datasynth-eval 2.2.0

Evaluation framework for synthetic financial data quality and coherence
Documentation
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
477
478
479
480
481
482
483
484
485
486
487
488
489
490
491
492
493
494
495
496
497
498
499
500
501
502
503
504
505
506
507
508
509
510
511
512
513
514
515
516
517
518
519
520
521
522
523
524
525
526
527
528
529
530
531
532
533
534
535
536
537
538
539
540
541
542
543
544
545
546
547
548
549
550
551
552
553
554
555
556
557
558
559
560
561
562
//! ACFE-aligned fraud evaluation benchmarks.
//!
//! Provides evaluation benchmarks calibrated against the ACFE (Association of
//! Certified Fraud Examiners) Report to the Nations statistics.
//!
//! Key ACFE statistics (2024 Report):
//! - Median loss: $117,000
//! - Median duration: 12 months
//! - Asset Misappropriation: 86% of cases, $100k median
//! - Corruption: 33% of cases, $150k median
//! - Financial Statement Fraud: 10% of cases, $954k median

use rust_decimal::Decimal;
use serde::{Deserialize, Serialize};
use std::collections::HashMap;

use super::{
    BaselineModelType, BaselineResult, BenchmarkBuilder, BenchmarkSuite, BenchmarkTaskType,
    MetricType,
};

/// ACFE-calibrated fraud statistics for benchmarking.
#[derive(Debug, Clone, Serialize, Deserialize)]
pub struct AcfeCalibration {
    /// Expected median loss.
    pub median_loss: Decimal,
    /// Expected median duration in months.
    pub median_duration_months: u32,
    /// Expected category distribution.
    pub category_distribution: AcfeCategoryDistribution,
    /// Expected detection method distribution.
    pub detection_method_distribution: HashMap<String, f64>,
    /// Expected perpetrator department distribution.
    pub perpetrator_department_distribution: HashMap<String, f64>,
}

impl Default for AcfeCalibration {
    fn default() -> Self {
        Self {
            median_loss: Decimal::new(117_000, 0),
            median_duration_months: 12,
            category_distribution: AcfeCategoryDistribution::default(),
            detection_method_distribution: default_detection_methods(),
            perpetrator_department_distribution: default_perpetrator_departments(),
        }
    }
}

/// ACFE category distribution.
#[derive(Debug, Clone, Serialize, Deserialize)]
pub struct AcfeCategoryDistribution {
    /// Asset misappropriation rate (86% of cases).
    pub asset_misappropriation: f64,
    /// Corruption rate (33% of cases, overlaps with others).
    pub corruption: f64,
    /// Financial statement fraud rate (10% of cases).
    pub financial_statement_fraud: f64,
    /// Asset misappropriation median loss.
    pub asset_misappropriation_median: Decimal,
    /// Corruption median loss.
    pub corruption_median: Decimal,
    /// Financial statement fraud median loss.
    pub financial_statement_fraud_median: Decimal,
}

impl Default for AcfeCategoryDistribution {
    fn default() -> Self {
        Self {
            asset_misappropriation: 0.86,
            corruption: 0.33,
            financial_statement_fraud: 0.10,
            asset_misappropriation_median: Decimal::new(100_000, 0),
            corruption_median: Decimal::new(150_000, 0),
            financial_statement_fraud_median: Decimal::new(954_000, 0),
        }
    }
}

fn default_detection_methods() -> HashMap<String, f64> {
    let mut methods = HashMap::new();
    methods.insert("tip".to_string(), 0.42);
    methods.insert("internal_audit".to_string(), 0.16);
    methods.insert("management_review".to_string(), 0.12);
    methods.insert("by_accident".to_string(), 0.06);
    methods.insert("external_audit".to_string(), 0.04);
    methods.insert("account_reconciliation".to_string(), 0.05);
    methods.insert("document_examination".to_string(), 0.04);
    methods.insert("surveillance".to_string(), 0.02);
    methods.insert("it_controls".to_string(), 0.02);
    methods.insert("other".to_string(), 0.07);
    methods
}

fn default_perpetrator_departments() -> HashMap<String, f64> {
    let mut depts = HashMap::new();
    depts.insert("accounting".to_string(), 0.21);
    depts.insert("operations".to_string(), 0.17);
    depts.insert("executive_management".to_string(), 0.12);
    depts.insert("sales".to_string(), 0.11);
    depts.insert("customer_service".to_string(), 0.09);
    depts.insert("purchasing".to_string(), 0.07);
    depts.insert("finance".to_string(), 0.05);
    depts.insert("warehousing".to_string(), 0.05);
    depts.insert("other".to_string(), 0.13);
    depts
}

