evoc 0.0.1

Embedding Vector Oriented Clustering — fast clustering of high-dimensional embedding vectors (Rust port of EVōC)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
477
478
479
480
481
482
483
484
485
486
487
488
489
490
491
492
493
494
495
496
497
498
499
500
501
502
503
504
505
506
507
508
509
510
511
512
513
514
515
516
517
518
519
520
521
522
523
524
525
526
527
528
529
530
531
532
533
534
535
536
537
538
539
540
541
542
543
544
545
546
547
548
549
550
551
552
553
554
555
556
557
558
559
560
561
562
563
564
565
566
567
568
569
570
571
572
573
574
575
576
577
578
579
580
581
582
583
584
585
586
587
588
589
590
591
592
593
594
595
596
597
598
599
600
601
602
603
604
605
606
607
608
609
610
611
612
613
614
615
616
617
618
619
620
621
622
623
624
625
626
627
628
629
//! KD-tree construction and parallel k-nearest-neighbor queries (port of `numba_kdtree.py`).

use ndarray::{s, Array1, Array2, Array3, ArrayView1, Axis, Zip};
use rayon::prelude::*;

/// KD-tree arrays matching the Python `NumbaKDTree` namedtuple layout.
#[derive(Clone, Debug)]
pub struct KdTree {
    pub data: Array2<f32>,
    pub idx_array: Array1<i64>,
    pub idx_start: Array1<i64>,
    pub idx_end: Array1<i64>,
    #[allow(dead_code)]
    pub radius: Array1<f32>,
    pub is_leaf: Array1<bool>,
    /// Shape `(2, n_nodes, n_features)`: `[0]` lower bounds, `[1]` upper bounds per node.
    pub node_bounds: Array3<f32>,
}

fn compare_indices(data: &Array2<f32>, axis: i64, idx1: i64, idx2: i64) -> i8 {
    let val1 = data[[idx1 as usize, axis as usize]];
    let val2 = data[[idx2 as usize, axis as usize]];
    if val1 < val2 {
        -1
    } else if val1 > val2 {
        1
    } else if idx1 < idx2 {
        -1
    } else if idx1 > idx2 {
        1
    } else {
        0
    }
}

fn insertion_sort_indices(
    data: &Array2<f32>,
    idx_array: &mut [i64],
    axis: i64,
    left: usize,
    right: usize,
) {
    for i in (left + 1)..right {
        let key_idx = idx_array[i];
        let mut j = i;
        while j > left && compare_indices(data, axis, idx_array[j - 1], key_idx) > 0 {
            idx_array[j] = idx_array[j - 1];
            j -= 1;
        }
        idx_array[j] = key_idx;
    }
}

fn sift_down_indices(
    data: &Array2<f32>,
    idx_array: &mut [i64],
    axis: i64,
    offset: usize,
    start: usize,
    end: usize,
) {
    let mut root = start;
    while root * 2 + 1 < end {
        let child = root * 2 + 1;
        let mut swap = root;

        if compare_indices(
            data,
            axis,
            idx_array[offset + swap],
            idx_array[offset + child],
        ) < 0
        {
            swap = child;
        }

        if child + 1 < end
            && compare_indices(
                data,
                axis,
                idx_array[offset + swap],
                idx_array[offset + child + 1],
            ) < 0
        {
            swap = child + 1;
        }

        if swap == root {
            return;
        }

        idx_array.swap(offset + root, offset + swap);
        root = swap;
    }
}

fn heapsort_indices(
    data: &Array2<f32>,
    idx_array: &mut [i64],
    axis: i64,
    left: usize,
    right: usize,
) {
    let size = right - left;
    if size <= 1 {
        return;
    }

    for i in (0..=(size / 2).saturating_sub(1)).rev() {
        sift_down_indices(data, idx_array, axis, left, i, size);
    }

    for i in (1..size).rev() {
        idx_array.swap(left, left + i);
        sift_down_indices(data, idx_array, axis, left, 0, i);
    }
}

fn median_of_three_pivot(
    data: &Array2<f32>,
    idx_array: &mut [i64],
    axis: i64,
    left: usize,
    right: usize,
) -> usize {
    let mid = (left + right - 1) / 2;

    let mut idx_left = idx_array[left];
    let mut idx_mid = idx_array[mid];
    let mut idx_right = idx_array[right - 1];

    if compare_indices(data, axis, idx_left, idx_mid) > 0 {
        idx_array.swap(left, mid);
        std::mem::swap(&mut idx_left, &mut idx_mid);
    }

    if compare_indices(data, axis, idx_mid, idx_right) > 0 {
        idx_array.swap(mid, right - 1);
        std::mem::swap(&mut idx_mid, &mut idx_right);

