bio-forge 0.4.1

A pure Rust library and CLI for the automated repair, preparation, and topology construction of biological macromolecules.
Documentation
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
477
478
479
480
481
482
483
484
485
486
487
488
489
490
491
492
493
494
495
496
497
498
499
500
501
502
503
504
505
506
507
508
509
510
511
512
513
514
515
516
517
518
519
520
521
522
523
524
525
526
527
528
529
530
531
532
533
534
535
536
537
538
539
540
541
542
//! Residue-name normalization utilities shared across all structure readers and writers.
//!
//! This module exposes [`IoContext`], a registry-backed helper that maps thousands of PDB
//! aliases to canonical residue codes and links those codes to [`StandardResidue`] values.
//! File parsers call it to ensure consistent downstream handling of polymer types while
//! exporters reuse it to apply user-provided aliases.

use crate::model::types::StandardResidue;
use std::collections::HashMap;

/// Canonicalization state for residue names used during IO operations.
///
/// [`IoContext`] stores both the alias-to-canonical mapping as well as the
/// canonical-to-[`StandardResidue`] lookup so that structure builders can translate raw
/// residue labels into actionable metadata.
#[derive(Debug, Clone)]
pub struct IoContext {
    /// Maps arbitrary residue labels to their canonical three-letter code.
    alias_map: HashMap<String, String>,
    /// Records which canonical names correspond to standard residues.
    standard_map: HashMap<String, StandardResidue>,
}

impl IoContext {
    /// Creates a context pre-populated with the built-in alias registry.
    ///
    /// The registry covers variants for protonation, modifications, and common force-field
    /// naming conventions so that raw files parse into consistent structures.
    ///
    /// # Returns
    ///
    /// A context instance ready for use by IO helpers and downstream operations.
    pub fn new_default() -> Self {
        let mut alias_map = HashMap::new();
        let mut standard_map = HashMap::new();

        // Registers a canonical residue name and its `StandardResidue` annotation.
        macro_rules! register_standard {
            ($canonical:expr, $enum_val:expr) => {
                alias_map.insert($canonical.to_string(), $canonical.to_string());
                standard_map.insert($canonical.to_string(), $enum_val);
            };
        }

        // Associates an alias with the canonical residue label without tagging it standard.
        macro_rules! register_alias {
            ($alias:expr, $canonical:expr) => {
                alias_map.insert($alias.to_string(), $canonical.to_string());
            };
        }

        register_standard!("ALA", StandardResidue::ALA);
        register_standard!("ARG", StandardResidue::ARG);
        register_standard!("ARN", StandardResidue::ARG);
        register_standard!("ASN", StandardResidue::ASN);
        register_standard!("ASP", StandardResidue::ASP);
        register_standard!("ASH", StandardResidue::ASP);
        register_standard!("CYS", StandardResidue::CYS);
        register_standard!("CYM", StandardResidue::CYS);
        register_standard!("CYX", StandardResidue::CYS);
        register_standard!("GLN", StandardResidue::GLN);
        register_standard!("GLU", StandardResidue::GLU);
        register_standard!("GLH", StandardResidue::GLU);
        register_standard!("GLY", StandardResidue::GLY);
        register_standard!("HID", StandardResidue::HIS);
        register_standard!("HIE", StandardResidue::HIS);
        register_standard!("HIP", StandardResidue::HIS);
        register_standard!("ILE", StandardResidue::ILE);
        register_standard!("LEU", StandardResidue::LEU);
        register_standard!("LYS", StandardResidue::LYS);
        register_standard!("LYN", StandardResidue::LYS);
        register_standard!("MET", StandardResidue::MET);
        register_standard!("PHE", StandardResidue::PHE);
        register_standard!("PRO", StandardResidue::PRO);
        register_standard!("SER", StandardResidue::SER);
        register_standard!("THR", StandardResidue::THR);
        register_standard!("TRP", StandardResidue::TRP);
        register_standard!("TYR", StandardResidue::TYR);
        register_standard!("TYM", StandardResidue::TYR);
        register_standard!("VAL", StandardResidue::VAL);