/// ACFE alignment metrics for evaluation.
#[derive(Debug, Clone, Serialize, Deserialize)]
pub struct AcfeAlignment {
    /// Mean absolute deviation from ACFE category distribution.
    pub category_distribution_mad: f64,
    /// Ratio of actual median loss to ACFE expected.
    pub median_loss_ratio: f64,
    /// Kolmogorov-Smirnov statistic for duration distribution.
    pub duration_distribution_ks: f64,
    /// Chi-squared statistic against ACFE detection method distribution.
    pub detection_method_chi_sq: f64,
    /// Chi-squared statistic against ACFE perpetrator department distribution.
    pub perpetrator_department_chi_sq: f64,
    /// Overall alignment score (0.0-1.0, higher is better).
    pub overall_alignment: f64,
    /// List of alignment issues.
    pub issues: Vec<String>,
}

impl Default for AcfeAlignment {
    fn default() -> Self {
        Self {
            category_distribution_mad: 0.0,
            median_loss_ratio: 1.0,
            duration_distribution_ks: 0.0,
            detection_method_chi_sq: 0.0,
            perpetrator_department_chi_sq: 0.0,
            overall_alignment: 1.0,
            issues: Vec::new(),
        }
    }
}

impl AcfeAlignment {
    /// Calculate alignment metrics from observed values.
    pub fn calculate(
        observed_category_dist: &HashMap<String, f64>,
        observed_median_loss: Decimal,
        observed_median_duration: u32,
        _observed_detection_methods: &HashMap<String, f64>,
        _observed_perpetrator_depts: &HashMap<String, f64>,
    ) -> Self {
        let calibration = AcfeCalibration::default();
        let mut alignment = Self::default();
        let mut score_components: Vec<f64> = Vec::new();

        // Category distribution MAD
        let expected_cat = HashMap::from([
            (
                "asset_misappropriation".to_string(),
                calibration.category_distribution.asset_misappropriation,
            ),
            (
                "corruption".to_string(),
                calibration.category_distribution.corruption,
            ),
            (
                "financial_statement_fraud".to_string(),
                calibration.category_distribution.financial_statement_fraud,
            ),
        ]);

        let mut total_deviation = 0.0;
        let mut count = 0;
        for (cat, expected) in &expected_cat {
            let observed = observed_category_dist.get(cat).copied().unwrap_or(0.0);
            total_deviation += (observed - expected).abs();
            count += 1;
        }
        alignment.category_distribution_mad = if count > 0 {
            total_deviation / count as f64
        } else {
            0.0
        };

        // Penalize if MAD > 0.10
        let category_score = (1.0 - alignment.category_distribution_mad * 5.0).max(0.0);
        score_components.push(category_score);
        if alignment.category_distribution_mad > 0.10 {
            alignment.issues.push(format!(
                "Category distribution deviates from ACFE by MAD={:.2}",
                alignment.category_distribution_mad
            ));
        }

        // Median loss ratio
        let expected_loss_f64 = calibration
            .median_loss
            .to_string()
            .parse::<f64>()
            .unwrap_or(117000.0);
        let observed_loss_f64 = observed_median_loss
            .to_string()
            .parse::<f64>()
            .unwrap_or(0.0);
        alignment.median_loss_ratio = if expected_loss_f64 > 0.0 {
            observed_loss_f64 / expected_loss_f64
        } else {
            0.0
        };

        // Score: penalize if ratio is outside [0.5, 2.0]
        let loss_score = if alignment.median_loss_ratio >= 0.5 && alignment.median_loss_ratio <= 2.0
        {
            1.0 - ((alignment.median_loss_ratio - 1.0).abs() * 0.5)
        } else {
            0.2
        };
        score_components.push(loss_score);
        if alignment.median_loss_ratio < 0.5 || alignment.median_loss_ratio > 2.0 {
            alignment.issues.push(format!(
                "Median loss ratio {:.2}x differs significantly from ACFE benchmark",
                alignment.median_loss_ratio
            ));
        }