        if compare_indices(data, axis, idx_left, idx_mid) > 0 {
            idx_array.swap(left, mid);
        }
    }

    mid
}

fn partition_indices(
    data: &Array2<f32>,
    idx_array: &mut [i64],
    axis: i64,
    left: usize,
    right: usize,
    pivot_idx: usize,
) -> usize {
    idx_array.swap(pivot_idx, right - 1);
    let pivot_original_idx = idx_array[right - 1];

    let mut i = left as isize;
    let mut j = (right - 2) as isize;

    loop {
        while i <= j && compare_indices(data, axis, idx_array[i as usize], pivot_original_idx) < 0 {
            i += 1;
        }
        while i <= j && compare_indices(data, axis, idx_array[j as usize], pivot_original_idx) >= 0
        {
            j -= 1;
        }
        if i >= j {
            break;
        }
        idx_array.swap(i as usize, j as usize);
        i += 1;
        j -= 1;
    }

    idx_array.swap(i as usize, right - 1);
    i as usize
}

fn introselect_impl(
    data: &Array2<f32>,
    idx_array: &mut [i64],
    axis: i64,
    mut left: usize,
    mut right: usize,
    nth: usize,
    mut depth_limit: i64,
) {
    while right - left > 16 {
        if depth_limit == 0 {
            heapsort_indices(data, idx_array, axis, left, right);
            return;
        }
        depth_limit -= 1;

        let pivot_idx = median_of_three_pivot(data, idx_array, axis, left, right);
        let pivot_pos = partition_indices(data, idx_array, axis, left, right, pivot_idx);

        if nth < pivot_pos {
            right = pivot_pos;
        } else if nth > pivot_pos {
            left = pivot_pos + 1;
        } else {
            return;
        }
    }

    insertion_sort_indices(data, idx_array, axis, left, right);
}

fn introselect(
    data: &Array2<f32>,
    idx_array: &mut [i64],
    axis: i64,
    left: usize,
    right: usize,
    nth: usize,
) {
    let size = right - left;
    if size <= 16 {
        insertion_sort_indices(data, idx_array, axis, left, right);
        return;
    }

    let max_depth = (2.0 * (size as f64).log2()) as i64;
    introselect_impl(data, idx_array, axis, left, right, nth, max_depth);
}

fn find_node_split_dim(
    data: &Array2<f32>,
    idx_array: &[i64],
    idx_start: usize,
    idx_end: usize,
) -> i64 {
    let n_features = data.ncols();
    let mut result = 0i64;
    let mut max_spread = 0.0f32;

    for j in 0..n_features {
        let mut max_val = data[[idx_array[idx_start] as usize, j]];
        let mut min_val = max_val;
        for i in (idx_start + 1)..idx_end {
            let val = data[[idx_array[i] as usize, j]];
            max_val = max_val.max(val);
            min_val = min_val.min(val);
        }
        let spread = max_val - min_val;
        if spread > max_spread {
            max_spread = spread;
            result = j as i64;
        }
    }
    result
}

fn init_node(
    data: &Array2<f32>,
    node_bounds: &mut Array3<f32>,
    idx_array: &[i64],
    idx_start_array: &mut Array1<i64>,
    idx_end_array: &mut Array1<i64>,
    radius_array: &mut Array1<f32>,
    node: usize,
    idx_start: usize,
    idx_end: usize,
) {
    let n_features = data.ncols();

    for j in 0..n_features {
        node_bounds[[0, node, j]] = f32::INFINITY;
        node_bounds[[1, node, j]] = f32::NEG_INFINITY;
    }

    for i in idx_start..idx_end {
        let row = data.row(idx_array[i] as usize);
        for j in 0..n_features {
            let v = row[j];
            node_bounds[[0, node, j]] = node_bounds[[0, node, j]].min(v);
            node_bounds[[1, node, j]] = node_bounds[[1, node, j]].max(v);
        }
    }

    let mut radius = 0.0f32;
    for j in 0..n_features {
        let diff = (node_bounds[[1, node, j]] - node_bounds[[0, node, j]]).abs() * 0.5;
        radius += diff * diff;
    }

    idx_start_array[node] = idx_start as i64;
    idx_end_array[node] = idx_end as i64;
    radius_array[node] = radius.sqrt();
}

fn recursive_build_tree(
    data: &Array2<f32>,
    idx_array: &mut Array1<i64>,
    idx_start_array: &mut Array1<i64>,
    idx_end_array: &mut Array1<i64>,
    radius_array: &mut Array1<f32>,
    is_leaf_array: &mut Array1<bool>,
    node_bounds: &mut Array3<f32>,
    idx_start: usize,
    idx_end: usize,
    node: usize,
) {
    let n_points = idx_end - idx_start;
    let n_mid = n_points / 2;