        register_standard!("DA", StandardResidue::DA);
        register_standard!("DC", StandardResidue::DC);
        register_standard!("DG", StandardResidue::DG);
        register_standard!("DT", StandardResidue::DT);
        register_standard!("DI", StandardResidue::DI);

        register_standard!("A", StandardResidue::A);
        register_standard!("C", StandardResidue::C);
        register_standard!("G", StandardResidue::G);
        register_standard!("U", StandardResidue::U);
        register_standard!("I", StandardResidue::I);

        register_standard!("HOH", StandardResidue::HOH);

        register_alias!("AIB", "ALA");
        register_alias!("ALM", "ALA");
        register_alias!("AYA", "ALA");
        register_alias!("BNN", "ALA");
        register_alias!("CHG", "ALA");
        register_alias!("CSD", "ALA");
        register_alias!("DAL", "ALA");
        register_alias!("DHA", "ALA");
        register_alias!("DNP", "ALA");
        register_alias!("FLA", "ALA");
        register_alias!("HAC", "ALA");
        register_alias!("MAA", "ALA");
        register_alias!("PRR", "ALA");
        register_alias!("TIH", "ALA");
        register_alias!("TPQ", "ALA");

        register_alias!("ACL", "ARG");
        register_alias!("AGM", "ARG");
        register_alias!("ARM", "ARG");
        register_alias!("DAR", "ARG");
        register_alias!("HAR", "ARG");
        register_alias!("HMR", "ARG");

        register_alias!("AR0", "ARN");

        register_alias!("MEN", "ASN");

        register_alias!("2AS", "ASP");
        register_alias!("ASA", "ASP");
        register_alias!("ASB", "ASP");
        register_alias!("ASK", "ASP");
        register_alias!("ASL", "ASP");
        register_alias!("ASQ", "ASP");
        register_alias!("BHD", "ASP");
        register_alias!("DAS", "ASP");
        register_alias!("DSP", "ASP");
        register_alias!("IAS", "ASP");

        register_alias!("BCS", "CYS");
        register_alias!("BUC", "CYS");
        register_alias!("C5C", "CYS");
        register_alias!("C6C", "CYS");
        register_alias!("CAS", "CYS");
        register_alias!("CCS", "CYS");
        register_alias!("CEA", "CYS");
        register_alias!("CME", "CYS");
        register_alias!("CSO", "CYS");
        register_alias!("CSP", "CYS");
        register_alias!("CSS", "CYS");
        register_alias!("CSW", "CYS");
        register_alias!("CSX", "CYS");
        register_alias!("CY1", "CYS");
        register_alias!("CY3", "CYS");
        register_alias!("CYG", "CYS");
        register_alias!("CYQ", "CYS");
        register_alias!("DCY", "CYS");
        register_alias!("EFC", "CYS");
        register_alias!("OCS", "CYS");
        register_alias!("PEC", "CYS");
        register_alias!("PR3", "CYS");
        register_alias!("PYX", "CYS");
        register_alias!("SCH", "CYS");
        register_alias!("SCS", "CYS");
        register_alias!("SCY", "CYS");
        register_alias!("SHC", "CYS");
        register_alias!("SMC", "CYS");
        register_alias!("SOC", "CYS");

        register_alias!("5HP", "GLU");
        register_alias!("CGU", "GLU");
        register_alias!("DGL", "GLU");
        register_alias!("GGL", "GLU");
        register_alias!("GMA", "GLU");
        register_alias!("PCA", "GLU");

        register_alias!("GLP", "GLH");

        register_alias!("DGN", "GLN");

        register_alias!("GL3", "GLY");
        register_alias!("GLZ", "GLY");
        register_alias!("GSC", "GLY");
        register_alias!("MPQ", "GLY");
        register_alias!("MSA", "GLY");
        register_alias!("NMC", "GLY");
        register_alias!("SAR", "GLY");

        register_alias!("HSD", "HID");
        register_alias!("HIS", "HID");
        register_alias!("3AH", "HID");
        register_alias!("DHI", "HID");
        register_alias!("HIC", "HID");
        register_alias!("MHS", "HID");
        register_alias!("NEM", "HID");
        register_alias!("NEP", "HID");

