Skip to main content

quantrs2_anneal/meta_learning/
transfer_learning.rs

1//! Transfer Learning for Meta-Learning
2//!
3//! This module contains all Transfer Learning types and implementations
4//! used by the meta-learning optimization system.
5
6use super::config::ArchitectureSpec;
7use super::config::*;
8use super::features::DistributionStats;
9use crate::applications::ApplicationResult;
10use std::collections::HashMap;
11use std::time::Instant;
12
13/// Transfer learning system
14pub struct TransferLearner {
15    /// Source domains
16    pub source_domains: Vec<SourceDomain>,
17    /// Domain similarity analyzer
18    pub similarity_analyzer: DomainSimilarityAnalyzer,
19    /// Transfer strategies
20    pub transfer_strategies: Vec<TransferStrategy>,
21    /// Adaptation mechanisms
22    pub adaptation_mechanisms: Vec<AdaptationMechanism>,
23}
24
25/// Source domain for transfer learning
26#[derive(Debug)]
27pub struct SourceDomain {
28    /// Domain identifier
29    pub id: String,
30    /// Domain characteristics
31    pub characteristics: DomainCharacteristics,
32    /// Available models
33    pub models: Vec<TransferableModel>,
34    /// Transfer success history
35    pub transfer_history: Vec<TransferRecord>,
36}
37
38/// Domain characteristics
39#[derive(Debug, Clone)]
40pub struct DomainCharacteristics {
41    /// Feature distribution
42    pub feature_distribution: DistributionStats,
43    /// Label distribution
44    pub label_distribution: DistributionStats,
45    /// Task complexity
46    pub task_complexity: f64,
47    /// Data size
48    pub data_size: usize,
49    /// Noise level
50    pub noise_level: f64,
51}
52
53/// Transferable model
54#[derive(Debug)]
55pub struct TransferableModel {
56    /// Model identifier
57    pub id: String,
58    /// Model architecture
59    pub architecture: ArchitectureSpec,
60    /// Pre-trained weights
61    pub weights: Vec<f64>,
62    /// Performance on source domain
63    pub source_performance: f64,
64    /// Transferability score
65    pub transferability_score: f64,
66}
67
68/// Transfer record
69#[derive(Debug, Clone)]
70pub struct TransferRecord {
71    /// Transfer timestamp
72    pub timestamp: Instant,
73    /// Target domain
74    pub target_domain: String,
75    /// Transfer strategy used
76    pub strategy: TransferStrategy,
77    /// Performance improvement
78    pub performance_improvement: f64,
79    /// Transfer success
80    pub success: bool,
81}
82
83/// Domain similarity analyzer
84#[derive(Debug)]
85pub struct DomainSimilarityAnalyzer {
86    /// Similarity metrics
87    pub metrics: Vec<SimilarityMetric>,
88    /// Similarity cache
89    pub similarity_cache: HashMap<(String, String), f64>,
90    /// Analysis methods
91    pub methods: Vec<SimilarityMethod>,
92}
93
94/// Similarity metrics
95#[derive(Debug, Clone, PartialEq, Eq)]
96pub enum SimilarityMetric {
97    /// Feature similarity
98    FeatureSimilarity,
99    /// Task similarity
100    TaskSimilarity,
101    /// Data distribution similarity
102    DataDistributionSimilarity,
103    /// Performance correlation
104    PerformanceCorrelation,
105    /// Structural similarity
106    StructuralSimilarity,
107}
108
109/// Similarity measurement methods
110#[derive(Debug, Clone, PartialEq, Eq)]
111pub enum SimilarityMethod {
112    /// Cosine similarity
113    Cosine,
114    /// Euclidean distance
115    Euclidean,
116    /// Wasserstein distance
117    Wasserstein,
118    /// Maximum mean discrepancy
119    MaximumMeanDiscrepancy,
120    /// Kernel methods
121    Kernel(String),
122}
123
124/// Transfer strategies
125#[derive(Debug, Clone, PartialEq, Eq)]
126pub enum TransferStrategy {
127    /// Feature transfer
128    FeatureTransfer,
129    /// Parameter transfer
130    ParameterTransfer,
131    /// Instance transfer
132    InstanceTransfer,
133    /// Relational transfer
134    RelationalTransfer,
135    /// Multi-task learning
136    MultiTaskLearning,
137    /// Domain adaptation
138    DomainAdaptation,
139}
140
141/// Adaptation mechanisms
142#[derive(Debug, Clone, PartialEq, Eq)]
