::fmt::Display for Codon {
    fn fmt(&self, f: &mut std::fmt::Formatter<'_>) -> std::fmt::Result {
        write!(f, "{}{}{}", self.0[0], self.0[1], self.0[2])
    }
}

/// Standard genetic code table.
#[derive(Debug, Clone)]
pub struct CodonTable {
    /// Codon to amino acid mapping.
    codon_to_aa: HashMap<Codon, AminoAcid>,
    /// Amino acid to codons mapping.
    aa_to_codons: HashMap<AminoAcid, Vec<Codon>>,
    /// Stop codons.
    stop_codons: Vec<Codon>,
    /// Start codon(s).
    start_codons: Vec<Codon>,
}

impl CodonTable {
    /// Create the standard genetic code.
    pub fn standard() -> Self {
        let mut codon_to_aa = HashMap::new();
        let mut aa_to_codons: HashMap<AminoAcid, Vec<Codon>> = HashMap::new();
        let mut stop_codons = Vec::new();

        // Define the standard genetic code
        let code: &[(&str, Option<AminoAcid>)] = &[
            // Phenylalanine (Phe, F)
            ("TTT", Some(AminoAcid::Phe)),
            ("TTC", Some(AminoAcid::Phe)),
            // Leucine (Leu, L)
            ("TTA", Some(AminoAcid::Leu)),
            ("TTG", Some(AminoAcid::Leu)),
            ("CTT", Some(AminoAcid::Leu)),
            ("CTC", Some(AminoAcid::Leu)),
            ("CTA", Some(AminoAcid::Leu)),
            ("CTG", Some(AminoAcid::Leu)),
            // Isoleucine (Ile, I)
            ("ATT", Some(AminoAcid::Ile)),
            ("ATC", Some(AminoAcid::Ile)),
            ("ATA", Some(AminoAcid::Ile)),
            // Methionine (Met, M) - also start codon
            ("ATG", Some(AminoAcid::Met)),
            // Valine (Val, V)
            ("GTT", Some(AminoAcid::Val)),
            ("GTC", Some(AminoAcid::Val)),
            ("GTA", Some(AminoAcid::Val)),
            ("GTG", Some(AminoAcid::Val)),
            // Serine (Ser, S)
            ("TCT", Some(AminoAcid::Ser)),
            ("TCC", Some(AminoAcid::Ser)),
            ("TCA", Some(AminoAcid::Ser)),
            ("TCG", Some(AminoAcid::Ser)),
            ("AGT", Some(AminoAcid::Ser)),
            ("AGC", Some(AminoAcid::Ser)),
            // Proline (Pro, P)
            ("CCT", Some(AminoAcid::Pro)),
            ("CCC", Some(AminoAcid::Pro)),
            ("CCA", Some(AminoAcid::Pro)),
            ("CCG", Some(AminoAcid::Pro)),
            // Threonine (Thr, T)
            ("ACT", Some(AminoAcid::Thr)),
            ("ACC", Some(AminoAcid::Thr)),
            ("ACA", Some(AminoAcid::Thr)),
            ("ACG", Some(AminoAcid::Thr)),
            // Alanine (Ala, A)
            ("GCT", Some(AminoAcid::Ala)),
            ("GCC", Some(AminoAcid::Ala)),
            ("GCA", Some(AminoAcid::Ala)),
            ("GCG", Some(AminoAcid::Ala)),
            // Tyrosine (Tyr, Y)
            ("TAT", Some(AminoAcid::Tyr)),
            ("TAC", Some(AminoAcid::Tyr)),
            // Stop codons
            ("TAA", None), // Ochre
            ("TAG", None), // Amber
            ("TGA", None), // Opal
            // Histidine (His, H)
            ("CAT", Some(AminoAcid::His)),
            ("CAC", Some(AminoAcid::His)),
            // Glutamine (Gln, Q)
            ("CAA", Some(AminoAcid::Gln)),
            ("CAG", Some(AminoAcid::Gln)),
            // Asparagine (Asn, N)
            ("AAT", Some(AminoAcid::Asn)),
            ("AAC", Some(AminoAcid::Asn)),
            // Lysine (Lys, K)
            ("AAA", Some(AminoAcid::Lys)),
            ("AAG", Some(AminoAcid::Lys)),
            // Aspartic acid (Asp, D)
            ("GAT", Some(AminoAcid::Asp)),
            ("GAC", Some(AminoAcid::Asp)),
            // Glutamic acid (Glu, E)
            ("GAA", Some(AminoAcid::Glu)),
            ("GAG", Some(AminoAcid::Glu)),
            // Cysteine (Cys, C)
            ("TGT", Some(AminoAcid::Cys)),
            ("TGC", Some(AminoAcid::Cys)),
            // Tryptophan (Trp, W)
            ("TGG", Some(AminoAcid::Trp)),
            // Arginine (Arg, R)
            ("CGT", Some(AminoAcid::Arg)),
            ("CGC", Some(AminoAcid::Arg)),
            ("CGA", Some(AminoAcid::Arg)),
            ("CGG", Some(AminoAcid::Arg)),
            ("AGA", Some(AminoAcid::Arg)),
            ("AGG", Some(AminoAcid::Arg)),
            // Glycine (Gly, G)
            ("GGT", Some(AminoAcid::Gly)),
            ("GGC", Some(AminoAcid::Gly)),
            ("GGA", Some(AminoAcid::Gly)),
            ("GGG", Some(AminoAcid::Gly)),
        ];