        register_alias!("HSE", "HIE");

        register_alias!("DIL", "ILE");
        register_alias!("IIL", "ILE");

        register_alias!("BUG", "LEU");
        register_alias!("CLE", "LEU");
        register_alias!("DLE", "LEU");
        register_alias!("MK8", "LEU");
        register_alias!("MLE", "LEU");
        register_alias!("NLE", "LEU");
        register_alias!("NLN", "LEU");
        register_alias!("NLP", "LEU");

        register_alias!("5OW", "LYS");
        register_alias!("ALY", "LYS");
        register_alias!("DLY", "LYS");
        register_alias!("KCX", "LYS");
        register_alias!("LLP", "LYS");
        register_alias!("LLY", "LYS");
        register_alias!("LYM", "LYS");
        register_alias!("LYZ", "LYS");
        register_alias!("SHR", "LYS");
        register_alias!("TRG", "LYS");

        register_alias!("CXM", "MET");
        register_alias!("FME", "MET");
        register_alias!("MSE", "MET");
        register_alias!("OMT", "MET");

        register_alias!("DAH", "PHE");
        register_alias!("DPN", "PHE");
        register_alias!("HPQ", "PHE");
        register_alias!("PHI", "PHE");
        register_alias!("PHL", "PHE");

        register_alias!("DPR", "PRO");
        register_alias!("HYP", "PRO");

        register_alias!("DSN", "SER");
        register_alias!("MIS", "SER");
        register_alias!("OAS", "SER");
        register_alias!("SAC", "SER");
        register_alias!("SEL", "SER");
        register_alias!("SEP", "SER");
        register_alias!("SET", "SER");
        register_alias!("SVA", "SER");

        register_alias!("ALO", "THR");
        register_alias!("BMT", "THR");
        register_alias!("DTH", "THR");
        register_alias!("TPO", "THR");

        register_alias!("DTR", "TRP");
        register_alias!("HTR", "TRP");
        register_alias!("LTR", "TRP");
        register_alias!("TPL", "TRP");
        register_alias!("TRO", "TRP");

        register_alias!("DTY", "TYR");
        register_alias!("IYR", "TYR");
        register_alias!("PAQ", "TYR");
        register_alias!("PTR", "TYR");
        register_alias!("STY", "TYR");
        register_alias!("TYB", "TYR");
        register_alias!("TYI", "TYR");
        register_alias!("TYQ", "TYR");
        register_alias!("TYS", "TYR");
        register_alias!("TYY", "TYR");

        register_alias!("APP", "ASH");

        register_alias!("DIV", "VAL");
        register_alias!("DVA", "VAL");
        register_alias!("MVA", "VAL");

        register_alias!("WAT", "HOH");
        register_alias!("SOL", "HOH");
        register_alias!("TIP", "HOH");
        register_alias!("TIP3", "HOH");
        register_alias!("TP3", "HOH");
        register_alias!("SPC", "HOH");

        let self_register_list = [
            "ALA", "ARN", "ARG", "ASH", "ASN", "ASP", "CYM", "CYS", "CYX", "GLH", "GLN", "GLU",
            "GLY", "HID", "HIE", "HIP", "ILE", "LEU", "LYN", "LYS", "MET", "PHE", "PRO", "SER",
            "THR", "TRP", "TYM", "TYR", "VAL", "A", "C", "DA", "DC", "DG", "DI", "DT", "G", "I",
            "U", "HOH",
        ];

        for name in self_register_list {
            alias_map.insert(name.to_string(), name.to_string());
        }

        Self {
            alias_map,
            standard_map,
        }
    }

    /// Resolves an input residue name to its canonical representative.
    ///
    /// When the name is unknown the original string is returned unchanged, preserving
    /// user-provided labels for heterogens.
    ///
    /// # Arguments
    ///
    /// * `name` - Raw residue identifier from an input file.
    ///
    /// # Returns
    ///
    /// A borrowed string slice representing the canonical code, or the original input when
    /// no alias mapping exists.
    pub fn resolve_name<'a>(&'a self, name: &'a str) -> &'a str {
        self.alias_map.get(name).map(|s| s.as_str()).unwrap_or(name)
    }