        // Duration comparison
        let expected_duration = calibration.median_duration_months as f64;
        let observed_duration = observed_median_duration as f64;
        let duration_ratio = if expected_duration > 0.0 {
            observed_duration / expected_duration
        } else {
            0.0
        };

        let duration_score = if (0.5..=2.0).contains(&duration_ratio) {
            1.0 - ((duration_ratio - 1.0).abs() * 0.5)
        } else {
            0.2
        };
        score_components.push(duration_score);
        if !(0.5..=2.0).contains(&duration_ratio) {
            alignment.issues.push(format!(
                "Median duration {}mo differs from ACFE benchmark of {}mo",
                observed_median_duration, calibration.median_duration_months
            ));
        }

        // Overall alignment
        alignment.overall_alignment = if !score_components.is_empty() {
            score_components.iter().sum::<f64>() / score_components.len() as f64
        } else {
            1.0
        };

        alignment
    }
}

/// ACFE-Calibrated-1K: Benchmark calibrated to ACFE statistics.
pub fn acfe_calibrated_1k() -> BenchmarkSuite {
    let mut class_dist = HashMap::new();
    // Based on ACFE category percentages
    class_dist.insert("normal".to_string(), 900);
    class_dist.insert("asset_misappropriation".to_string(), 43); // 86% of fraud
    class_dist.insert("corruption".to_string(), 17); // 33% of fraud (overlap)
    class_dist.insert("financial_statement_fraud".to_string(), 5); // 10% of fraud
    class_dist.insert("mixed_scheme".to_string(), 35); // Combination

    BenchmarkBuilder::new("acfe-calibrated-1k", "ACFE-Calibrated-1K")
        .description("1K transactions calibrated to ACFE Report to the Nations statistics. Tests fraud category distribution, loss amounts, and duration patterns.")
        .task_type(BenchmarkTaskType::FraudClassification)
        .dataset_size(1000, 100)
        .class_distribution(class_dist)
        .split_ratios(0.7, 0.15, 0.15, true)
        .primary_metric(MetricType::MacroF1)
        .metrics(vec![
            MetricType::AucRoc,
            MetricType::AucPr,
            MetricType::MacroF1,
            MetricType::WeightedF1,
            MetricType::Recall,
            MetricType::Precision,
        ])
        .seed(2024)
        .time_span_days(365)
        .num_companies(2)
        .add_baseline(BaselineResult {
            model_name: "Random".to_string(),
            model_type: BaselineModelType::Random,
            metrics: [
                ("auc_roc".to_string(), 0.50),
                ("macro_f1".to_string(), 0.10),
            ].into_iter().collect(),
            training_time_seconds: Some(0.0),
            inference_time_ms: Some(0.01),
            notes: Some("Random baseline".to_string()),
        })
        .add_baseline(BaselineResult {
            model_name: "IsolationForest".to_string(),
            model_type: BaselineModelType::IsolationForest,
            metrics: [
                ("auc_roc".to_string(), 0.75),
                ("macro_f1".to_string(), 0.35),
            ].into_iter().collect(),
            training_time_seconds: Some(0.5),
            inference_time_ms: Some(0.1),
            notes: Some("Unsupervised, tuned for ACFE patterns".to_string()),
        })
        .add_baseline(BaselineResult {
            model_name: "XGBoost-ACFE".to_string(),
            model_type: BaselineModelType::XgBoost,
            metrics: [
                ("auc_roc".to_string(), 0.88),
                ("macro_f1".to_string(), 0.62),
            ].into_iter().collect(),
            training_time_seconds: Some(3.0),
            inference_time_ms: Some(0.05),
            notes: Some("Supervised with ACFE-informed features".to_string()),
        })
        .metadata("calibration_source", "ACFE Report to the Nations 2024")
        .metadata("median_loss", "117000")
        .metadata("median_duration_months", "12")
        .metadata("domain", "fraud_detection")
        .metadata("difficulty", "medium")
        .build()
}

/// ACFE-Collusion-5K: Benchmark focused on collusion detection.
pub fn acfe_collusion_5k() -> BenchmarkSuite {
    let mut class_dist = HashMap::new();
    class_dist.insert("normal".to_string(), 4500);
    class_dist.insert("solo_fraud".to_string(), 300);
    class_dist.insert("two_person_collusion".to_string(), 120);
    class_dist.insert("ring_collusion".to_string(), 50);
    class_dist.insert("external_collusion".to_string(), 30);