        for (codon_str, aa_opt) in code {
            let codon = Codon::parse(codon_str).unwrap();

            match aa_opt {
                Some(aa) => {
                    codon_to_aa.insert(codon.clone(), *aa);
                    aa_to_codons.entry(*aa).or_default().push(codon);
                }
                None => {
                    stop_codons.push(codon);
                }
            }
        }

        let start_codons = vec![Codon::parse("ATG").unwrap()];

        Self {
            codon_to_aa,
            aa_to_codons,
            stop_codons,
            start_codons,
        }
    }

    /// Get all codons that encode a given amino acid.
    pub fn codons_for(&self, aa: &AminoAcid) -> &[Codon] {
        self.aa_to_codons
            .get(aa)
            .map(|v| v.as_slice())
            .unwrap_or(&[])
    }

    /// Get the amino acid encoded by a codon.
    pub fn amino_acid_for(&self, codon: &Codon) -> Option<&AminoAcid> {
        self.codon_to_aa.get(codon)
    }

    /// Check if a codon is a stop codon.
    pub fn is_stop(&self, codon: &Codon) -> bool {
        self.stop_codons.contains(codon)
    }

    /// Check if a codon is a start codon.
    pub fn is_start(&self, codon: &Codon) -> bool {
        self.start_codons.contains(codon)
    }

    /// Get all stop codons.
    pub fn stop_codons(&self) -> &[Codon] {
        &self.stop_codons
    }

    /// Get all start codons.
    pub fn start_codons(&self) -> &[Codon] {
        &self.start_codons
    }
}

#[cfg(test)]
mod tests {
    use super::*;

    #[test]
    fn test_base_from_char() {
        assert_eq!(Base::from_char('A'), Some(Base::A));
        assert_eq!(Base::from_char('T'), Some(Base::T));
        assert_eq!(Base::from_char('U'), Some(Base::T)); // RNA
        assert_eq!(Base::from_char('G'), Some(Base::G));
        assert_eq!(Base::from_char('C'), Some(Base::C));
        assert_eq!(Base::from_char('N'), None);
    }

    #[test]
    fn test_codon_from_str() {
        let codon = Codon::parse("ATG").unwrap();
        assert_eq!(codon.bases(), &[Base::A, Base::T, Base::G]);
        assert_eq!(codon.to_string(), "ATG");

        // Invalid codons
        assert!(Codon::parse("AT").is_none()); // Too short
        assert!(Codon::parse("ATGC").is_none()); // Too long
        assert!(Codon::parse("ATN").is_none()); // Invalid base
    }