    /// Maps a canonical residue name to its [`StandardResidue`] entry when possible.
    ///
    /// Aliases must be resolved first; the lookup only matches canonical keys that were
    /// registered via [`IoContext::new_default`].
    ///
    /// # Arguments
    ///
    /// * `name` - Canonical residue code returned by [`resolve_name`](Self::resolve_name).
    ///
    /// # Returns
    ///
    /// `Some(StandardResidue)` when the name matches a known polymer residue, otherwise
    /// `None` for heterogens and custom ligands.
    pub fn map_to_standard(&self, name: &str) -> Option<StandardResidue> {
        self.standard_map.get(name).copied()
    }

    /// Adds or overrides an alias pointing to a canonical residue name.
    ///
    /// This is useful when callers want to supply additional naming conventions without
    /// rebuilding the default table.
    ///
    /// # Arguments
    ///
    /// * `alias` - The alternative label to match within input files.
    /// * `canonical` - The canonical residue code the alias should resolve to.
    pub fn add_alias(&mut self, alias: impl Into<String>, canonical: impl Into<String>) {
        self.alias_map.insert(alias.into(), canonical.into());
    }

    /// Classifies a residue by returning the canonical name plus optional standard metadata.
    ///
    /// This combines [`resolve_name`](Self::resolve_name) and
    /// [`map_to_standard`](Self::map_to_standard) to provide a single lookup step for IO
    /// pipelines.
    ///
    /// # Arguments
    ///
    /// * `raw_name` - The residue label read directly from an input structure file.
    ///
    /// # Returns
    ///
    /// A tuple containing the canonical residue name as an owned `String` and the optional
    /// [`StandardResidue`] classification.
    pub fn classify_residue(&self, raw_name: &str) -> (String, Option<StandardResidue>) {
        let canonical = self.resolve_name(raw_name);
        let standard = self.map_to_standard(canonical);
        (canonical.to_string(), standard)
    }
}

impl Default for IoContext {
    /// Constructs the default IO context.
    ///
    /// # Returns
    ///
    /// A direct alias of [`IoContext::new_default`].
    fn default() -> Self {
        Self::new_default()
    }
}

#[cfg(test)]
mod tests {
    use super::*;
    use crate::model::types::StandardResidue;

    #[test]
    fn io_context_new_default_creates_context_with_mappings() {
        let context = IoContext::new_default();

        assert!(context.alias_map.contains_key("ALA"));
        assert!(context.standard_map.contains_key("ALA"));
        assert!(context.alias_map.contains_key("HOH"));
        assert!(context.standard_map.contains_key("HOH"));

        assert!(context.alias_map.contains_key("AIB"));
        assert!(context.alias_map.contains_key("WAT"));
    }

    #[test]
    fn io_context_default_creates_same_as_new_default() {
        let context1 = IoContext::new_default();
        let context2 = IoContext::default();

        assert_eq!(context1.alias_map.len(), context2.alias_map.len());
        assert_eq!(context1.standard_map.len(), context2.standard_map.len());

        assert_eq!(context1.alias_map.get("ALA"), context2.alias_map.get("ALA"));
        assert_eq!(
            context1.standard_map.get("ALA"),
            context2.standard_map.get("ALA")
        );
    }

    #[test]
    fn io_context_clone_creates_identical_copy() {
        let context = IoContext::new_default();
        let cloned = context.clone();

        assert_eq!(context.alias_map, cloned.alias_map);
        assert_eq!(context.standard_map, cloned.standard_map);
    }

    #[test]
    fn io_context_debug_formats_correctly() {
        let context = IoContext::new_default();
        let debug_str = format!("{:?}", context);

        assert!(debug_str.contains("IoContext"));
        assert!(debug_str.contains("alias_map"));
        assert!(debug_str.contains("standard_map"));
    }

    #[test]
    fn resolve_name_returns_canonical_for_standard_residue() {
        let context = IoContext::new_default();

        assert_eq!(context.resolve_name("ALA"), "ALA");
        assert_eq!(context.resolve_name("GLY"), "GLY");
        assert_eq!(context.resolve_name("HOH"), "HOH");
    }