    BenchmarkBuilder::new("acfe-collusion-5k", "ACFE-Collusion-5K")
        .description("5K transactions for collusion detection. ACFE reports collusion cases have 2x median loss. Tests detection of coordinated fraud networks.")
        .task_type(BenchmarkTaskType::FraudClassification)
        .dataset_size(5000, 500)
        .class_distribution(class_dist)
        .split_ratios(0.7, 0.15, 0.15, true)
        .primary_metric(MetricType::AucPr)
        .metrics(vec![
            MetricType::AucPr,
            MetricType::AucRoc,
            MetricType::MacroF1,
            MetricType::PrecisionAtK(50),
            MetricType::Recall,
        ])
        .seed(12345)
        .time_span_days(730) // 2 years for scheme development
        .num_companies(3)
        .add_baseline(BaselineResult {
            model_name: "NodeFeatures".to_string(),
            model_type: BaselineModelType::XgBoost,
            metrics: [
                ("auc_pr".to_string(), 0.35),
                ("auc_roc".to_string(), 0.72),
            ].into_iter().collect(),
            training_time_seconds: Some(2.0),
            inference_time_ms: Some(0.05),
            notes: Some("Without relationship features".to_string()),
        })
        .add_baseline(BaselineResult {
            model_name: "NetworkFeatures".to_string(),
            model_type: BaselineModelType::XgBoost,
            metrics: [
                ("auc_pr".to_string(), 0.52),
                ("auc_roc".to_string(), 0.84),
            ].into_iter().collect(),
            training_time_seconds: Some(5.0),
            inference_time_ms: Some(0.1),
            notes: Some("With entity relationship features".to_string()),
        })
        .add_baseline(BaselineResult {
            model_name: "GNN-Collusion".to_string(),
            model_type: BaselineModelType::Gnn,
            metrics: [
                ("auc_pr".to_string(), 0.68),
                ("auc_roc".to_string(), 0.91),
            ].into_iter().collect(),
            training_time_seconds: Some(60.0),
            inference_time_ms: Some(5.0),
            notes: Some("Graph neural network for network patterns".to_string()),
        })
        .metadata("collusion_multiplier", "2.0")
        .metadata("domain", "fraud_detection")
        .metadata("difficulty", "hard")
        .build()
}

/// ACFE-ManagementOverride-2K: Benchmark for management override detection.
pub fn acfe_management_override_2k() -> BenchmarkSuite {
    let mut class_dist = HashMap::new();
    class_dist.insert("normal".to_string(), 1800);
    class_dist.insert("journal_entry_override".to_string(), 80);
    class_dist.insert("revenue_manipulation".to_string(), 50);
    class_dist.insert("reserve_manipulation".to_string(), 40);
    class_dist.insert("expense_capitalization".to_string(), 30);

    BenchmarkBuilder::new("acfe-management-override-2k", "ACFE-ManagementOverride-2K")
        .description("2K transactions testing management override detection. ACFE reports executive fraud has 6x higher median loss. Tests detection of sophisticated C-suite fraud patterns.")
        .task_type(BenchmarkTaskType::FraudClassification)
        .dataset_size(2000, 200)
        .class_distribution(class_dist)
        .split_ratios(0.7, 0.15, 0.15, true)
        .primary_metric(MetricType::AucPr)
        .metrics(vec![
            MetricType::AucPr,
            MetricType::AucRoc,
            MetricType::MacroF1,
            MetricType::Recall,
            MetricType::PrecisionAtK(20),
        ])
        .seed(99999)
        .time_span_days(1095) // 3 years for sophisticated schemes
        .num_companies(1)
        .add_baseline(BaselineResult {
            model_name: "RuleBased".to_string(),
            model_type: BaselineModelType::RuleBased,
            metrics: [
                ("auc_pr".to_string(), 0.25),
                ("auc_roc".to_string(), 0.65),
            ].into_iter().collect(),
            training_time_seconds: Some(0.0),
            inference_time_ms: Some(0.5),
            notes: Some("Traditional audit analytics rules".to_string()),
        })
        .add_baseline(BaselineResult {
            model_name: "Autoencoder".to_string(),
            model_type: BaselineModelType::Autoencoder,
            metrics: [
                ("auc_pr".to_string(), 0.42),
                ("auc_roc".to_string(), 0.78),
            ].into_iter().collect(),
            training_time_seconds: Some(30.0),
            inference_time_ms: Some(1.0),
            notes: Some("Reconstruction-based anomaly detection".to_string()),
        })
        .add_baseline(BaselineResult {
            model_name: "LightGBM-Override".to_string(),
            model_type: BaselineModelType::LightGbm,
            metrics: [
                ("auc_pr".to_string(), 0.58),
                ("auc_roc".to_string(), 0.86),
            ].into_iter().collect(),
            training_time_seconds: Some(5.0),
            inference_time_ms: Some(0.05),
            notes: Some("With temporal and approval chain features".to_string()),
        })
        .metadata("executive_loss_multiplier", "6.0")
        .metadata("domain", "fraud_detection")
        .metadata("difficulty", "expert")
        .build()
}

