embedvec 0.7.0

Fast, lightweight, in-process vector database with HNSW indexing, E8/H4 lattice quantization (up to 24.8x compression), metadata filtering, and PyO3 bindings
Documentation
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
477
478
479
//! Distance metrics for vector similarity computation
//!
//! ## Table of Contents
//! - **Distance**: Enum of supported distance metrics
//! - **compute_distance**: Core distance computation function
//! - **SIMD optimizations**: AVX2/SSE vectorized implementations
//!
//! ## Performance
//! SIMD implementations provide 4-8x speedup on modern CPUs.
//! Auto-vectorization is enabled for scalar fallbacks.

use serde::{Deserialize, Serialize};

/// Supported distance metrics for similarity computation
#[derive(Debug, Clone, Copy, PartialEq, Eq, Hash, Serialize, Deserialize)]
pub enum Distance {
    /// Cosine similarity (1 - cos(θ))
    /// Vectors should be normalized for best performance
    /// Lower score = more similar
    Cosine,

    /// Euclidean distance (L2 norm)
    /// Lower score = more similar
    Euclidean,

    /// Dot product (inner product)
    /// Higher score = more similar (negated internally for min-heap)
    DotProduct,
}

impl Distance {
    /// Compute distance between two vectors
    ///
    /// # Arguments
    /// * `a` - First vector
    /// * `b` - Second vector
    ///
    /// # Returns
    /// Distance value (lower = more similar for Cosine/Euclidean)
    ///
    /// # Panics
    /// Panics if vectors have different lengths
    #[inline]
    pub fn compute(&self, a: &[f32], b: &[f32]) -> f32 {
        debug_assert_eq!(a.len(), b.len(), "Vector dimensions must match");

        match self {
            Distance::Cosine => cosine_distance_fast(a, b),
            Distance::Euclidean => euclidean_squared_fast(a, b).sqrt(),
            Distance::DotProduct => -dot_product_fast(a, b),
        }
    }

    /// Compute distance with SIMD optimization (when available)
    #[inline]
    pub fn compute_simd(&self, a: &[f32], b: &[f32]) -> f32 {
        #[cfg(feature = "simd")]
        {
            match self {
                Distance::Cosine => cosine_distance_simd(a, b),
                Distance::Euclidean => euclidean_distance_simd(a, b),
                Distance::DotProduct => dot_product_distance_simd(a, b),
            }
        }
        #[cfg(not(feature = "simd"))]
        {
            self.compute(a, b)
        }
    }
}

impl Default for Distance {
    fn default() -> Self {
        Distance::Cosine
    }
}

/// Cosine distance: 1 - cos(θ) = 1 - (a·b)/(|a||b|)
/// For normalized vectors: 1 - a·b
#[inline]
#[allow(dead_code)]
fn cosine_distance(a: &[f32], b: &[f32]) -> f32 {
    let mut dot = 0.0f32;
    let mut norm_a = 0.0f32;
    let mut norm_b = 0.0f32;

    for i in 0..a.len() {
        dot = dot + a[i] * b[i];
        norm_a = norm_a + a[i] * a[i];
        norm_b = norm_b + b[i] * b[i];
    }

    let denom = (norm_a * norm_b).sqrt();
    if denom > 1e-10 {
        1.0 - (dot / denom)
    } else {
        1.0
    }
}

/// Cosine distance for pre-normalized vectors (fast path)
/// Assumes both vectors have unit length, skips norm calculation
#[inline]
pub fn cosine_distance_normalized(a: &[f32], b: &[f32]) -> f32 {
    let mut dot = 0.0f32;
    for i in 0..a.len() {
        dot = dot + a[i] * b[i];
    }
    1.0 - dot
}

/// Euclidean distance: sqrt(sum((a_i - b_i)^2))
#[inline]
#[allow(dead_code)]
fn euclidean_distance(a: &[f32], b: &[f32]) -> f32 {
    let mut sum = 0.0f32;
    for i in 0..a.len() {
        let diff = a[i] - b[i];
        sum = diff.mul_add(diff, sum);  // FMA: sum + diff * diff
    }
    sum.sqrt()
}