143pub enum AdaptationMechanism {
144    /// Fine-tuning
145    FineTuning,
146    /// Domain-adversarial training
147    DomainAdversarial,
148    /// Gradual unfreezing
149    GradualUnfreezing,
150    /// Knowledge distillation
151    KnowledgeDistillation,
152    /// Progressive training
153    ProgressiveTraining,
154}
155
156impl TransferLearner {
157    #[must_use]
158    pub fn new() -> Self {
159        Self {
160            source_domains: Vec::new(),
161            similarity_analyzer: DomainSimilarityAnalyzer {
162                metrics: vec![SimilarityMetric::FeatureSimilarity],
163                similarity_cache: HashMap::new(),
164                methods: vec![SimilarityMethod::Cosine],
165            },
166            transfer_strategies: vec![TransferStrategy::ParameterTransfer],
167            adaptation_mechanisms: vec![AdaptationMechanism::FineTuning],
168        }
169    }
170
171    /// Add a new source domain
172    pub fn add_source_domain(&mut self, domain: SourceDomain) {
173        self.source_domains.push(domain);
174    }
175
176    /// Find most similar source domain
177    #[must_use]
178    pub fn find_similar_domain(
179        &self,
180        target_characteristics: &DomainCharacteristics,
181    ) -> Option<&SourceDomain> {
182        let mut best_domain = None;
183        let mut best_similarity = 0.0;
184
185        for domain in &self.source_domains {
186            let similarity =
187                self.calculate_domain_similarity(&domain.characteristics, target_characteristics);
188            if similarity > best_similarity {
189                best_similarity = similarity;
190                best_domain = Some(domain);
191            }
192        }
193
194        best_domain
195    }
196
197    /// Calculate similarity between domains
198    fn calculate_domain_similarity(
199        &self,
200        source: &DomainCharacteristics,
201        target: &DomainCharacteristics,
202    ) -> f64 {
203        // Simple similarity calculation based on multiple factors
204        let complexity_sim = 1.0 - (source.task_complexity - target.task_complexity).abs();
205        let size_sim =
206            1.0 - ((source.data_size as f64).ln() - (target.data_size as f64).ln()).abs() / 10.0;
207        let noise_sim = 1.0 - (source.noise_level - target.noise_level).abs();
208
209        // Weight the similarities
210        (complexity_sim * 0.4 + size_sim * 0.3 + noise_sim * 0.3)
211            .max(0.0)
212            .min(1.0)
213    }
214
215    /// Transfer knowledge from source to target domain
216    pub fn transfer_knowledge(
217        &mut self,
218        source_domain_id: &str,
219        target_domain: &str,
220        strategy: TransferStrategy,
221    ) -> ApplicationResult<TransferResult> {
222        // Find source domain
223        let source_domain = self
224            .source_domains
225            .iter()
226            .find(|d| d.id == source_domain_id)
227            .ok_or_else(|| {
228                crate::applications::ApplicationError::InvalidConfiguration(format!(
229                    "Source domain {source_domain_id} not found"
230                ))
231            })?;
232
233        // Simulate transfer process
234        let performance_improvement = match strategy {
235            TransferStrategy::ParameterTransfer => 0.15,
236            TransferStrategy::FeatureTransfer => 0.12,
237            TransferStrategy::DomainAdaptation => 0.18,
238            _ => 0.10,
239        };
240
241        // Record transfer
242        let record = TransferRecord {
243            timestamp: Instant::now(),
244            target_domain: target_domain.to_string(),
245            strategy: strategy.clone(),
246            performance_improvement,
247            success: performance_improvement > 0.05,
248        };
249
250        // Update source domain history (would need mutable reference in real implementation)
251
252        Ok(TransferResult {
253            success: record.success,
254            performance_improvement: record.performance_improvement,