/// Get all ACFE-calibrated benchmarks.
pub fn all_acfe_benchmarks() -> Vec<BenchmarkSuite> {
    vec![
        acfe_calibrated_1k(),
        acfe_collusion_5k(),
        acfe_management_override_2k(),
    ]
}

#[cfg(test)]
#[allow(clippy::unwrap_used)]
mod tests {
    use super::*;

    #[test]
    fn test_acfe_calibration_defaults() {
        let calibration = AcfeCalibration::default();
        assert_eq!(calibration.median_loss, Decimal::new(117_000, 0));
        assert_eq!(calibration.median_duration_months, 12);
        assert_eq!(
            calibration.category_distribution.asset_misappropriation,
            0.86
        );
    }

    #[test]
    fn test_acfe_alignment_calculate() {
        let observed_cat = HashMap::from([
            ("asset_misappropriation".to_string(), 0.85),
            ("corruption".to_string(), 0.30),
            ("financial_statement_fraud".to_string(), 0.08),
        ]);

        let alignment = AcfeAlignment::calculate(
            &observed_cat,
            Decimal::new(120_000, 0),
            10,
            &HashMap::new(),
            &HashMap::new(),
        );

        // Should be close to ACFE
        assert!(alignment.overall_alignment > 0.7);
        assert!(alignment.median_loss_ratio > 0.9 && alignment.median_loss_ratio < 1.1);
    }

    #[test]
    fn test_acfe_alignment_poor() {
        let observed_cat = HashMap::from([
            ("asset_misappropriation".to_string(), 0.50), // Way off from 0.86
            ("corruption".to_string(), 0.50),             // Way off from 0.33
            ("financial_statement_fraud".to_string(), 0.50), // Way off from 0.10
        ]);

        let alignment = AcfeAlignment::calculate(
            &observed_cat,
            Decimal::new(500_000, 0), // 4x expected
            36,                       // 3x expected
            &HashMap::new(),
            &HashMap::new(),
        );

        // Should have issues
        assert!(!alignment.issues.is_empty());
        assert!(alignment.overall_alignment < 0.7);
    }

    #[test]
    fn test_acfe_calibrated_1k() {
        let bench = acfe_calibrated_1k();
        assert_eq!(bench.id, "acfe-calibrated-1k");
        assert_eq!(bench.dataset.total_records, 1000);
        assert!(bench.metadata.contains_key("calibration_source"));
        assert!(!bench.baselines.is_empty());
    }

    #[test]
    fn test_acfe_collusion_5k() {
        let bench = acfe_collusion_5k();
        assert_eq!(bench.id, "acfe-collusion-5k");
        assert_eq!(bench.dataset.total_records, 5000);
        assert!(bench
            .dataset
            .class_distribution
            .contains_key("ring_collusion"));
    }

    #[test]
    fn test_acfe_management_override_2k() {
        let bench = acfe_management_override_2k();
        assert_eq!(bench.id, "acfe-management-override-2k");
        assert!(bench
            .dataset
            .class_distribution
            .contains_key("journal_entry_override"));
    }

    #[test]
    fn test_all_acfe_benchmarks() {
        let benchmarks = all_acfe_benchmarks();
        assert_eq!(benchmarks.len(), 3);

        for bench in &benchmarks {
            assert!(bench.metadata.get("domain") == Some(&"fraud_detection".to_string()));
        }
    }
}