    #[test]
    fn resolve_name_returns_canonical_for_alias() {
        let context = IoContext::new_default();

        assert_eq!(context.resolve_name("AIB"), "ALA");
        assert_eq!(context.resolve_name("WAT"), "HOH");
        assert_eq!(context.resolve_name("SOL"), "HOH");
        assert_eq!(context.resolve_name("DAL"), "ALA");
    }

    #[test]
    fn resolve_name_returns_original_for_unknown_name() {
        let context = IoContext::new_default();

        assert_eq!(context.resolve_name("UNKNOWN"), "UNKNOWN");
        assert_eq!(context.resolve_name("XYZ123"), "XYZ123");
    }

    #[test]
    fn map_to_standard_returns_correct_enum_for_standard_residues() {
        let context = IoContext::new_default();

        assert_eq!(context.map_to_standard("ALA"), Some(StandardResidue::ALA));
        assert_eq!(context.map_to_standard("GLY"), Some(StandardResidue::GLY));
        assert_eq!(context.map_to_standard("ARG"), Some(StandardResidue::ARG));
        assert_eq!(context.map_to_standard("HOH"), Some(StandardResidue::HOH));
        assert_eq!(context.map_to_standard("DA"), Some(StandardResidue::DA));
        assert_eq!(context.map_to_standard("A"), Some(StandardResidue::A));
    }

    #[test]
    fn map_to_standard_returns_none_for_aliases() {
        let context = IoContext::new_default();

        assert_eq!(context.map_to_standard("AIB"), None);
        assert_eq!(context.map_to_standard("WAT"), None);
        assert_eq!(context.map_to_standard("ARN"), Some(StandardResidue::ARG));
    }

    #[test]
    fn map_to_standard_returns_none_for_unknown_names() {
        let context = IoContext::new_default();

        assert_eq!(context.map_to_standard("UNKNOWN"), None);
        assert_eq!(context.map_to_standard("XYZ"), None);
    }

    #[test]
    fn add_alias_adds_new_alias_mapping() {
        let mut context = IoContext::new_default();

        context.add_alias("TEST_ALIAS", "ALA");

        assert_eq!(context.resolve_name("TEST_ALIAS"), "ALA");
        assert_eq!(context.map_to_standard("TEST_ALIAS"), None);
    }

    #[test]
    fn add_alias_overwrites_existing_alias() {
        let mut context = IoContext::new_default();

        assert_eq!(context.resolve_name("AIB"), "ALA");

        context.add_alias("AIB", "GLY");

        assert_eq!(context.resolve_name("AIB"), "GLY");
    }

    #[test]
    fn add_alias_with_string_types() {
        let mut context = IoContext::new_default();

        context.add_alias("STR_ALIAS", "GLY");
        assert_eq!(context.resolve_name("STR_ALIAS"), "GLY");

        context.add_alias(String::from("OWNED_ALIAS"), String::from("ALA"));
        assert_eq!(context.resolve_name("OWNED_ALIAS"), "ALA");
    }

    #[test]
    fn context_handles_case_sensitivity() {
        let context = IoContext::new_default();

        assert_eq!(context.resolve_name("ala"), "ala");
        assert_eq!(context.resolve_name("ALA"), "ALA");
        assert_eq!(context.map_to_standard("ala"), None);
        assert_eq!(context.map_to_standard("ALA"), Some(StandardResidue::ALA));
    }

    #[test]
    fn classify_residue_returns_canonical_and_standard() {
        let context = IoContext::new_default();

        let (name, standard) = context.classify_residue("WAT");
        assert_eq!(name, "HOH");
        assert_eq!(standard, Some(StandardResidue::HOH));

        let (name, standard) = context.classify_residue("ALA");
        assert_eq!(name, "ALA");
        assert_eq!(standard, Some(StandardResidue::ALA));
    }

    #[test]
    fn classify_residue_handles_unknowns() {
        let context = IoContext::new_default();

        let (name, standard) = context.classify_residue("LIG");
        assert_eq!(name, "LIG");
        assert!(standard.is_none());
    }
}