    init_node(
        data,
        node_bounds,
        idx_array.as_slice().unwrap(),
        idx_start_array,
        idx_end_array,
        radius_array,
        node,
        idx_start,
        idx_end,
    );

    if 2 * node + 1 >= is_leaf_array.len() {
        is_leaf_array[node] = true;
    } else if idx_end - idx_start < 2 {
        is_leaf_array[node] = true;
    } else {
        is_leaf_array[node] = false;
        let axis = find_node_split_dim(data, idx_array.as_slice().unwrap(), idx_start, idx_end);
        introselect(
            data,
            idx_array.as_slice_mut().unwrap(),
            axis,
            idx_start,
            idx_end,
            idx_start + n_mid,
        );
        recursive_build_tree(
            data,
            idx_array,
            idx_start_array,
            idx_end_array,
            radius_array,
            is_leaf_array,
            node_bounds,
            idx_start,
            idx_start + n_mid,
            2 * node + 1,
        );
        recursive_build_tree(
            data,
            idx_array,
            idx_start_array,
            idx_end_array,
            radius_array,
            is_leaf_array,
            node_bounds,
            idx_start + n_mid,
            idx_end,
            2 * node + 2,
        );
    }
}

/// Build a balanced KD-tree over `data` with leaf nodes holding between `leaf_size` and `2 * leaf_size` points.
pub fn build_kdtree(data: Array2<f32>, leaf_size: usize) -> KdTree {
    assert!(
        leaf_size >= 1,
        "leaf_size must be greater than or equal to 1"
    );

    let n_samples = data.nrows();
    let n_features = data.ncols();

    let n_levels = ((n_samples.saturating_sub(1)).max(1) as f64 / leaf_size as f64)
        .log2()
        .max(0.0)
        .floor() as i32
        + 1;
    let n_nodes = (2i32.pow(n_levels as u32) - 1) as usize;

    let mut idx_array = Array1::from_iter(0i64..n_samples as i64);
    let mut idx_start_array = Array1::zeros(n_nodes);
    let mut idx_end_array = Array1::zeros(n_nodes);
    let mut radius_array = Array1::zeros(n_nodes);
    let mut is_leaf_array = Array1::from_elem(n_nodes, false);
    let mut node_bounds = Array3::zeros((2, n_nodes, n_features));

    recursive_build_tree(
        &data,
        &mut idx_array,
        &mut idx_start_array,
        &mut idx_end_array,
        &mut radius_array,
        &mut is_leaf_array,
        &mut node_bounds,
        0,
        n_samples,
        0,
    );

    KdTree {
        data,
        idx_array,
        idx_start: idx_start_array,
        idx_end: idx_end_array,
        radius: radius_array,
        is_leaf: is_leaf_array,
        node_bounds,
    }
}

/// Squared Euclidean distance between two points (matches Numba `rdist` with `fastmath`).
pub fn rdist(x: ArrayView1<f32>, y: ArrayView1<f32>) -> f32 {
    let mut result = 0.0f32;
    for i in 0..x.len() {
        let diff = x[i] - y[i];
        result += diff * diff;
    }
    result
}

/// Lower bound on squared distance from `pt` to the axis-aligned box (`upper`, `lower` parameter order matches Python).
pub fn point_to_node_lower_bound_rdist(
    upper: ArrayView1<f32>,
    lower: ArrayView1<f32>,
    pt: ArrayView1<f32>,
) -> f32 {
    let mut result = 0.0f32;
    for i in 0..pt.len() {
        let d_lo = if upper[i] > pt[i] {
            upper[i] - pt[i]
        } else {
            0.0
        };
        let d_hi = if pt[i] > lower[i] {
            pt[i] - lower[i]
        } else {
            0.0
        };
        let d = d_lo + d_hi;
        result += d * d;
    }
    result
}

/// Push into a max-heap of size `priorities.len()`; returns 1 if inserted, 0 if rejected.
pub fn simple_heap_push(priorities: &mut [f32], indices: &mut [i32], p: f32, n: i32) -> i32 {
    if p >= priorities[0] {
        return 0;
    }

    let size = priorities.len();
    priorities[0] = p;
    indices[0] = n;

    let mut i = 0usize;
    loop {
        let ic1 = 2 * i + 1;
        let ic2 = ic1 + 1;

        if ic1 >= size {
            break;
        }

        let i_swap = if ic2 >= size {
            if priorities[ic1] > p {
                ic1
            } else {
                break;
            }
        } else if priorities[ic1] >= priorities[ic2] {
            if p < priorities[ic1] {
                ic1
            } else {
                break;
            }
        } else if p < priorities[ic2] {
            ic2
        } else {
            break;
        };

        priorities[i] = priorities[i_swap];
        indices[i] = indices[i_swap];
        i = i_swap;
    }

    priorities[i] = p;
    indices[i] = n;
    1
}

fn siftdown(heap1: &mut [f32], heap2: &mut [i32], mut elt: usize) {
    while elt * 2 + 1 < heap1.len() {
        let left_child = elt * 2 + 1;
        let right_child = left_child + 1;
        let mut swap = elt;

        if heap1[swap] < heap1[left_child] {
            swap = left_child;
        }

        if right_child < heap1.len() && heap1[swap] < heap1[right_child] {
            swap = right_child;
        }

        if swap == elt {
            break;
        }

        heap1.swap(elt, swap);
        heap2.swap(elt, swap);
        elt = swap;
    }
}

