1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
use super::{Expr, E, constant, sin, cos, cosh, sinh, tanh, exp, ln, sqrt, abs, pow};
/// Types that can be used as differentiation variables.
///
/// Implemented for `&str`, `String`, and [`E`] (when it wraps a `Sym` node),
/// so you can call `expr.diff("x")` or `expr.diff(&my_symbol)`.
pub trait DiffVar {
/// Return the variable name as a string slice.
fn var_name(&self) -> &str;
}
impl DiffVar for &str {
fn var_name(&self) -> &str { self }
}
impl DiffVar for &&str {
fn var_name(&self) -> &str { self }
}
impl DiffVar for str {
fn var_name(&self) -> &str { self }
}
impl DiffVar for String {
fn var_name(&self) -> &str { self.as_str() }
}
impl DiffVar for &E {
fn var_name(&self) -> &str {
(*self).var_name()
}
}
impl DiffVar for E {
fn var_name(&self) -> &str {
match self.as_ref() {
Expr::Sym(name) => name.as_str(),
_ => panic!("diff: expected a symbol, got `{self}`"),
}
}
}
impl Expr {
/// Symbolically differentiate this expression with respect to a variable.
///
/// Applies the chain rule, product rule, and quotient rule automatically.
/// The result is simplified.
pub fn diff(&self, var: impl DiffVar) -> E {
let var = var.var_name();
let zero = || constant(0.0);
let one = || constant(1.0);
let two = || constant(2.0);
match self {
Expr::Sym(name) => {
if name == var { one() } else { zero() }
}
Expr::Const(_) | Expr::NamedConst { .. } => zero(),
Expr::Neg(a) => {
-a.diff(var)
}
Expr::Add(a, b) => {
a.diff(var) + b.diff(var)
}
Expr::Sub(a, b) => {
a.diff(var) - b.diff(var)
}
Expr::Mul(a, b) => {
// product rule: a'*b + a*b'
let da = a.diff(var);
let db = b.diff(var);
da * b.clone() + a.clone() * db
}
Expr::Div(a, b) => {
// quotient rule: (a'*b - a*b') / b^2
let da = a.diff(var);
let db = b.diff(var);
(da * b.clone() - a.clone() * db) / pow(b.clone(), two())
}
Expr::Pow(a, b) => {
let da = a.diff(var);
let db = b.diff(var);
if matches!(b.as_ref(), Expr::Const(_)) {
// Power rule: n * a^(n-1) * a'
b.clone() * pow(a.clone(), b.clone() - constant(1.0)) * da
} else if matches!(a.as_ref(), Expr::Const(_)) {
// Constant base: a^b * ln(a) * b'
pow(a.clone(), b.clone()) * ln(a.clone()) * db
} else {
// General: a^b * (b' * ln(a) + b * a' / a)
let base = pow(a.clone(), b.clone());
base * (db * ln(a.clone()) + b.clone() * da / a.clone())
}
}
Expr::Sin(a) => {
cos(a.clone()) * a.diff(var)
}
Expr::Cos(a) => {
-(sin(a.clone()) * a.diff(var))
}
Expr::Tan(a) => {
// a' / cos(a)^2
a.diff(var) / pow(cos(a.clone()), two())
}
Expr::Asin(a) => {
// a' / sqrt(1 - a^2)
a.diff(var) / sqrt(one() - pow(a.clone(), two()))
}
Expr::Acos(a) => {
// -a' / sqrt(1 - a^2)
-(a.diff(var) / sqrt(one() - pow(a.clone(), two())))
}
Expr::Atan(a) => {
// a' / (1 + a^2)
a.diff(var) / (one() + pow(a.clone(), two()))
}
Expr::Atan2(y, x) => {
// (x*dy - y*dx) / (x^2 + y^2)
let dy = y.diff(var);
let dx = x.diff(var);
(x.clone() * dy - y.clone() * dx) / (pow(x.clone(), two()) + pow(y.clone(), two()))
}
Expr::Sinh(a) => {
cosh(a.clone()) * a.diff(var)
}
Expr::Cosh(a) => {
sinh(a.clone()) * a.diff(var)
}
Expr::Tanh(a) => {
// a' * (1 - tanh(a)^2)
a.diff(var) * (one() - pow(tanh(a.clone()), two()))
}
Expr::Exp(a) => {
exp(a.clone()) * a.diff(var)
}
Expr::Ln(a) => {
// a' / a
a.diff(var) / a.clone()
}
Expr::Log2(a) => {
// a' / (a * ln(2))
a.diff(var) / (a.clone() * ln(constant(2.0)))
}
Expr::Log10(a) => {
// a' / (a * ln(10))
a.diff(var) / (a.clone() * ln(constant(10.0)))
}
Expr::Sqrt(a) => {
// a' / (2 * sqrt(a))
a.diff(var) / (two() * sqrt(a.clone()))
}
Expr::Abs(a) => {
// a * a' / |a| (i.e., sign(a) * a')
a.clone() * a.diff(var) / abs(a.clone())
}
Expr::Heaviside(_) => {
// Derivative is 0 everywhere (pragmatic, not Dirac delta)
zero()
}
Expr::Clamp(val, _, _) => {
// Pass-through: derivative ignores the clamping
val.diff(var)
}
Expr::Func { params, kind, args, .. } => {
if let Some(body) = kind.auto_diff_body() {
// Auto-diff: expand body, differentiate
super::expand_func(params, body, args).diff(var)
} else {
// Explicit derivs: chain rule df/dvar = sum_i(df/dp_i * dp_i/dvar)
let derivs = kind.derivs().unwrap();
let mut result = zero();
for (d, a) in derivs.iter().zip(args.iter()) {
let da = a.diff(var);
if !matches!(da.as_ref(), Expr::Const(v) if *v == 0.0) {
result = result + super::expand_func(params, d, args) * da;
}
}
result
}
}
}
}
}