/// Dot product distance: -a·b (negated so lower = more similar)
#[inline]
#[allow(dead_code)]
fn dot_product_distance(a: &[f32], b: &[f32]) -> f32 {
    let mut dot = 0.0f32;
    for i in 0..a.len() {
        dot = a[i].mul_add(b[i], dot);  // FMA: dot + a[i] * b[i]
    }
    -dot // Negate so lower = better (consistent with other metrics)
}

/// Squared Euclidean distance (avoids sqrt for faster comparison)
#[inline]
pub fn euclidean_distance_squared(a: &[f32], b: &[f32]) -> f32 {
    let mut sum = 0.0f32;
    for i in 0..a.len() {
        let diff = a[i] - b[i];
        sum = diff.mul_add(diff, sum);
    }
    sum
}

/// Raw dot product (not negated)
#[inline]
pub fn dot_product(a: &[f32], b: &[f32]) -> f32 {
    let mut dot = 0.0f32;
    for i in 0..a.len() {
        dot = a[i].mul_add(b[i], dot);
    }
    dot
}

// =============================================================================
// SIMD-optimized implementations for x86_64
// =============================================================================

#[cfg(target_arch = "x86_64")]
mod simd_avx2 {
    use std::arch::x86_64::*;

    /// AVX2 dot product - processes 8 floats per iteration
    #[target_feature(enable = "avx2", enable = "fma")]
    pub unsafe fn dot_product_avx2_impl(a: &[f32], b: &[f32]) -> f32 {
        let n = a.len();
        let chunks = n / 8;
        
        let mut sum = _mm256_setzero_ps();
        
        for i in 0..chunks {
            let va = _mm256_loadu_ps(a.as_ptr().add(i * 8));
            let vb = _mm256_loadu_ps(b.as_ptr().add(i * 8));
            sum = _mm256_fmadd_ps(va, vb, sum);
        }

        // Horizontal sum: sum all 8 lanes
        let hi = _mm256_extractf128_ps(sum, 1);
        let lo = _mm256_castps256_ps128(sum);
        let sum128 = _mm_add_ps(lo, hi);
        let sum64 = _mm_add_ps(sum128, _mm_movehl_ps(sum128, sum128));
        let sum32 = _mm_add_ss(sum64, _mm_shuffle_ps(sum64, sum64, 1));
        let mut total = _mm_cvtss_f32(sum32);

        // Handle remainder
        for i in (chunks * 8)..n {
            total += a[i] * b[i];
        }

        total
    }

    /// AVX2 squared Euclidean distance
    #[target_feature(enable = "avx2", enable = "fma")]
    pub unsafe fn euclidean_squared_avx2_impl(a: &[f32], b: &[f32]) -> f32 {
        let n = a.len();
        let chunks = n / 8;
        
        let mut sum = _mm256_setzero_ps();
        
        for i in 0..chunks {
            let va = _mm256_loadu_ps(a.as_ptr().add(i * 8));
            let vb = _mm256_loadu_ps(b.as_ptr().add(i * 8));
            let diff = _mm256_sub_ps(va, vb);
            sum = _mm256_fmadd_ps(diff, diff, sum);
        }

        // Horizontal sum
        let hi = _mm256_extractf128_ps(sum, 1);
        let lo = _mm256_castps256_ps128(sum);
        let sum128 = _mm_add_ps(lo, hi);
        let sum64 = _mm_add_ps(sum128, _mm_movehl_ps(sum128, sum128));
        let sum32 = _mm_add_ss(sum64, _mm_shuffle_ps(sum64, sum64, 1));
        let mut total = _mm_cvtss_f32(sum32);

        // Handle remainder
        for i in (chunks * 8)..n {
            let diff = a[i] - b[i];
            total += diff * diff;
        }

        total
    }

    /// AVX2 cosine distance with parallel dot/norm computation
    #[target_feature(enable = "avx2", enable = "fma")]
    pub unsafe fn cosine_distance_avx2_impl(a: &[f32], b: &[f32]) -> f32 {
        let n = a.len();
        let chunks = n / 8;
        
        let mut dot_sum = _mm256_setzero_ps();
        let mut norm_a_sum = _mm256_setzero_ps();
        let mut norm_b_sum = _mm256_setzero_ps();
        
        for i in 0..chunks {
            let va = _mm256_loadu_ps(a.as_ptr().add(i * 8));
            let vb = _mm256_loadu_ps(b.as_ptr().add(i * 8));
            dot_sum = _mm256_fmadd_ps(va, vb, dot_sum);
            norm_a_sum = _mm256_fmadd_ps(va, va, norm_a_sum);
            norm_b_sum = _mm256_fmadd_ps(vb, vb, norm_b_sum);
        }