255            transfer_method: strategy,
256            confidence: 0.8,
257        })
258    }
259
260    /// Get transfer statistics
261    #[must_use]
262    pub fn get_transfer_statistics(&self) -> TransferStatistics {
263        let mut total_transfers = 0;
264        let mut successful_transfers = 0;
265        let mut total_improvement = 0.0;
266
267        for domain in &self.source_domains {
268            for record in &domain.transfer_history {
269                total_transfers += 1;
270                if record.success {
271                    successful_transfers += 1;
272                    total_improvement += record.performance_improvement;
273                }
274            }
275        }
276
277        let success_rate = if total_transfers > 0 {
278            successful_transfers as f64 / total_transfers as f64
279        } else {
280            0.0
281        };
282
283        let avg_improvement = if successful_transfers > 0 {
284            total_improvement / successful_transfers as f64
285        } else {
286            0.0
287        };
288
289        TransferStatistics {
290            total_transfers,
291            successful_transfers,
292            success_rate,
293            average_improvement: avg_improvement,
294        }
295    }
296}
297
298/// Result of transfer learning operation
299#[derive(Debug, Clone)]
300pub struct TransferResult {
301    /// Whether transfer was successful
302    pub success: bool,
303    /// Performance improvement achieved
304    pub performance_improvement: f64,
305    /// Transfer method used
306    pub transfer_method: TransferStrategy,
307    /// Confidence in transfer
308    pub confidence: f64,
309}
310
311/// Transfer learning statistics
312#[derive(Debug, Clone)]
313pub struct TransferStatistics {
314    /// Total number of transfers attempted
315    pub total_transfers: usize,
316    /// Number of successful transfers
317    pub successful_transfers: usize,
318    /// Success rate
319    pub success_rate: f64,
320    /// Average performance improvement
321    pub average_improvement: f64,
322}
323
324#[cfg(test)]
325mod tests {
326    use super::*;
327    use crate::meta_learning::config::{
328        ActivationFunction, ConnectionPattern, LayerSpec, LayerType, OptimizationSettings,
329        OptimizerType, RegularizationConfig,
330    };
331    use std::time::Duration;
332
333    #[test]
334    fn test_transfer_learner_creation() {
335        let learner = TransferLearner::new();
336        assert_eq!(learner.source_domains.len(), 0);
337        assert_eq!(learner.transfer_strategies.len(), 1);
338        assert_eq!(learner.adaptation_mechanisms.len(), 1);
339    }
340
341    #[test]
342    fn test_domain_similarity() {
343        let learner = TransferLearner::new();
344
345        let source = DomainCharacteristics {
346            feature_distribution: DistributionStats::default(),
347            label_distribution: DistributionStats::default(),
348            task_complexity: 0.5,
349            data_size: 1000,
350            noise_level: 0.1,
351        };
352
353        let target = DomainCharacteristics {
354            feature_distribution: DistributionStats::default(),
355            label_distribution: DistributionStats::default(),
356            task_complexity: 0.6,
357            data_size: 1200,
358            noise_level: 0.15,
359        };
360
361        let similarity = learner.calculate_domain_similarity(&source, &target);
362        assert!(similarity > 0.0);
363        assert!(similarity <= 1.0);
364    }
365
366    #[test]
367    fn test_source_domain_addition() {
368        let mut learner = TransferLearner::new();
369
370        let domain = SourceDomain {
371            id: "test_domain".to_string(),
372            characteristics: DomainCharacteristics {
373                feature_distribution: DistributionStats::default(),
374                label_distribution: DistributionStats::default(),
375                task_complexity: 0.5,
376                data_size: 1000,
377                noise_level: 0.1,
378            },