/// Sort each row's k-NN heap (max-heap to ascending order), in parallel over rows.
pub fn deheap_sort(distances: Array2<f32>, indices: Array2<i32>) -> (Array2<f32>, Array2<i32>) {
    let k = distances.ncols();
    let mut distances = distances;
    let mut indices = indices;

    distances
        .axis_iter_mut(Axis(0))
        .into_par_iter()
        .zip(indices.axis_iter_mut(Axis(0)).into_par_iter())
        .for_each(|(mut dist_row, mut idx_row)| {
            let dist_slice = dist_row.as_slice_mut().unwrap();
            let idx_slice = idx_row.as_slice_mut().unwrap();
            for j in (1..k).rev() {
                dist_slice.swap(0, j);
                idx_slice.swap(0, j);
                siftdown(&mut dist_slice[..j], &mut idx_slice[..j], 0);
            }
        });

    (distances, indices)
}

/// Recursive k-NN query from `node` for `point` into max-heaps `heap_p` / `heap_i`.
pub fn tree_query_recursion(
    tree: &KdTree,
    node: usize,
    point: ArrayView1<f32>,
    heap_p: &mut [f32],
    heap_i: &mut [i32],
    dist_lower_bound: f32,
) {
    let idx_start = tree.idx_start[node] as usize;
    let idx_end = tree.idx_end[node] as usize;
    let is_leaf = tree.is_leaf[node];

    if dist_lower_bound > heap_p[0] {
        return;
    }

    if is_leaf {
        for i in idx_start..idx_end {
            let idx = tree.idx_array[i] as usize;
            let d = rdist(point, tree.data.row(idx));
            if d < heap_p[0] {
                simple_heap_push(heap_p, heap_i, d, idx as i32);
            }
        }
    } else {
        let left = 2 * node + 1;
        let right = left + 1;
        let dist_lower_bound_left = point_to_node_lower_bound_rdist(
            tree.node_bounds.slice(s![0, left, ..]),
            tree.node_bounds.slice(s![1, left, ..]),
            point,
        );
        let dist_lower_bound_right = point_to_node_lower_bound_rdist(
            tree.node_bounds.slice(s![0, right, ..]),
            tree.node_bounds.slice(s![1, right, ..]),
            point,
        );

        if dist_lower_bound_left <= dist_lower_bound_right {
            tree_query_recursion(tree, left, point, heap_p, heap_i, dist_lower_bound_left);
            tree_query_recursion(tree, right, point, heap_p, heap_i, dist_lower_bound_right);
        } else {
            tree_query_recursion(tree, right, point, heap_p, heap_i, dist_lower_bound_right);
            tree_query_recursion(tree, left, point, heap_p, heap_i, dist_lower_bound_left);
        }
    }
}

/// Parallel k-NN query for each row of `data`. When `output_rdist` is false, distances are square-rooted before sorting.
pub fn parallel_tree_query(
    tree: &KdTree,
    data: &Array2<f32>,
    k: i64,
    output_rdist: bool,
) -> (Array2<f32>, Array2<i32>) {
    let n_queries = data.nrows();
    let k = k as usize;
    let mut distances = Array2::from_elem((n_queries, k), f32::INFINITY);
    let mut indices = Array2::from_elem((n_queries, k), -1i32);

    Zip::from(data.rows())
        .and(distances.rows_mut())
        .and(indices.rows_mut())
        .into_par_iter()
        .for_each(|(point, mut heap_p, mut heap_i)| {
            let distance_lower_bound = point_to_node_lower_bound_rdist(
                tree.node_bounds.slice(s![0, 0, ..]),
                tree.node_bounds.slice(s![1, 0, ..]),
                point.view(),
            );
            tree_query_recursion(
                tree,
                0,
                point.view(),
                heap_p.as_slice_mut().unwrap(),
                heap_i.as_slice_mut().unwrap(),
                distance_lower_bound,
            );
        });

    if output_rdist {
        deheap_sort(distances, indices)
    } else {
        distances.mapv_inplace(|x| x.sqrt());
        deheap_sort(distances, indices)
    }
}