        // Horizontal sums
        let hsum = |v: __m256| -> f32 {
            let hi = _mm256_extractf128_ps(v, 1);
            let lo = _mm256_castps256_ps128(v);
            let sum128 = _mm_add_ps(lo, hi);
            let sum64 = _mm_add_ps(sum128, _mm_movehl_ps(sum128, sum128));
            let sum32 = _mm_add_ss(sum64, _mm_shuffle_ps(sum64, sum64, 1));
            _mm_cvtss_f32(sum32)
        };

        let mut dot = hsum(dot_sum);
        let mut norm_a = hsum(norm_a_sum);
        let mut norm_b = hsum(norm_b_sum);

        // Handle remainder
        for i in (chunks * 8)..n {
            dot += a[i] * b[i];
            norm_a += a[i] * a[i];
            norm_b += b[i] * b[i];
        }

        let denom = (norm_a * norm_b).sqrt();
        if denom > 1e-10 {
            1.0 - (dot / denom)
        } else {
            1.0
        }
    }
}

// Portable SIMD using std::simd (nightly) or manual unrolling
mod simd_portable {
    /// 4-way unrolled dot product for better instruction-level parallelism
    #[inline]
    pub fn dot_product_unrolled(a: &[f32], b: &[f32]) -> f32 {
        let n = a.len();
        let chunks = n / 4;
        
        let mut sum0 = 0.0f32;
        let mut sum1 = 0.0f32;
        let mut sum2 = 0.0f32;
        let mut sum3 = 0.0f32;
        
        for i in 0..chunks {
            let base = i * 4;
            sum0 += a[base] * b[base];
            sum1 += a[base + 1] * b[base + 1];
            sum2 += a[base + 2] * b[base + 2];
            sum3 += a[base + 3] * b[base + 3];
        }
        
        let mut total = sum0 + sum1 + sum2 + sum3;
        
        // Handle remainder
        for i in (chunks * 4)..n {
            total += a[i] * b[i];
        }
        
        total
    }

    /// 4-way unrolled squared Euclidean distance
    #[inline]
    pub fn euclidean_squared_unrolled(a: &[f32], b: &[f32]) -> f32 {
        let n = a.len();
        let chunks = n / 4;
        
        let mut sum0 = 0.0f32;
        let mut sum1 = 0.0f32;
        let mut sum2 = 0.0f32;
        let mut sum3 = 0.0f32;
        
        for i in 0..chunks {
            let base = i * 4;
            let d0 = a[base] - b[base];
            let d1 = a[base + 1] - b[base + 1];
            let d2 = a[base + 2] - b[base + 2];
            let d3 = a[base + 3] - b[base + 3];
            sum0 += d0 * d0;
            sum1 += d1 * d1;
            sum2 += d2 * d2;
            sum3 += d3 * d3;
        }
        
        let mut total = sum0 + sum1 + sum2 + sum3;
        
        for i in (chunks * 4)..n {
            let d = a[i] - b[i];
            total += d * d;
        }
        
        total
    }

    /// 4-way unrolled cosine distance
    #[inline]
    pub fn cosine_distance_unrolled(a: &[f32], b: &[f32]) -> f32 {
        let n = a.len();
        let chunks = n / 4;
        
        let mut dot0 = 0.0f32;
        let mut dot1 = 0.0f32;
        let mut dot2 = 0.0f32;
        let mut dot3 = 0.0f32;
        let mut na0 = 0.0f32;
        let mut na1 = 0.0f32;
        let mut na2 = 0.0f32;
        let mut na3 = 0.0f32;
        let mut nb0 = 0.0f32;
        let mut nb1 = 0.0f32;
        let mut nb2 = 0.0f32;
        let mut nb3 = 0.0f32;
        