379            models: vec![TransferableModel {
380                id: "test_model".to_string(),
381                architecture: ArchitectureSpec {
382                    layers: vec![LayerSpec {
383                        layer_type: LayerType::Dense,
384                        input_dim: 10,
385                        output_dim: 5,
386                        activation: ActivationFunction::ReLU,
387                        dropout: 0.1,
388                        parameters: HashMap::new(),
389                    }],
390                    connections: ConnectionPattern::Sequential,
391                    optimization: OptimizationSettings {
392                        optimizer: OptimizerType::Adam,
393                        learning_rate: 0.001,
394                        batch_size: 32,
395                        epochs: 100,
396                        regularization: RegularizationConfig {
397                            l1_weight: 0.0,
398                            l2_weight: 0.01,
399                            dropout: 0.1,
400                            batch_norm: true,
401                            early_stopping: true,
402                        },
403                    },
404                },
405                weights: vec![0.1, 0.2, 0.3],
406                source_performance: 0.9,
407                transferability_score: 0.8,
408            }],
409            transfer_history: Vec::new(),
410        };
411
412        learner.add_source_domain(domain);
413        assert_eq!(learner.source_domains.len(), 1);
414    }
415
416    #[test]
417    fn test_transfer_knowledge() {
418        let mut learner = TransferLearner::new();
419
420        // Add a source domain
421        let domain = SourceDomain {
422            id: "source_domain".to_string(),
423            characteristics: DomainCharacteristics {
424                feature_distribution: DistributionStats::default(),
425                label_distribution: DistributionStats::default(),
426                task_complexity: 0.5,
427                data_size: 1000,
428                noise_level: 0.1,
429            },
430            models: Vec::new(),
431            transfer_history: Vec::new(),
432        };
433
434        learner.add_source_domain(domain);
435
436        // Test transfer
437        let result = learner.transfer_knowledge(
438            "source_domain",
439            "target_domain",
440            TransferStrategy::ParameterTransfer,
441        );
442
443        assert!(result.is_ok());
444        let transfer_result = result.expect("Transfer knowledge should succeed");
445        assert!(transfer_result.performance_improvement > 0.0);
446    }
447
448    #[test]
449    fn test_transfer_statistics() {
450        let learner = TransferLearner::new();
451        let stats = learner.get_transfer_statistics();
452
453        assert_eq!(stats.total_transfers, 0);
454        assert_eq!(stats.successful_transfers, 0);
455        assert_eq!(stats.success_rate, 0.0);
456        assert_eq!(stats.average_improvement, 0.0);
457    }
458
459    #[test]
460    fn test_similarity_metrics() {
461        assert_eq!(
462            SimilarityMetric::FeatureSimilarity,
463            SimilarityMetric::FeatureSimilarity
464        );
465        assert_ne!(
466            SimilarityMetric::FeatureSimilarity,
467            SimilarityMetric::TaskSimilarity
468        );
469    }
470
471    #[test]
472    fn test_transfer_strategies() {
473        assert_eq!(
474            TransferStrategy::ParameterTransfer,
475            TransferStrategy::ParameterTransfer
476        );
477        assert_ne!(
478            TransferStrategy::ParameterTransfer,
479            TransferStrategy::FeatureTransfer
480        );
481    }
482
483    #[test]
484    fn test_adaptation_mechanisms() {
485        assert_eq!(
486            AdaptationMechanism::FineTuning,
487            AdaptationMechanism::FineTuning
488        );
489        assert_ne!(
490            AdaptationMechanism::FineTuning,
491            AdaptationMechanism::DomainAdversarial
492        );
493    }
494}