    #[test]
    fn test_standard_code_amino_acids() {
        let table = CodonTable::standard();

        // Check some codons
        assert_eq!(
            table.amino_acid_for(&Codon::parse("ATG").unwrap()),
            Some(&AminoAcid::Met)
        );
        assert_eq!(
            table.amino_acid_for(&Codon::parse("TTT").unwrap()),
            Some(&AminoAcid::Phe)
        );
        assert_eq!(
            table.amino_acid_for(&Codon::parse("GAG").unwrap()),
            Some(&AminoAcid::Glu)
        );
    }

    #[test]
    fn test_standard_code_stop_codons() {
        let table = CodonTable::standard();

        assert!(table.is_stop(&Codon::parse("TAA").unwrap()));
        assert!(table.is_stop(&Codon::parse("TAG").unwrap()));
        assert!(table.is_stop(&Codon::parse("TGA").unwrap()));
        assert!(!table.is_stop(&Codon::parse("ATG").unwrap()));
    }

    #[test]
    fn test_standard_code_start_codons() {
        let table = CodonTable::standard();

        assert!(table.is_start(&Codon::parse("ATG").unwrap()));
        assert!(!table.is_start(&Codon::parse("TTT").unwrap()));
    }

    #[test]
    fn test_codons_for_amino_acid() {
        let table = CodonTable::standard();

        // Phe has 2 codons
        let phe_codons = table.codons_for(&AminoAcid::Phe);
        assert_eq!(phe_codons.len(), 2);

        // Leu has 6 codons
        let leu_codons = table.codons_for(&AminoAcid::Leu);
        assert_eq!(leu_codons.len(), 6);

        // Met has 1 codon
        let met_codons = table.codons_for(&AminoAcid::Met);
        assert_eq!(met_codons.len(), 1);

        // Trp has 1 codon
        let trp_codons = table.codons_for(&AminoAcid::Trp);
        assert_eq!(trp_codons.len(), 1);
    }

    #[test]
    fn test_all_amino_acids_have_codons() {
        let table = CodonTable::standard();

        // Standard 20 amino acids should all have codons
        let amino_acids = [
            AminoAcid::Ala,
            AminoAcid::Arg,
            AminoAcid::Asn,
            AminoAcid::Asp,
            AminoAcid::Cys,
            AminoAcid::Gln,
            AminoAcid::Glu,
            AminoAcid::Gly,
            AminoAcid::His,
            AminoAcid::Ile,
            AminoAcid::Leu,
            AminoAcid::Lys,
            AminoAcid::Met,
            AminoAcid::Phe,
            AminoAcid::Pro,
            AminoAcid::Ser,
            AminoAcid::Thr,
            AminoAcid::Trp,
            AminoAcid::Tyr,
            AminoAcid::Val,
        ];

        for aa in &amino_acids {
            let codons = table.codons_for(aa);
            assert!(
                !codons.is_empty(),
                "Amino acid {:?} should have at least one codon",
                aa
            );
        }
    }

    #[test]
    fn test_codon_count() {
        let table = CodonTable::standard();

        // Total should be 64 codons = 61 sense + 3 stop
        let mut total_sense = 0;
        for aa in &[
            AminoAcid::Ala,
            AminoAcid::Arg,
            AminoAcid::Asn,
            AminoAcid::Asp,
            AminoAcid::Cys,
            AminoAcid::Gln,
            AminoAcid::Glu,
            AminoAcid::Gly,
            AminoAcid::His,
            AminoAcid::Ile,
            AminoAcid::Leu,
            AminoAcid::Lys,
            AminoAcid::Met,
            AminoAcid::Phe,
            AminoAcid::Pro,
            AminoAcid::Ser,
            AminoAcid::Thr,
            AminoAcid::Trp,
            AminoAcid::Tyr,
            AminoAcid::Val,
        ] {
            total_sense += table.codons_for(aa).len();
        }

        assert_eq!(total_sense, 61);
        assert_eq!(table.stop_codons().len(), 3);
    }
}