        for i in 0..chunks {
            let base = i * 4;
            dot0 += a[base] * b[base];
            dot1 += a[base + 1] * b[base + 1];
            dot2 += a[base + 2] * b[base + 2];
            dot3 += a[base + 3] * b[base + 3];
            na0 += a[base] * a[base];
            na1 += a[base + 1] * a[base + 1];
            na2 += a[base + 2] * a[base + 2];
            na3 += a[base + 3] * a[base + 3];
            nb0 += b[base] * b[base];
            nb1 += b[base + 1] * b[base + 1];
            nb2 += b[base + 2] * b[base + 2];
            nb3 += b[base + 3] * b[base + 3];
        }
        
        let mut dot = dot0 + dot1 + dot2 + dot3;
        let mut norm_a = na0 + na1 + na2 + na3;
        let mut norm_b = nb0 + nb1 + nb2 + nb3;
        
        for i in (chunks * 4)..n {
            dot += a[i] * b[i];
            norm_a += a[i] * a[i];
            norm_b += b[i] * b[i];
        }
        
        let denom = (norm_a * norm_b).sqrt();
        if denom > 1e-10 {
            1.0 - (dot / denom)
        } else {
            1.0
        }
    }
}

/// Fast dot product - uses AVX2 when available, falls back to unrolled scalar
#[inline]
pub fn dot_product_fast(a: &[f32], b: &[f32]) -> f32 {
    #[cfg(target_arch = "x86_64")]
    {
        if is_x86_feature_detected!("avx2") && is_x86_feature_detected!("fma") {
            return unsafe { simd_avx2::dot_product_avx2_impl(a, b) };
        }
    }
    simd_portable::dot_product_unrolled(a, b)
}

/// Fast squared Euclidean distance
#[inline]
pub fn euclidean_squared_fast(a: &[f32], b: &[f32]) -> f32 {
    #[cfg(target_arch = "x86_64")]
    {
        if is_x86_feature_detected!("avx2") && is_x86_feature_detected!("fma") {
            return unsafe { simd_avx2::euclidean_squared_avx2_impl(a, b) };
        }
    }
    simd_portable::euclidean_squared_unrolled(a, b)
}

/// Fast cosine distance
#[inline]
pub fn cosine_distance_fast(a: &[f32], b: &[f32]) -> f32 {
    #[cfg(target_arch = "x86_64")]
    {
        if is_x86_feature_detected!("avx2") && is_x86_feature_detected!("fma") {
            return unsafe { simd_avx2::cosine_distance_avx2_impl(a, b) };
        }
    }
    simd_portable::cosine_distance_unrolled(a, b)
}

// Legacy SIMD feature-gated implementations (for backward compatibility)
#[cfg(feature = "simd")]
fn cosine_distance_simd(a: &[f32], b: &[f32]) -> f32 {
    cosine_distance_fast(a, b)
}

#[cfg(feature = "simd")]
fn euclidean_distance_simd(a: &[f32], b: &[f32]) -> f32 {
    euclidean_squared_fast(a, b).sqrt()
}

#[cfg(feature = "simd")]
fn dot_product_distance_simd(a: &[f32], b: &[f32]) -> f32 {
    -dot_product_fast(a, b)
}

#[cfg(test)]
mod tests {
    use super::*;

    #[test]
    fn test_cosine_distance_identical() {
        let v = vec![1.0, 2.0, 3.0];
        let d = Distance::Cosine.compute(&v, &v);
        assert!((d - 0.0).abs() < 1e-6);
    }

    #[test]
    fn test_cosine_distance_orthogonal() {
        let a = vec![1.0, 0.0, 0.0];
        let b = vec![0.0, 1.0, 0.0];
        let d = Distance::Cosine.compute(&a, &b);
        assert!((d - 1.0).abs() < 1e-6);
    }

    #[test]
    fn test_euclidean_distance() {
        let a = vec![0.0, 0.0, 0.0];
        let b = vec![3.0, 4.0, 0.0];
        let d = Distance::Euclidean.compute(&a, &b);
        assert!((d - 5.0).abs() < 1e-6);
    }

    #[test]
    fn test_dot_product_distance() {
        let a = vec![1.0, 2.0, 3.0];
        let b = vec![4.0, 5.0, 6.0];
        let d = Distance::DotProduct.compute(&a, &b);
        // 1*4 + 2*5 + 3*6 = 32, negated = -32
        assert!((d - (-32.0)).abs() < 1e-6);
    }
}